Orta Doğu'da devam eden savaş petrol fiyatlarında tarihi yükselişe neden oldu. Küresel referans Brent petrol yüzde 8,93 yükselişle 93,04 dolar seviyesinden haftayı tamamladı . Haftalık bazda bakıldığında Brent petrol yüzde 28,37 artışla Nisan 2020'den bu yana en güçlü haftalık yükselişini yaşadı.
ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'dan "koşulsuz teslimiyet" talep etmesi, çatışmaların uzayabileceği ve küresel petrol ile gaz piyasasında ciddi arz sorunları yaşanabileceği endişelerini artırdı . Bölgedeki gerilim nedeniyle enerji taşımacılığı açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı'nda tanker trafiği neredeyse durma noktasına geldi.
Hürmüz Boğazı'nda güvenlik riskinin en üst seviyeye çıkmasıyla petrol tankerlerinin geçişi durma noktasına gelirken, 700'ün üzerinde tanker Boğaz'ın her iki yakasına yığıldı . Dünyadaki günlük petrol tüketiminin yüzde 20'sinin (yaklaşık 20 milyon varil) geçtiği bu stratejik geçitten 1 Mart'ta sadece 3 tanker geçiş yapabildi . Bu rakam, günlük ortalamaya göre yüzde 86'lık keskin bir düşüş anlamına geliyor.
KATAR'DAN 150 DOLAR UYARISI
Katar Enerji Bakanı Saad al-Kaabi, tankerlerin boğazdan geçememesi halinde petrol fiyatlarının önümüzdeki haftalarda varil başına 150 dolara kadar çıkabileceği uyarısında bulundu . Kaabi, "Bu, dünya ekonomilerini çökertecek. Eğer bu savaş birkaç hafta daha devam ederse, dünya genelindeki GSYİH büyümesi etkilenecek. Herkesin enerji fiyatı yükselecek. Bazı ürünlerde kıtlık yaşanacak ve üretim yapamayan fabrikalarda zincirleme reaksiyon meydana gelecek" dedi .
Kaabi ayrıca, Körfez bölgesindeki tüm ihracatçıların mücbir sebep bildiriminde bulunması gerekeceğini ifade etti .
ÜRETİM KESİNTİLERİ ARTIYOR
Savaşın enerji üretimine doğrudan etkileri görülmeye başladı. Irak Petrol Bakanlığı, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapatması nedeniyle Basra'daki Rumeyle sahasında petrol üretimini durdurma kararı aldı . Irak'ın en büyük petrol sahalarından olan Rumeyle'den günlük yaklaşık 1,5 milyon varil (ülke üretiminin üçte biri) petrol üretildiği biliniyor .
Kuveyt'in ise depolama kapasitesinin dolması nedeniyle üretimi azaltmaya başladığı belirtildi. Birkaç gün içinde Kuveyt'in de üretim kesintisine gitmesi beklenirken, uzmanlar küresel petrol arzının yüzde 5'inin risk altında olduğu konusunda uyarıyor . JPMorgan Küresel Emtia Araştırmaları Başkanı Natasha Kaneva, piyasaların artık yalnızca jeopolitik riskleri değil fiili üretim ve lojistik kesintilerini fiyatlamaya başladığını ifade etti.
