Günümüzde plastik kirliliğinin boyutları, gözle görülmeyen parçacıkların yiyecek ve içecekler yoluyla insan vücuduna girmesiyle endişe verici bir seviyeye ulaştı. Özellikle musluk suları, merkezi arıtma sistemlerinin tam olarak filtreleyemediği nanoplastik ve mikroplastiklerin (NMP) insanlara ulaşmasında önemli bir taşıyıcı rolü üstleniyor. Bu küresel soruna çözüm arayan Çin'deki Guangzhou Tıp Üniversitesi araştırmacıları, herkesin mutfağında kolayca uygulayabileceği bir yöntem geliştirdi. 2024 yılında yapılan ve sonuçları yayımlanan çalışmaya göre, suyu kaynatma işlemi sadece bakterileri öldürmekle kalmıyor, aynı zamanda plastik parçacıklarını da etkisiz hale getiriyor.
Araştırma ekibi, hem mineraller açısından zengin olan sert sular hem de yumuşak sular üzerinde testler gerçekleştirdi. Elde edilen bulgular, kaynatma işleminin plastik maruziyetini azaltmak için uygulanabilir, masrafsız ve uzun vadeli bir strateji olduğunu ortaya koydu. Bilim insanları, atık su arıtma tesislerinin mikroplastikleri temizlemede yetersiz kaldığı bir dönemde, bu geleneksel yöntemin küresel bir sağlık önlemi olarak yaygınlaşmasını umuyor.
Kireçli sularda başarı oranı yüzde 90'a çıkıyor
Araştırmacılar, suyun sertlik derecesinin temizleme verimliliği üzerinde doğrudan etkisi olduğunu belirledi. Sert musluk suları kaynatıldığında, suyun içindeki mineraller doğal olarak kireç tortusu (kalsiyum karbonat) oluşturuyor. Sıcaklık değişimiyle çözeltiden ayrılan kireç, plastik parçacıklarını bir kabuk gibi sararak hapsediyor. Çaydanlıkların dibinde sıklıkla görülen bu tebeşirimsi tortu, aslında plastikleri yakalayan bir tuzağa dönüşüyor. Yapılan ölçümlerde, kalsiyum karbonat yoğunluğunun yüksek olduğu sert sularda nanoplastiklerin yüzde 90'a varan oranda temizlendiği görüldü. Daha az mineral içeren yumuşak sularda ise bu oran yaklaşık yüzde 25 seviyesinde kaldı.
Basit bir süzgeçle temizlemek mümkün
Çalışmayı yürüten biyomedikal mühendisi Zimin Yu ve ekibi, kireç tortusu içine hapsolan plastik parçacıklarının sudan uzaklaştırılmasının son derece kolay olduğunu vurguladı. Kaynatma işlemi bittikten sonra suyun, çay demlerken kullanılan paslanmaz çelik gözenekli bir süzgeçten veya basit bir kağıt filtreden geçirilmesi, tortunun ve dolayısıyla plastiklerin ayrıştırılması için yeterli oluyor. Uzmanlar, plastiğin bağırsak mikrobiyomu ve antibiyotik direnci üzerindeki olumsuz etkilerine dair kanıtların arttığı günümüzde, bu basit alışkanlığın insan sağlığını korumada kritik bir rol oynayabileceğini belirtiyor.