İstanbul Büyükşehir Belediyesi'ne (İBB) bağlı İstanbul Planlama Ajansı (İPA), kentte yaşayan yaş almış bireylerin sağlık, ekonomik ve psikolojik durumlarını mercek altına alan kapsamlı bir araştırma yayımladı. İstanbul Barometresi’nin mart ayı bülteninde yer alan “İstanbul’da Yaşlılıkta İyilik Hali Araştırması" sonuçlarına göre, yaşlı bireylerin refah düzeyleri ile sağlık durumları arasında belirgin bir eşitsizlik olduğu saptandı.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verileriyle paralel olarak İstanbul nüfusunun da giderek yaşlandığına dikkat çekilen çalışmada, 65 yaş ve üzeri 752 kişi ile görüşülerek iyilik hali ölçümleri yapıldı. Katılımcıların öznel sağlık değerlendirmeleri incelendiğinde; sağlığını “iyi” olarak niteleyenlerin oranı yüzde 35,6, “ne iyi ne kötü” diyenlerin oranı yüzde 39,4 ve “kötü” olarak tanımlayanların oranı yüzde 25 olarak kayda geçti.
GELİR GRUPLARI ARASINDAKİ SAĞLIK EŞİTSİZLİĞİ
Sosyoekonomik statüye göre yapılan detaylı analizlerde, üst gelir grubunda yer alan bireylerin yüzde 62,7’sinin sağlığını “iyi” olarak tanımladığı görüldü. Buna karşılık, alt gelir grubunda sağlığını iyi olarak görenlerin oranı yüzde 17,1 seviyesine kadar geriledi. Araştırmanın ekonomik veriler başlığı altında ise katılımcıların yüzde 38,2’si geçinemediğini ifade ederken, gelirinin yeterli olduğunu söyleyenlerin oranı yüzde 33,5, kısmen yeterli diyenlerin oranı ise yüzde 28,3 olarak belirlendi.
Yaş almış bireylerin son bir yıl içinde maddi imkansızlıklar nedeniyle gerçekleştiremediği faaliyetler arasında seyahate veya memlekete gidemeyenlerin oranı yüzde 48,5 ile ilk sırada yer aldı. Kültürel etkinliklere katılamayanların oranı yüzde 45,3 olarak ölçülürken, katılımcıların yüzde 36,8’i düzenli ve yeterli beslenemediğini, yüzde 25,9’u faturalarını ödeyemediğini, yüzde 23’ü ise kira ve konut giderlerini karşılayamadığını bildirdi. Sağlık harcamaları tarafında ise ihtiyaç duyduğu ilacı satın alamayanların oranı yüzde 22,7, doktora veya sağlık kuruluşuna gidemeyenlerin oranı yüzde 20,6 olarak saptandı.
KADINLARIN PSİKOLOJİK DESTEK İHTİYACI DAHA YÜKSEK
Araştırma kapsamında yaş almış bireylerin psikolojik sağlık durumları da değerlendirildi. Psikolojik destek veya danışmanlık ihtiyacı duyduğunu belirten katılımcıların yüzde 21,3’ü bu hizmeti alamadığını ifade ederken, hizmete erişebilenlerin oranı yüzde 4,9’da kaldı. Cinsiyet bazlı verilerde, psikolojik destek ihtiyacı duyan kadınların oranının yüzde 34,8 olduğu, erkeklerde ise bu oranın yüzde 17,6 seviyesinde seyrettiği görüldü.
Çalışmaya katılan bireylerin kendilerini tanımlama biçimleri de ankete yansıdı. Katılımcıların yüzde 32,2’si kendisini “yaşlı” olarak tanımladığını ifade ederken, yüzde 52,1’lik bir kesim bu tanımlamayı reddettiğini kaydetti. İPA'nın verileri, İstanbul'daki yaşlı nüfusun ruh sağlığı hizmetlerine duyduğu ihtiyacın özellikle kadınlar arasında daha yoğun olduğunu ortaya koydu.
