Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ordusunun, Umman Denizi'nde İran’a ait "TOUSKA" isimli kargo gemisine ateş açarak kontrolü ele geçirmesi üzerine İran, planlanan ateşkes görüşmelerinden çekildiğini ve Hürmüz Boğazı'nı geçişlere kapattığını açıkladı.

Söz konusu gelişmelere ilişkin bilgiler; ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), Beyaz Saray ve İran devlet medyası tarafından paylaşılan resmi açıklamalara dayanmaktadır.

ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), dün İran’ın Bandar Abbas limanına doğru ilerleyen bir yük gemisine altı saat süren gerginliğin ardından müdahale edildiğini ve geminin etkisiz hale getirildiğini bildirdi. Operasyon kapsamında deniz piyadelerinin helikopterler aracılığıyla gemiye iniş yaptığı kaydedildi. ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı açıklamada, ABD Donanması’nın deniz ablukasını geçmeye çalışan yaklaşık 270 metre uzunluğundaki kargo gemisini vurduğunu ifade ederek, "Şu an ABD deniz piyadeleri geminin kontrolünü elinde bulunduruyor" dedi.

ABD DONANMASI TOUSKA ADLI GEMİYİ VURDU

Trump, açıklamasının devamında İran’a ait olan ve bir uçak gemisiyle benzer ağırlığa sahip olduğu belirtilen TOUSKA adlı kargo gemisinin ablukayı delme girişiminde bulunduğunu belirtti. Bu girişimin sonuçsuz kaldığını vurgulayan Trump, "Bu girişim onlar için iyi sonuçlanmadı. ABD Donanması'na ait güdümlü füze destroyeri USS SPRUANCE, TOUSKA'ya Umman Denizi'nde durması yönünde açık bir uyarıda bulundu. İran mürettebatı bu uyarıya uymayı reddedince donanma gemimiz, makine dairesine açtığı ateşle gemiyi durdurdu. Geminin kontrolü, şu anda ABD deniz piyadelerinde. TOUSKA, daha önce gerçekleştirdiği yasadışı faaliyetler nedeniyle ABD Hazine Bakanlığı'nın yaptırım listesinde yer alıyor. Gemi tamamen bizim kontrolümüzde şu an içinde ne olduğuna bakıyoruz" ifadelerini kullandı.

İran tarafı ise geminin Çin’den yola çıktığını bildirirken, devlet medyasında yer alan askeri sözcü açıklamalarında ABD "silahlı korsanlık" ile suçlandı ve saldırıya misilleme yapılacağı kaydedildi. Tahran yönetimi, yarın sona ermesi beklenen ateşkes öncesinde yapılması planlanan ikinci tur görüşmelere katılmayacağını duyurdu. İran devlet medyası, ABD’nin uyguladığı abluka, sert söylemler ve aşırı talepler nedeniyle barış görüşmelerinin reddedildiğini açıkladı.

İSAMAİLABAD'DAKİ GÖRÜŞMELER ÖNCESİ GERİLİM TIRMANIYOR

Trump daha önce yaptığı uyarılarda, Tahran’ın şartları kabul etmemesi durumunda İran’daki altyapı tesislerinin hedef alınacağını söylemişti. İran ise bu tehditlere karşılık olarak Körfez bölgesindeki bazı Arap ülkelerinin enerji tesislerine yönelik hamleler yapabileceği uyarısında bulundu. İran'ın ABD ablukasını gerekçe göstererek Hürmüz Boğazı'nı kapatması, küresel piyasalarda arz güvenliği endişelerini beraberinde getirdi. Petrol fiyatlarının yüzde 5’ten fazla yükseldiği görülürken, yatırımcıların ateşkesin çökebileceği ve sevkiyatın aksayabileceği endişesiyle piyasalarda dalgalanmalar yaşandı.

İran Cumhurbaşkanı Birinci Yardımcısı Muhammad Rıza Arif, konuya ilişkin yaptığı değerlendirmede, "Ya herkes için serbest bir petrol piyasası ya da herkes için ciddi maliyetler riski" şeklinde konuştu. Diğer yandan ABD Başkanı Trump, ateşkesin sona ermesinden bir gün önce ABD heyetinin Pakistan’ın başkenti İslamabad’a ulaşacağını bildirdi. Beyaz Saray yetkilileri, heyete özel temsilci Steve Witkoff ile Jared Kushner’in liderlik edeceğini, ancak Başkan Yardımcısı JD Vance’in ziyarette yer almayacağını açıkladı. Pakistan’da ise arabuluculuk faaliyetleri kapsamında güvenlik önlemleri en üst seviyeye çıkarıldı. Başkentte stratejik yollar trafiğe kapatılırken, görüşmelere ev sahipliği yapması planlanan otel çevresinde geniş güvenlik koridoru oluşturuldu.