Uluslararası Af Örgütü, 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı dolayısıyla paylaştığı raporda, dünya genelindeki çocuk hakları ve eğitim hakkı karnesinin zayıf olduğunu belirtti. Raporda, devletlerin çocukları koruma konusundaki sorumluluklarını yerine getiremediği ifade edildi.
Uluslararası Af Örgütü Türkiye Direktörü Ruhat Sena Akşener, konuya ilişkin yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:
“Rapordaki verilerin ortaya koyduğu sonuç net: Dünya devletleri, çocukları koruma konusunda sınıfta kaldı! Dünyadaki güçlü devletler, kontrol, cezasızlık ve kâr amacıyla doğrudan insan haklarının ve uluslararası kural esaslı düzenin temellerine saldırırken, bütün bunlardan en çok da çocuklar etkileniyor. 2025’te İsrail soykırımında öldürülen 26 bin 791 Filistinlinin yüzde 60’ı çocuklar, kadınlar ve yaşlılardan oluşuyordu. İsrail ordusu, Gazze’deki tüm okulları yıktı. Afganistan’da çocukların yüzde 90’ı gıda yoksulluğu yaşadı, 4 milyon çocuk yetersiz beslendi. Kamerun'da 3 milyondan fazla çocuğun eğitimi sekteye uğrarken, çocukların devlet dışı silahlı gruplara alınma riski arttı. Güçlü devletlerin hukuk tanımaz ve saldırgan tavırları, sadece bugünün çocuklarını değil, gelecek nesillerin de geleceğini tehlikeye atıyor. Tüm devletleri ve uluslararası toplumu, taviz politikalarından derhal vazgeçmeye, saldırgan dünya düzeninin kuruluşuna karşı koymaya ve çocukların haklarını korumaya çağırıyoruz.”
Rapordaki veriler, 2025 yılında İsrail'in Gazze'de 26 bin 791 Filistinliyi öldürdüğünü, 64 bin 65 kişiyi ise yaraladığını gösterdi. Bu kişilerin yüzde 60'ının çocuklardan, kadınlardan ve yaşlılardan oluştuğu, sadece 18 Mart tarihinde 174’ü çocuk olmak üzere en az 414 Filistinlinin hayatını kaybettiği bildirildi. İsrail ordusunun Gazze’deki üniversite ve liselerin tamamını imha ettiği, sığınağa dönüştürülen okulların hava saldırıları ve yıkım robotları ile hedef alındığı kaydedildi. Temmuz 2025'te ise 13 bin çocuğun akut yetersiz beslenme sebebiyle hastaneye yatırıldığı bilgisi paylaşıldı.
Afganistan’da Taliban yönetiminin kararnameleriyle çocuk evliliklerinin arttığı, kadınların ve kız çocuklarının yüzde 78’inin eğitim ve çalışma hakkından mahrum bırakıldığı ifade edildi. Çocukların yüzde 90’ının gıda yoksulluğu çektiği, 4 milyon çocuğun yetersiz beslendiği belirtilirken, 1,8 milyondan fazla Afgan'ın hukuka aykırı şekilde sınır dışı edildiği kaydedildi. İran’da kız çocukları için yasal evlilik yaşının 13 olarak sürdüğü, etnik azınlıkların eğitimde ayrımcılığa maruz kaldığı bildirildi. Suriye’de ise Alevi ailelerin kız çocuklarının kaçırıldığına dair bildirimlerinin karşılıksız kaldığı ifade edildi.
ABD’DE 233 SİLAHLI OKUL SALDIRISI KAYDEDİLDİ
Silahlı şiddetin ABD'deki çocuklar ve gençler arasında birinci ölüm nedeni olmaya devam ettiği, 2025 yılında 233 okul saldırısının kayıtlara geçtiği belirtildi. ABD’nin yardım fonlarını kesme kararının, Yemen’de yetersiz beslenme ve hastalıklarla mücadele eden çocuklar için hayat kurtarıcı hizmetlerin sonlanmasına neden olduğu vurgulandı. Amerika kıtası genelinde kadınlar ve kız çocukların yüksek şiddet seviyeleriyle karşılaştığı kaydedildi.
Avrupa'da ise Müslüman kadın ve kız çocuklarına yönelik ayrımcılığın sürdüğü ifade edildi. Fransa’da dini kıyafet yasağı teklifi gündemdeyken, Avusturya parlamentosunun 14 yaş altı kız çocukların başörtüsü takmasını yasakladığı belirtildi. Çekya ve Slovakya’da Roman çocukların ırk ayrımcılığına maruz kaldığı, ancak Çekya’nın bu durumu önlemek adına yeni tedbirleri yürürlüğe koyduğu aktarıldı. Rusya'nın göçmen çocuklara yönelik zorunlu dil sınavı ve yasal giriş kanıtı şartı nedeniyle birçok çocuğun eğitim sisteminin dışında kaldığı bilgisi paylaşıldı.
Asya ve Afrika bölgelerinde de benzer hak ihlallerinin sürdüğü kaydedildi. Myanmar’da hava saldırıları ve paramotorlu saldırıların çocukların ölümüne yol açtığı, Kuzey Kore’de ise okulların fiziksel imkanlardan yoksun olduğu ve engelli çocukların dışlandığı belirtildi. Afrika genelinde milyonlarca çocuğun çatışmalar nedeniyle eğitimden mahrum kaldığı; Kamerun'da 14 bin 829 okulun kapatıldığı, Güney Sudan'da ise çocukların yüzde 70'inden fazlasının okul dışında kaldığı ifade edildi. Sudan'da Zamzam kampına yapılan saldırıda çoğu kadın ve çocuk yüzlerce kişinin öldürüldüğü, Grand Sud bölgesinde 8 bin çocuğun şiddetli akut yetersiz beslenme tedavisi gördüğü kaydedildi.
Dijital platformların çocuk üzerindeki etkilerine de değinilen raporda, Avustralya’nın 16 yaşından küçükler için sosyal medya yasağı getirdiği, Malezya’nın benzer bir hazırlıkta olduğu belirtildi. Uluslararası Af Örgütü, sosyal medya platformlarının kullanıcı etkileşimi ve kişisel veri odaklı yapısının çocukları zarara açık hale getirdiğini, TikTok gibi mecralarda ruhsal sağlığı olumsuz etkileyen içeriklerin gençleri depresif süreçlere sürüklediğini vurguladı. Fosil yakıt altyapılarının çevresinde yaşayan 520 milyondan fazla çocuğun ise ciddi sağlık riskleri altında olduğu tahmin ediliyor.