University of Miami ve Network Contagion Research Institute (NCRI) tarafından yürütülen ve 22 Ocak 2026 tarihinde kamuoyuyla paylaşılan çalışma, yapay zekanın "otoriter rezonans" gösterme eğiliminde olduğunu ortaya koyuyor. NCRI araştırmacıları, ChatGPT'nin GPT-5 ve GPT-5.2 versiyonlarının kullanıcı etkileşimlerine nasıl tepki verdiğini ölçmek amacıyla üç farklı deney gerçekleştirdi. Elde edilen bulgulara göre, sisteme sadece dört cümlelik kısa bir metin veya tek bir köşe yazısı sunulduğunda, yapay zeka bu içerikteki siyasi eğilimi süratle içselleştiriyor. Araştırma raporunda, ChatGPT'nin sol veya sağ otoriter görüşleri yansıtan makaleleri okumasının ardından, bu görüşlere katılım düzeyinin insan deneklerin çok üzerine çıktığı kaydedildi. Özellikle "geleneksel olmayan fikirlere müsamaha gösterilmemesi" veya "eşitsizliği gidermek amacıyla ifade özgürlüğünün kısıtlanması" gibi uç otoriter ifadelere verilen desteğin iki katına çıktığı saptandı. Ayrıca, ideolojik bir metinle yönlendirilen yapay zekanın, nötr insan yüzü fotoğraflarını yüzde 8 ila 9 oranında daha "düşmanca" algıladığı belirtildi.
YAPAY ZEKA MİMARİSİ VE OTORİTER EĞİLİMLER
Araştırmanın başyazarı Joel Finkelstein, söz konusu durumun sadece bir "yaranma" (sycophancy) sorunu olmadığını vurguladı. Finkelstein, yapay zeka modellerinin hiyerarşi ve tehdit algısı üzerine inşa edilen mimari yapılarının, bu sistemleri yapısal olarak otoriter düşüncelere daha yatkın hale getirebileceğini ifade etti. Söz konusu araştırmanın, özellikle işe alım süreçleri veya güvenlik gibi alanlarda insanları değerlendiren yapay zeka sistemlerinin, kısa süreli etkileşimlerle yanlı hale gelerek tehlikeli kararlar verebileceğine dair ciddi uyarılar barındırdığı kaydedildi.
Konuyla ilgili OpenAI tarafından yapılan açıklamada, ChatGPT'nin varsayılan olarak nesnel olacak şekilde tasarlandığı ancak bir "üretkenlik aracı" olarak kullanıcı talimatlarını takip etmek üzere yapılandırıldığı belirtildi. OpenAI sözcüsü, bir kullanıcının belirli bir yöne doğru baskı yapması durumunda yanıtların o yöne kaymasının beklenen bir durum olduğunu ifade etti. Şirket ayrıca, sistemlerdeki siyasi yanlılığı asgari düzeye indirmek için sürekli çalışma yürütüldüğünü bildirdi.