ABD Başkanı Donald Trump, Yüksek Mahkeme'nin Uluslararası Acil Ekonomik Güçler Yasası (IEEPA) kapsamındaki tarifeleri yasaya aykırı bulmasının ardından, küresel gümrük vergilerini yüzde 10'dan yüzde 15'e çıkarma kararı aldı .
ABD Yüksek Mahkemesi, 6'ya 3'lük çoğunlukla, Başkan Trump'ın IEEPA'yı kullanarak tek taraflı gümrük vergisi belirlemesinin anayasaya aykırı olduğuna hükmetti. Mahkeme, gümrük vergisi koyma yetkisinin Kongre'ye ait olduğunu vurgulayarak Trump yönetiminin 2025'te uygulamaya koyduğu çok sayıda tarifeyi iptal etti .
Kararın ardından Beyaz Saray'da düzenlenen basın toplantısında konuşan Trump, muhalefet şerhi koymayan yargıçları sert sözlerle eleştirerek "aptallar ve köpekler" ifadelerini kullandı ve onları "ailelerine rezil olmakla" suçladı. Trump, Yüksek Mahkeme kararını "saçma ve anti-Amerikan" olarak nitelendirdi .
YÜZDE 15'E YÜKSELİYOR
Trump, yeni vergi düzenlemesini 1974 Ticaret Yasası'nın 122. maddesine dayandırdığını açıkladı. Söz konusu madde, ödemeler dengesi sorunlarına karşı başkana 150 gün süreyle ve en fazla yüzde 15 oranında gümrük vergisi uygulama yetkisi veriyor. Trump'ın yeni tarifeleri de bu yasal çerçevede uygulanacak .
Yeni düzenleme kapsamında, ABD'nin tüm ticaret ortaklarına uygulanacak yüzde 15'lik gümrük vergisinin, kritik mineraller, metaller ve enerji ürünleri gibi bazı kalemler için istisnalar içerdiği bildirildi . Ancak yasanın öngördüğü 150 günlük süre sınırlaması nedeniyle, Kongre'nin onayı olmadan bu vergilerin kalıcı hale gelmesi mümkün görünmüyor .
Yüksek Mahkeme'nin kararı, bugüne kadar IEEPA kapsamında toplanan yüz milyarlarca dolarlık gümrük vergisinin akıbeti konusunda da belirsizlik yarattı. Mahkeme kararda iadelere ilişkin bir yol haritası çizmezken, ithalatçı firmalar tarafından şimdiden binden fazla dava açıldığı ve sürecin yıllarca sürebileceği belirtiliyor .
ULUSLARARASI TEPKİLER
Trump'ın yeni gümrük vergisi kararı dünya genelinde farklı tepkilere yol açtı. Almanya Başbakanı Friedrich Merz, Avrupa'nın ortak bir tutum belirleyeceğini açıklarken, Hong Kong Mali Hizmetler ve Hazine Bakanı Christopher Hiu, vergi artışını "felaket" olarak nitelendirdi [citation:kullanıcı metni]. Uzmanlar, yeni tarifelerin küresel ticaret akışını ve enflasyonu önemli ölçüde etkileyebileceği uyarısında bulunuyor .
EKONOMİ YÖNETİMİNE GÜVEN DÜŞÜYOR
Kasım 2026'da yapılacak ara seçimler öncesinde, Trump'ın ekonomiyi yönetme konusundaki onay oranlarının düşüş eğiliminde olduğu görülüyor. Çeşitli anketlere göre, katılımcıların yaklaşık yüzde 34'ü Trump'ın ekonomi politikalarını onaylarken, yüzde 57'si onaylamıyor. Demokratlar, Trump'ın gümrük vergisi politikalarının yaşam maliyetlerini artırdığını savunarak başkanı "Amerikan halkını soymakla" suçluyor
