ABD Sağlık ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı (HHS), Başkan Donald Trump'ın uzun süredir üzerinde durduğu hedeflerinden birini neticelendirerek Amerika Birleşik Devletleri'nin (ABD) Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ile olan resmi bağlarını kopardığını kamuoyuyla paylaştı. Başkan Trump'ın ilk başkanlık döneminde başlattığı örgütten ayrılma girişiminin, ikinci döneminin ilk mesai gününde imzaladığı kararnameyle kesinlik kazandığı kaydedildi. Mevcut Amerikan yasaları uyarınca, uluslararası bir örgütten ayrılmak için bir yıl öncesinden resmi bildirimde bulunulması ve tüm ödenmemiş borç yükümlülüklerinin yerine getirilmesi şartı aranıyor.
AYRILIĞIN MALİ VE HUKUKİ SONUÇLARI
Mevcut veriler itibarıyla ABD'nin Dünya Sağlık Örgütü'ne yaklaşık 260 milyon dolar tutarında bir borcu bulunduğu belirtildi. Hukuk uzmanları, Washington yönetiminin bu ödemeyi yapmasının pek olası görünmediğini ifade ederken, DSÖ'nün söz konusu meblağı tahsil etmek için elinde kısıtlı yasal araç bulunduğunu kaydetti.
HHS tarafından yapılan açıklamada, DSÖ'ye yönelik tüm ABD hükümet fonlarının kesildiği ve örgüt bünyesinde görev icra eden tüm personelin yanı sıra yüklenicilerin de geri çağrıldığı vurgulandı. ABD'nin DSÖ sponsorluğunda yürütülen komiteler, liderlik organları ve teknik çalışma gruplarındaki resmi temsilinin de bu kararla birlikte sona erdiği ifade edildi. Üst düzey bir yönetim yetkilisi yaptığı açıklamada, "Verdiğimiz değeri, parayı ve personeli geri alamıyorduk. Söz verdik ve sözümüzü tuttuk" diyerek, DSÖ'nün Amerikan halkının çıkarlarına aykırı hareket ettiğini belirtti.
AYRILMA KARARININ TEMEL GEREKÇELERİ
Trump yönetimi, DSÖ'den ayrılma kararını birkaç temel gerekçeye dayandırdığını ifade etti. Bu gerekçeler arasında örgütün pandeminin başlangıç aşamasında küresel acil durum ilan etmekte geciktiği ve Çin'in verileri gizlemesine yönelik tutumuna göz yumduğu iddiaları yer aldı. Örgütün şeffaflık ve hesap verebilirlik konularında beklenen reform adımlarını atmadığı kaydedilirken, ABD'li yetkililer ulusal sağlık politikalarının "yabancı bürokratlar" tarafından kısıtlanmasını istemediklerini vurguladı.
YENİ STRATEJİ VE UZMAN UYARILARI
DSÖ'den resmen ayrılmasına rağmen ABD'nin küresel sağlık alanındaki liderliğini devam ettireceği belirtildi. Washington yönetiminin, çok taraflı organizasyonlar yerine ülkelerle doğrudan kurulan ikili anlaşmalar, sivil toplum kuruluşları ve dini gruplar üzerinden iş birliği modelini benimseyeceği kaydedildi. Bu yeni süreçte ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri'nin (CDC) öncü bir rol oynaması bekleniyor. Diğer taraftan, çok sayıda sağlık uzmanı bu kararı "felaket" olarak nitelendirerek, küresel bir yapıdan ayrılmanın ABD'yi yeni biyolojik tehditlere karşı savunmasız bırakabileceğini ifade etti.