Ege Çevre ve Kültür Platformu (EGEÇEP), Efes Antik Kenti önündeki karşılama alanında inşai faaliyetlere neden olan Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın Ziyaretçi Karşılama Projesi’ni yargıya taşıdı. EGEÇEP ve 9 davacının İzmir Bölge Adliye Mahkemesi'nde açtığı davanın gerekçesinde, İzmir 1 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’nun, "Efes Antik Birinci Derece Arkeolojik Sit Alanı" statüsündeki alanda kazı ve betonlamayla çevre düzenlemesi yapılmasına onay vererek yetki sınırlarını aştığı belirtildi.
Betonlanarak kazılamaz hale getirilecek
Dava başvurusu öncesinde açıklama yapan EGEÇEP Eş Sözcüsü ve çevre avukatı Arif Ali Cangı, kurulun kararının bölgenin koruma tedbirlerini ortadan kaldıracağını belirterek şu ifadeleri kullandı:
"Selçuk’ta Efes Örenyeri’nin girişinde bir süredir bir inşai faaliyet var. İş makineleriyle bitki örtüsü temizlenmiş ve sürekli bir çalışma var. Söz konusu alan, Efes gibi UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan, insanlığın ortak değeri olan ve gelecek kuşaklara aktarılması gereken bir kültür varlığının korunması meselesidir. İnşaat yapılan alan ‘karşılama merkezi’ olarak adlandırılıyor. Bu alanın Efes Örenyeri’nin korunmasına hizmet etmeyeceğini, bilakis koruma tedbirlerini ortadan kaldıracağını; aynı zamanda halen kazıların yapılması gereken alanın asfaltlanarak ve betonlanarak kazılamaz hale getirileceğini düşünüyoruz."
Koruma kurulu görevini kötüye kullanmıştır
Arif Ali Cangı, Koruma Bölge Kurulu'nun korumayı zafiyete uğratacak projelere onay verme yetkisinin olmadığını vurguladı. Cangı, 2015 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne kaydedilen Efes’in ticari bir merkeze dönüştürülmesinin ciddi zararlar vereceğini belirterek sözlerini şöyle sürdürdü:
"Burası 1. Derece Arkeolojik Sit alanıdır. Böyle bir alana bir yurttaş çivi çakmaya kalksa kendini ağır ceza mahkemesi önünde bulur. Ancak şu anda bu suçları takip etmesi ve izlemesi gereken Koruma Bölge Kurulu ve Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından birinci derece arkeolojik sit alanına müdahale suçu işlenmektedir. Efes ancak orijinal haliyle korunabilirse insanlığa hizmet eder; gelecek kuşakların tarihi anlayabileceği bir alan olarak kalırsa turizm bakımından da değerini korur."
Selçuk esnafı ve yerel halkın tepkisi
Projenin esnaf ayağına da değinen Cangı, Selçuk esnafının yüksek kiralar nedeniyle projeden zarar göreceğini ve bu durumun esnaf ile korumadan yana olanları karşı karşıya getirme çabası olduğunu savundu.
Efes Çevre, Doğa ve Kültür Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Tekin Karadağ ise Efes'in yeryüzünün en muhteşem antik kenti olduğunu belirterek, "Yoksula, köylüye gelince sit, sermayedarlara gelince hepsini al git! Tarihe kıymayın, tarih geleceğimizdir" diye konuştu. Bölge halkından Nihal Sarıpınar da projenin UNESCO yükümlülüklerini yok saydığını ve bölgenin bütünüyle yok edilmesi anlamına gelen bir ekokırım suçu işlendiğini ifade etti.
