İnsan Hakları Savunucuları Dayanışma Ağı bileşenleri, 25 Nisan 2022 tarihinde İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından açıklanan Gezi davası kararının dördüncü yılı dolayısıyla ortak bir açıklama yaptı. Yapılan açıklamada, dosyada kabul edilebilir hiçbir delil bulunmamasına rağmen Osman Kavala’nın ağırlaştırılmış müebbet, Can Atalay, Çiğdem Mater, Mine Özerden ve Tayfun Kahraman’ın ise 18’er yıl hapis cezasına mahkum edildiği hatırlatıldı.
İnsan Hakları Savunucuları Dayanışma Ağı tarafından paylaşılan metinde, hak savunucularının tutukluluk hallerinin hukuki dayanaktan yoksun olduğu, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) ve Anayasa Mahkemesi (AYM) kararlarıyla bu durumun tescil edildiği vurgulandı. Açıklamada, beş hak savunucusunun halen cezaevinde tutulmasının, Anayasa’nın 90. maddesi ve uluslararası insan hakları hukukunun sağladığı güvenceleri işlevsiz kılan bir hukuk devleti krizine işaret ettiği kaydedildi.
AİHM, Aralık 2019’da verdiği kararda Osman Kavala’nın faaliyetlerinin hak savunuculuğu, ifade, örgütlenme ve barışçıl toplanma özgürlüğü kapsamında olduğunu tespit etmişti. Mahkeme ayrıca, bu tutukluluğun hak savunucularını susturma ve caydırma amacı taşıdığına hükmederek Kavala’nın derhal serbest bırakılmasını talep etmişti. Türkiye’nin bu kararları yerine getirmemesi üzerine Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi tarafından başlatılan ihlal prosedürü sonucunda AİHM Büyük Daire, Temmuz 2022’de Türkiye’nin yükümlülüklerini ihlal ettiğini yeniden teyit etmişti.
HAKLARINDAKİ TEMELSİZ SUÇLAMALAR DÜŞÜRÜLSÜN
Hak savunucularına yönelik sistematik yargı tacizinin sürdüğü belirtilen açıklamada, Osman Kavala’nın 25 Mart 2026 tarihinde AİHM Büyük Daire önünde gerçekleşen yeni başvurusuna ilişkin sürecin devam ettiği hatırlatıldı. İnsan Hakları Savunucuları Dayanışma Ağı, 2023 seçimlerinde milletvekili seçilen Can Atalay hakkında AYM tarafından verilen hak ihlali kararlarının alt derece mahkemeleri ve Yargıtay tarafından uygulanmamasını anayasal bir ihlal olarak nitelendirdi.
Açıklamada ayrıca, Tayfun Kahraman hakkında AYM tarafından 31 Temmuz 2025 ve 2 Nisan 2026 tarihlerinde verilen iki ayrı hak ihlali kararına dikkat çekildi. Mahkemenin, adil yargılanma hakkının ve bireysel başvuru hakkının ihlal edildiğine dair kararlarının henüz uygulanmadığı ifade edildi. İmzacı kurumlar; haksızlığı ve hukuki dayanaktan yoksunluğu aşikâr olan bu kararların gölgesinde sürdürülen yargı uygulamalarına son verilmesini, AİHM ve AYM kararlarının derhal uygulanmasını talep etti.
İnsan Hakları Savunucuları Dayanışma Ağı
İmzacı Kurumlar:
Ağ-Da Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Dayanışma Ağı
Eşit Haklar için İzleme Derneği
Hak İnisiyatifi Derneği
Hakikat Adalet Hafıza Merkezi
İnsan Hakları Derneği İstanbul Şubesi
İnsan Hakları Gündemi Derneği
Kadın Zamanı Derneği
Kaos GL Derneği
Lambdaistanbul LGBTİ+ Dayanışma Derneği
Medya ve Hukuk Çalışmaları Derneği
Özgürlük için Hukukçular Derneği
Punto24 Bağımsız Gazetecilik Derneği
Research Institute on Turkey
Rosa Kadın Derneği
Sosyal Politika, Cinsiyet Kimliği ve Cinsel Yönelim Çalışmaları Derneği
Star Kadın Derneği
Toplum ve Hukuk Araştırmaları Vakfı
Türkiye İnsan Hakları Davalarına Destek Projesi
Türkiye İnsan Hakları Vakfı
Uluslararası Af Örgütü Türkiye Şubesi
Üniversiteli Kuir Araştırmaları ve LGBTİ+ Dayanışma Derneği
Yaşam Bellek Özgürlük Derneği