Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Genel Başkan Yardımcısı Sezgin Tanrıkulu, Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdülkadir Uraloğlu tarafından yanıtlanması istemiyle Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanlığına yazılı soru önergesi sundu.
Tanrıkulu, önergesinde Bakan Uraloğlu'nun Anayasa’nın 98’inci ve TBMM İçtüzüğü’nün 96’ncı maddeleri gereğince soruları cevaplandırmasını talep etti. 17 Kasım tarihinde bakanlık tarafından bölge müdürlüklerine gönderilen yazıda, otoyollara ilişkin yeni sözleşmelere “özelleştirme halinde sözleşmenin kendiliğinden sona ereceği ve yüklenicinin tazminat talep edemeyeceği” yönünde hüküm eklenmesinin istendiği kaydedildi. Ayrıca 19 Kasım tarihli ikinci bir yazıda ise yabancı bir danışmanlık firmasının 15 Temmuz Şehitler ve Fatih Sultan Mehmet Köprüsü ile otoyollarda teknik inceleme yapacağı, köprü ve bağlantı yollarına ilişkin saha çalışması, görüntüleme ve veri toplama faaliyetinde bulunacağının belirtildiği ifade edildi.
ÖZELLEŞTİRME VE DANIŞMANLIK HİZMETLERİ SÜRECİ
Bu belgelerin birlikte değerlendirilmesinin köprüler ve otoyollar bakımından uluslararası danışmanlık hizmeti eşliğinde bir değerleme ve olası özelleştirme sürecinin başlatıldığı iddialarını gündeme getirdiğini vurgulayan Tanrıkulu, şunları sordu:
17 Kasım tarihinde Bakanlığınızca bölge müdürlüklerine gönderilen yazıda, otoyollara ilişkin yeni sözleşmelere “özelleştirme halinde sözleşmenin kendiliğinden sona ereceği ve yüklenicinin tazminat talep edemeyeceği” yönünde hüküm eklenmesinin istendiği,
19 Kasım tarihli ikinci yazıda ise yabancı bir danışmanlık firmasının 15 Temmuz Şehitler ve Fatih Sultan Mehmet Köprüsü ile otoyollarda teknik inceleme yapacağı, köprü ve bağlantı yollarına ilişkin saha çalışması, görüntüleme ve veri toplama faaliyetinde bulunacağı belirtilmiştir.
Bu yazıların birlikte değerlendirilmesi; köprüler ve otoyollar bakımından uluslararası danışmanlık hizmeti eşliğinde bir değerleme ve olası özelleştirme sürecinin başlatıldığı iddialarını gündeme getirmiştir.
Söz konusu köprüler ve otoyollar; stratejik ulaşım altyapısı, afet yönetimi, savunma lojistiği ve kamu güvenliği bakımından kritik öneme sahiptir. Bu nedenle süreçlerin şeffaflığı ve uluslararası teknik standartlara uygunluğu kamu yararı açısından zorunludur.
Bu bağlamda;
1. Otoyol ve köprü sözleşmelerine “özelleştirme halinde tazminat talep edilemeyeceği” hükmünün eklenmesi talimatı verilmiş midir? Verilmişse bunun dayanağı hangi mevzuattır?
2. İnceleme yapacağı belirtilen yabancı danışmanlık firması hangisidir? Bu firma hangi ihale yöntemiyle seçilmiştir? Sözleşme bedeli ne kadardır?
3. Söz konusu teknik incelemeler hangi uluslararası standartlar kapsamında yürütülmektedir?
4. Köprü güvenliği bakımından hangi ISO, EN veya AASHTO standartları esas alınmıştır?
5. Deprem performans analizleri yapılmış mıdır?
6. Yapısal sağlık izleme (Structural Health Monitoring) verileri paylaşılmış mıdır?
7. 15 Temmuz Şehitler Köprüsü ve Fatih Sultan Mehmet Köprüsü ile bağlantılı otoyolların mevcut fiziki durumu, bakım maliyetleri, yıllık trafik hacmi ve gelir projeksiyonları nedir?
8. Köprüler ve otoyollar için bir özelleştirme, işletme hakkı devri veya varlık satışı planı bulunmakta mıdır?
9. Stratejik ulaşım altyapısına ilişkin teknik görüntüleme, drone çekimi ve veri toplama faaliyetlerinde hangi güvenlik protokolleri uygulanmıştır? Bu süreçte Milli Savunma Bakanlığı veya İçişleri Bakanlığı ile koordinasyon sağlanmış mıdır?
10. Olası bir özelleştirme halinde; geçiş ücretlerinin belirlenmesinde hangi esaslar uygulanacaktır, kamu yararı ve fiyat denetimi nasıl sağlanacaktır ve sözleşmelerde kamu aleyhine garanti hükümleri öngörülmekte midir?
11. Köprü ve otoyolların kamu mülkiyetinde kalması ile özelleştirilmesi durumunda uzun vadeli mali karşılaştırma analizi (public sector comparator) yapılmış mıdır? Sürecin TBMM’ye ve Kamuoyuna açıklanması planlanmakta mıdır?
12. İşletme hakkı devri süresi boyunca geçiş ücretlerinin belirlenmesinde kamu yararı mı yoksa şirket kârlılığı mı esas alınacaktır?
13. Bu projeler kapsamında Hazine garantisi, gelir garantisi veya benzeri herhangi bir kamu taahhüdü verilmesi planlanmakta mıdır? Planlanıyorsa tutarı nedir?
14. Daha önce yapılan işletme hakkı devri ve Yap-İşlet-Devret projelerinde kamunun uğradığı toplam zarar hesaplanmış mıdır?
15. Söz konusu danışmanlık hizmetleri hangi firmalardan alınmıştır veya alınacaktır? Bu firmalar hangi kriterlere göre seçilmiştir?
16. Kamuoyuna yapılan açıklamalarda “satış söz konusu değildir” denilmesine rağmen, işletme hakkı devrine yönelik hazırlıkların başlatıldığı anlaşılmaktadır. Bu süreç hangi somut karar veya işlemle ve hangi tarihte başlatılmıştır?