Haber: Sabri Kırdar
Burdur’daki Salda Gölü’nün doğu kıyısında 29 Mart 2026’da meydana gelen göçük, bilim insanlarını harekete geçirdi. İlk değerlendirmeler, olayın tek bir nedene bağlı olmadığını; iklim krizi, göl seviyesindeki düşüş ve aşırı yağışların birleşimiyle ortaya çıktığını gösteriyor.
Kıyı hattı çöktü, çatlaklar oluştu
Göçük, gölün doğu kıyısında killi huntit tortullarından oluşan yamacın göle doğru kaymasıyla meydana geldi. Yarma alanlarında derin çatlaklar oluşurken, kayan kütlenin bir kısmının göl suyuna ulaştığı belirtildi. O anlar Gazi Osman Şakar tarafından kayıt altına alındı.
“Tek bir neden yok, süreç birikimli”
M. Doğan Kantarcı tarafından hazırlanan 30 Mart tarihli ön değerlendirme raporuna göre göçüğün arkasında üç temel etken bulunuyor:
Göl seviyesinin uzun vadede düşmesiyle kıyıyı destekleyen su basıncının azalması
Kuraklık nedeniyle çatlayan zeminin yoğun yağışla suya doyarak kayganlaşması
Dengesini yitiren huntit materyalinin yamaç boyunca göle kayması
Raporda tektonik etkiler ihtimal dahilinde tutulsa da, birincil nedenin hidrolojik süreçler olduğunun altı çiziliyor.
60 yılda 6 metrelik düşüş
Devlet Su İşleri (DSİ) ve akademik veriler, göl seviyesinde ciddi bir gerilemeye işaret ediyor. Buna göre:
1963–1968 ortalaması: 1142,1 metre
2010–2015 ortalaması: 1136,3 metre
Yaklaşık 60 yılda 6 metreye varan düşüş, kıyı çizgisinde 25–30 metrelik geri çekilmeye yol açtı.
Öte yandan, 10–13 Şubat 2026’da etkili olan yağışlarda bazı istasyonlarda dört günde yıllık ortalamanın yarısına ulaşan ölçümler kaydedildi. Bu durumun, zemin dengesini bozarak göçüğü tetiklediği değerlendiriliyor.
Eşsiz ekosistem risk altında
Türkiye’nin en derin ve en temiz göllerinden biri olarak bilinen Salda Gölü, 1. Derece doğal sit alanı statüsünde bulunuyor. Huntit ve hidromagnezit oluşumlarıyla uluslararası bilim çevrelerinin dikkatini çeken göl, hassas ekosistemi nedeniyle geri dönüşü zor risklerle karşı karşıya.
Dernekten çağrı: “Acil önlem alınmalı”
Salda Gölü Koruma Derneği, yaşanan göçüğün ardından şu talepleri sıraladı:
Yeraltı suyu kullanımının sıkı denetime alınması
Doğal sit koruma kurallarının eksiksiz uygulanması
Göçük bölgesinin bağımsız uzmanlarca incelenmesi
Göl seviyesi ve kıyı stabilitesinin düzenli izlenmesi
Bilim insanları ve çevre örgütleri, Salda Gölü’nde yaşanan bu tür olayların artabileceği uyarısında bulunarak, iklim krizi ve yanlış su yönetimine karşı acil önlem çağrısı yapıyor.
