Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Başkanı Donald Trump, İran yönetiminin Pakistan aracılığıyla ilettiği ve savaşın sona erdirilmesini öngören karşı teklifi, önerilen şartların uygun olmadığını belirterek kesin bir dille reddetti.
ABD merkezli Axios’un haberine ve diplomatik kaynaklardan edinilen bilgilere göre, Pakistan aracılığıyla yürütülen temaslarda tarafların temel taleplerinden taviz vermemesi, bölgesel çatışmanın sona ermesine dair beklentileri zayıflattı. Trump, İranlı yetkililerin sunduğu yanıtı sosyal medya hesabı üzerinden değerlendirdi. ABD Başkanı yaptığı açıklamada, "İran’ın sözde ‘temsilcilerinden’ gelen yanıtı az önce okudum. Hoşuma gitmedi -asla kabul edilemez" ifadelerini kullandı.
İRAN'IN TEKLİFİ VE BÖLGESEL TEPKİLER
Arabuluculuk görevini üstlenen Pakistan üzerinden ulaştırılan teklifin tüm ayrıntıları resmi olarak paylaşılmasa da, İran devlet medyası önerinin içeriğine dair bilgiler paylaştı. Tahran’ın sunduğu teklifin; tüm cephelerdeki çatışmaların derhal durdurulmasını, ABD’nin İran limanlarına uyguladığı deniz ablukasına son verilmesini ve gelecekte yeni bir saldırı düzenlenmeyeceğine dair resmi güvence verilmesini kapsadığı bildirildi. Öneride ayrıca, savaş zararları için tazminat ödenmesi ve Tahran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki egemenlik haklarının teyit edilmesi gibi maddelerin yer aldığı kaydedildi.
İran’ın bu yanıtı, ABD’nin geçen hafta Tahran’a ilettiği 14 maddelik memorandumun ardından geldi. Söz konusu memorandumda, İran’ın uranyum zenginleştirme programının askıya alınması, yaptırımların kaldırılması ve Hürmüz Boğazı’nda serbest geçişin yeniden tesis edilmesi gibi temel şartların bulunduğu belirtildi. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ise ABD’nin teklifine doğrudan atıfta bulunmadan yaptığı açıklamada, "Düşman karşısında asla baş eğmeyeceğiz. Diyalog ya da müzakere konuşuluyorsa bu teslimiyet ya da geri adım anlamına gelmez" dedi.
Sürece dair bir açıklama da İsrail kanadından geldi. İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu, savaşın bitmesi için İran’ın nükleer kapasitesinin tamamen yok edilmesi gerektiğini vurguladı. Netanyahu, ABD merkezli CBS kanalına verdiği mülakatta, "Hala yokedilmesi gereken zenginleştirme tesisleri var" şeklinde konuştu.
ABD medyasında yer alan değerlendirmelerde, Trump’ın Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ile Pekin’de yapacağı görüşme öncesinde gerilimi daha fazla tırmandırmaktan kaçındığı ifade ediliyor. İran ile yakın bağları bulunan Çin’in, ilerleyen dönemdeki müzakere süreçlerinde rol alabileceği belirtiliyor. ABD, İsrail ve İran arasında geçen ay yürürlüğe giren ateşkesin büyük ölçüde korunduğu gözlemlenirken, Tahran üzerindeki baskıyı artırmak amacıyla limanlara yönelik deniz ablukasının sürdürüldüğü bildirildi.