Suriye Mağdurları İçin Synergy (Tebayî) Derneği tarafından yayımlanan güncel saha raporu, Demokratik Suriye Güçleri (DSG) kontrolündeki bölgelerde insani krizin boyutlarının kritik aşamaya ulaştığını ortaya koydu. Raporda, son dönemde yaşanan askeri hareketlilik, kitlesel yerinden edilmelere ve hayati önem taşıyan temel hizmetlere erişimde ciddi kesintilere neden olduğu kamuoyuyla paylaşıldı.
ZORLA YERİNDEN EDİLME VE BARINMA KOŞULLARI
Saha verilerine göre, 48 saatten kısa bir süre içerisinde 25 binden fazla sivilin yaşadığı bölgeleri terk etmek zorunda kaldığı tespit edildi. Yerinden edilen nüfusun 20 binden fazlasının Haseke ve Kamışlo kentlerine ulaştığı kaydedildi. Söz konusu nüfusun büyük bir kısmının; barınma, gıda güvenliği ve temel insani gereksinimlere erişimin oldukça kısıtlı olduğu şartlar altında bu merkezlere vardığı belirtildi.
Evlerini terk eden sivillerin Haseke vilayeti genelinde belirlenen toplam 111 toplu barınma merkezine yerleştirildiği bildirildi. Bu merkezlerin dağılımına ilişkin paylaşılan verilerde; 18 merkezin Haseke kentinde, 77'sinin Kamışlo'da, 10'unun Derik'te, 5'inin Amude'de ve bir merkezin ise Til Hemis'te bulunduğu ifade edildi. Çoğunlukla okul binaları ve kamu tesislerinden dönüştürülen bu alanlarda aşırı kalabalıklaşma yaşandığı; su, elektrik ve sağlık hizmetlerinin yetersiz kaldığı aktarıldı. Bu durumun bölgedeki eğitim faaliyetlerini tamamen aksattığı ve ciddi halk sağlığı risklerini beraberinde getirdiği vurgulandı.
KOBANİ VE HASEKE’DE TEMEL HİZMETLERE ERİŞİM
Yayımlanan raporda, Haseke vilayeti ile Kobani kentinde temel hizmetlere erişim konusunda ağır kısıtlamaların sürdüğü ifade edildi. Özellikle Kobani’de su ve elektrik iletim hatlarının kesilmesinin çocuklar, yaşlılar ve kronik hastalığı bulunan bireyler açısından hayati tehlike oluşturduğu kaydedildi. Daha önce Serê Kaniyê (Rasulayn) ve Efrin bölgelerinden gelen on binlerce kişiye ev sahipliği yapan bölgenin, mevcut yeni göç dalgasıyla birlikte insani yardım kapasitesinin tamamen zorlandığı vurgulandı.
İNSAN HAKLARI İHLALLERİ VE KAYIP VAKALARI
Synergy Derneği tarafından paylaşılan bilgilere göre, Halep’in Şeyh Maksud ve Eşrefiye mahalleleri ile Suriye’nin kuzeydoğusundaki çeşitli yerleşim birimlerinde sivillere yönelik hak ihlallerinin belgelendiği aktarıldı. Hazırlanan raporda; tehdit, kötü muamele uygulamaları, keyfi gözaltı işlemleri ve aralarında kadın ile çocukların da bulunduğu sivil ölümlerine dair vakalara yer verildi.
Raporda ayrıca, 28’i kadın olmak üzere toplamda yaklaşık 500 kişinin kayıp olduğu ya da zorla kaybedilme vakası kapsamında değerlendirildiği belirtildi. Bu olayların önemli bir kısmının, 6 Ocak 2026 tarihinde başlayan ve 10 Ocak’ta Halep’in Kürt mahallelerindeki kontrol yapısının değişmesiyle sonuçlanan askeri operasyonlarla doğrudan bağlantılı olduğu ifade edildi.
ULUSLARARASI TOPLUMA ÇAĞRI
Askeri gerilimin tırmanmasının sivil kayıpları artırabileceği ve toplumsal gerilimleri derinleştirebileceği uyarısında bulunulan raporda şu talepler dile getirildi:
-
Derhal ve koşulsuz bir ateşkes sürecinin başlatılması ve sivil altyapı tesislerinin koruma altına alınması.
-
Keyfi tutuklama uygulamalarına son verilerek kayıp şahısların akıbeti hakkında şeffaf bilgi akışının sağlanması.
-
Su ve elektrik gibi yaşamsal hizmetlerin sivil halka karşı toplu cezalandırma aracı olarak kullanılmaması.
-
Kürtler ve diğer azınlık gruplar için uluslararası hukuk çerçevesinde özel koruma mekanizmalarının devreye sokulması.
-
Medya kuruluşlarının şiddeti özendiren ve nefret söylemi içeren yayınlardan uzak durması.