İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi'nin, Anayasa Mahkemesi (AYM) tarafından verilen kararlara yaklaşımındaki çifte standart, iki farklı dava dosyasıyla gün yüzüne çıktı. Yakın zamanda MS atağı geçirmesi nedeniyle sağlık durumu endişe yaratan Gezi davası tutuklusu Tayfun Kahraman için AYM'nin verdiği yeniden yargılanma ve infazı durdurma kararı, yerel mahkeme tarafından uygulanmamıştı. Ancak aynı mahkemenin, "terör örgütü üyesi olmamakla birlikte örgüt adına suç işlemek" suçundan yargılanan Ruken Gündüz dosyasında AYM kararına uyarak sanığın beraatine hükmettiği öğrenildi. Daha da dikkat çekici olan detay ise her iki davada karar veren mahkeme heyeti başkanının aynı isim olmasıydı.
T24'ten Nursena Kurtoğlu'nun haberine göre Anayasa Mahkemesi, Gezi Parkı davası kapsamında 18 yıl hapse mahkûm edilen ve yaklaşık dört yıldır cezaevinde bulunan Tayfun Kahraman'ın başvurusunu değerlendirmiş ve hak ihlali kararı vermişti. Yüksek Mahkeme, Kahraman'ın mahkumiyetine gerekçe gösterilen sosyal medya paylaşımları ve basın açıklamalarının şiddeti teşvik ettiğine ya da hükümeti devirmeye yönelik olduğuna dair somut bir tespit yapılamadığını vurgulamıştı. AYM, eylemler ile şiddet olayları arasında bir illiyet bağı kurulamadığını belirterek, ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için dosyanın İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi'ne gönderilmesine hükmetmişti. Ancak yerel mahkeme, bu açık hükme rağmen yeniden yargılama yolunu kapatmıştı. Buna karşın, 2015 yılında Saraçhane'de PKK tarafından düzenlenen saldırıyla ilişkilendirilen Ruken Gündüz'ün dosyasında ise süreç tamamen farklı işledi.
Anayasa Mahkemesi ihlal kararının gerekçesini açıkladı
AYM, Tayfun Kahraman hakkında 31 Temmuz 2025 tarihinde verdiği kararda, Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkının ihlal edildiği sonucuna varmıştı. Mahkeme, yargılama sürecindeki eksikliklerin bir bütün olarak hakkaniyete uygun yargılanma hakkını zedelediğini belirtmişti. Kararın bir örneği, ihlalin giderilmesi ve yeniden yargılama yapılması amacıyla ilk derece mahkemesi olan İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi'ne gönderilmişti. Yüksek Mahkeme'nin bu kararı, delillerin suç isnadı için yeterli olmadığı ve eylemlerin ifade özgürlüğü sınırları içinde değerlendirilebileceği yönündeki tespitleriyle dikkat çekmişti.
Mahkeme AYM kararına direndi ve talebi reddetti
AYM'nin ihlal kararı 17 Ekim 2025 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Ancak İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi, 6 Kasım 2025 tarihli kararıyla Anayasa Mahkemesi'nin hükmüne uymayarak Tayfun Kahraman'ın yeniden yargılanma talebini reddetti. Bu ret kararına karşı bir üst mahkeme olan 14. Ağır Ceza Mahkemesi'ne yapılan itiraz da reddedilince karar kesinleşmiş oldu. Böylece MS hastası olan ve sağlık durumu ciddiyetini koruyan Kahraman'ın tahliye umudu, yerel mahkemenin AYM kararını uygulamaması nedeniyle son buldu.
Aynı mahkeme Ruken Gündüz için beraat kararı verdi
Tayfun Kahraman dosyasında AYM kararını uygulamayan İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi, Ruken Gündüz davasında ise tam aksi bir yol izledi. Anayasa Mahkemesi, Ruken Gündüz'e "terör örgütü üyesi olmamakla birlikte örgüt adına suç işlemek" suçundan verilen 3 yıl 1 ay 15 gün ve tehlikeli madde bulundurma suçundan verilen 6 yıl 11 ay 10 gün hapis cezasını bozarak yeniden yargılama istemişti. Dosyanın geldiği 13. Ağır Ceza Mahkemesi, Gündüz hakkında kesin ve inandırıcı delil bulunmadığı gerekçesiyle AYM kararına uydu. Mahkeme önce tahliye ve yeniden yargılanma kararı verdi, ardından yapılan yargılama sonucunda Gündüz'ün beraatine hükmetti.
İki farklı kararda aynı başkanın imzası var
Hukuk çevrelerinde tartışma yaratan asıl nokta ise mahkeme heyeti başkanının kimliği oldu. Edinilen bilgilere göre, Ruken Gündüz hakkında AYM kararına uyarak beraat yolunu açan heyetin başkanı ile Tayfun Kahraman hakkında AYM kararını yok sayarak ret oyu kullanan heyetin başkanı aynı kişiydi. Aynı yargıcın, benzer hukuki hiyerarşiyi içeren iki dosyada, Anayasa Mahkemesi'nin bağlayıcılığı konusunda taban tabana zıt kararlar vermesi, yargı bağımsızlığı ve hukuki öngörülebilirlik tartışmalarını yeniden alevlendirdi.