Macaristan'da 12 Nisan'da gerçekleştirilen seçimlerden büyük bir zaferle ayrılan TISZA lideri Peter Magyar, seçim kampanyası boyunca dile getirdiği "rejim değişikliği" vaadini hayata geçirmek üzere ilk adımlarını attı.
BBC’de yer alan habere göre, Peter Magyar'ın seçim kampanyasındaki en önemli vaatlerinden biri, devletin temel kurumlarında uzun süreli olarak göreve atanan iktidar partisi FIDESZ (Macar Yurttaş Birliği) kadrolarını ve bürokratları, görev sürelerinin dolmasını beklemeden görevden almaktı. Macaristan'ın 1990'da çoğulcu demokrasiye geçmesinden bu yana en yüksek halk desteğine sahip siyasetçisi olan Magyar, 20 Nisan'da düzenlediği basın toplantısında bir kez daha bu vaadini her koşulda hayata geçireceğini vurguladı.
Magyar, Cumhurbaşkanı Tamas Sulyok dahil tüm üst düzey devlet kadrolarına ve bürokratlara, kendi istekleriyle görevlerinden istifa etmeleri için 31 Mayıs'a kadar süre verdi. Bu süre zarfında gönüllü olarak görevi bırakmamaları halinde her türlü yasal yolu deneyeceğini belirten Magyar, bu kişileri gerekirse anayasada değişiklik yaparak görevden alacağını kaydetti.
ÖNEMLİ GÖREVLERE KADINLAR GETİRİLİYOR
Macaristan'da yeni dönemde kadınlar ülke siyasetinde önemli görevler üstlenecek. Parlamento başkanlığına ve TISZA'nın parlamento grubu başkanlığına kadın siyasetçiler getirilecek. Ülkenin yeni dışişleri bakanı da bir kadın siyasetçi olan Anita Orban olacak. Yeni hükümet 16 bakandan oluşacak ve bu bakanlardan altısı kamuoyuna açıklandı. Bu isimler arasında en tanınmış isim olarak 10 yıl boyunca Shell'de CEO'luk yapan Istvan Kapitany öne çıkıyor. Diğer bakanların da önümüzdeki günlerde açıklanması bekleniyor.
Ülkede yeni eğitim bakanının kim olacağı ise daha isim açıklanmadan tartışma yarattı. Siyasi kulislerde bu göreve geçmişte Katolik Okullar Birliği başkanlığı da yapan Rita Rubovsky'nin getirileceği konuşulurken, Rubovsky'ye TİSZA partisinin destekçilerinden sert tepkiler geldi. Eğitim uzmanları tarafından iyi bir eğitimci olarak nitelendirilmiş olsa da Katolik kimliğinin ön plana çıkması ve din kurumlarıyla üst düzey ilişkileri nedeniyle Rubovsky'ye yönelik eleştiriler arttı. Macaristan'ın en elit 16 lisesinin müdürü ortak bir bildiriyle Peter Magyar'a, yeni eğitim bakanını seçmeden önce öğretmen sendikalarıyla ve kurumlarıyla görüşmeler yapma çağrısında bulundu.
HÜKÜMET NE ZAMAN KURULACAK?
Macaristan'da yeni hükümetin kurulabilmesi için önce yeni parlamentonun ilk toplantısını yapması gerekiyor. Parlamentoyu toplantıya çağırma yetkisi cumhurbaşkanında bulunurken, cumhurbaşkanı ilk toplantı sonrası parlamentoda çoğunluğu oluşturan partinin liderine hükümeti kurma görevini veriyor. Bu sürecin Mayıs ayının ilk haftasında tamamlanması ve yeni hükümetin ayın ilk yarısında resmen göreve başlaması bekleniyor.
Ancak Macaristan, Avrupa Birliği'nde (AB) dondurulan fon ve yardımları alabilmek için zamana karşı yarışıyor. AB, Macaristan'ın hak ettiği fon ve yardımları birlik mevzuatının uygulanmaması ve hukuk devletiyle bağdaşmayacak kısıtlamalar gerekçesiyle kesmişti. Dondurulan fon miktarı 17 milyar euroya ulaşırken, Temmuz ayı sonuna dek bir anlaşmaya varılamazsa bu fonların bir kısmı yeniden AB bütçesine aktarılacak.
MAGYAR'DAN UKRAYNA'YA HEM MÜJDE HEM UYARI
Yeni dönemde Macaristan-Ukrayna ilişkilerinin seyri merak konusu olmaya devam ediyor. Ukrayna, Ocak ayında hasar aldığı iddiasıyla kapattığı Dostluk Boru Hattı'nın tamir edildiğini ve önümüzdeki günlerde doğalgaz akışının yeniden başlayacağını açıkladı. Peter Magyar ise yeni Macar hükümetinin hattın açılmasıyla birlikte Ukrayna'ya yönelik AB kredisini veto etmekten vazgeçeceğini söyledi. Ancak Magyar, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy'i boru hattıyla ilgili gelişmeler konusunda daha ciddi ve dikkatli olması yolunda uyardı. Ukrayna savaşında Rusya'yı "saldırgan taraf" olarak nitelendiren Magyar, Ukrayna'nın hızla AB'ye alınmasına ise onay vermiyor.
Peter Magyar ayrıca, Uluslararası Ceza Mahkemesi'ne (UCM) geri dönüleceğini ve mahkemenin Binyamin Netanyahu hakkındaki tutuklama kararı gibi kararların Budapeşte'de uygulanacağını Netanyahu'ya ilettiğini belirtti. UCM, 21 Kasım 2024'te İsrail Başbakanı Netanyahu hakkında savaş suçları gerekçesiyle tutuklama emri çıkarmıştı.