Ermenistan'da yayınlanan Hraparak gazetesinin haberine göre Ankara ve Erivan arasındaki normalleşme sürecinde yeni bir aşamaya gelindiği iddia edildi. Haberde, Türkiye'nin 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren kara sınırını üçüncü ülke vatandaşları ile diplomatik pasaport hamillerine açmayı planladığı öne sürüldü. Ancak bu adımın atılması için Ankara'nın Erivan yönetimine kapsamlı bir teklif paketi sunduğu belirtildi. İddiaya göre sınırın ticari yük taşımacılığına tamamen açılması şu aşamada gündemde değil. Bunun yerine Türkiye'nin, Türkiye'den çıkan ve Gürcistan üzerinden Ermenistan'a giden mallar için nihai varış noktasının Gürcistan yerine doğrudan Ermenistan olarak gösterilmesini önerdiği aktarıldı. Hraparak gazetesi, Ankara'nın sunduğu tekliflerin kabul edilmesi durumunda sürecin hızlanacağını ifade etti.
Diplomatik protokol için Paşinyan şartı
Haberde öne çıkan en dikkat çekici detay, diplomatik ilişkilerin yeniden tesisi için hazırlanan protokol süreciyle ilgili oldu. İddiaya göre Ankara, hazırlanan protokolün imzalanması için Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan'ın bizzat Türkiye'ye gelmesini talep ediyor. Diplomatik teamüllerde bu tür belgelerin genellikle dışişleri bakanları düzeyinde imzalandığı bilinse de Türkiye'nin bu konuda liderler düzeyinde bir katılımda ısrarcı olduğu öne sürüldü. Bu talebin, sürecin ciddiyetini ve bağlayıcılığını artırma amacı taşıdığı yorumları yapıldı.
Sınır 1993 yılından beri kapalı
Türkiye ile Ermenistan arasındaki kara sınırı, 1993 yılında Birinci Dağlık Karabağ Savaşı sırasında Ermenistan'ın Azerbaycan topraklarını işgal etmesi üzerine Türkiye tarafından tek taraflı olarak kapatılmıştı. Türkiye, sınırın açılması ve diplomatik ilişkilerin başlaması için Ermenistan'ın işgal ettiği topraklardan çekilmesini, soykırım iddialarından vazgeçmesini ve Kars ile Gümrü antlaşmalarını tanımasını şart koşmuştu. Aralık 2021'de başlayan normalleşme süreci kapsamında karşılıklı özel temsilciler atanmış ve 2022 yılında sınırda mayın temizleme çalışmaları başlatılmıştı. Sınır kapısı, 35 yıl aradan sonra ilk kez 6 Şubat 2023'teki Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından Ermenistan'dan gelen insani yardım konvoylarının geçişi için geçici olarak açılmıştı.