CHP Kayseri Milletvekili Aşkın Genç, Kurban Bayramı öncesi emekliye verilecek 4 bin TL bayram ikramiyesine ilişkin açıklamalarda bulundu. Genç, 2018 yılında emekliye bin TL bayram ikramiyesi verildiğini hatırlattı. Aynı yıl vekaletle kurban bedeli 850 TL iken, ikramiye bu bedelin yüzde 118’ine denk geliyordu. Bugün ise 4 bin TL’lik ikramiyenin, geçtiğimiz yıl 13 bin 500 TL olarak açıklanan kurban bedelinin yalnızca yüzde 29,6’sına karşılık geldiğini belirtti.
Genç, güncel market fiyatlarına göre 4 bin TL ile ancak 4 kilo dana eti veya 3,5 kilo kuzu eti alınabildiğini söyledi. En basit bayram alışverişinin bile bu tutarın büyük bölümünü tükettiğini ifade etti. Genç, bayram ikramiyesinin yıllar içinde eridiğine dikkat çekti. 2018’de bin TL’lik ikramiye bir kurban bedelini karşılarken, bugün 4 bin TL’nin kurban bedelinin üçte birine bile ulaşmadığını vurguladı.
ALIM GÜCÜNDEKİ DÜŞÜŞ
Aşkın Genç açıklamalarında şunları kaydetti:
“Emekliye verilen 4 bin liralık bayram ikramiyesi, bugün ne bayramı karşılayan ne de mutfağı dolduran bir destek olmaktan çıkmıştır. Kurban Bayramı yaklaşırken ortaya çıkan tablo, emeklinin nasıl bir geçim sıkıntısına mahkum edildiğini açıkça göstermektedir.
‘4 bin TL ile yalnızca 4 kilo dana eti ya da 3,5 kilo kuzu eti alınabilmektedir’
Bugün market fiyatlarına göre dana etinin kilogramı 985 TL, kuzu etinin kilogramı ise bin 149 TL’dir. Bu tabloya göre 4 bin TL ile yalnızca 4 kilo dana eti ya da 3,5 kilo kuzu eti alınabilmektedir. Peynirde, süt ürünlerinde, sebzede durum farklı değil. Beyaz peynir 373 TL, kaşar peyniri 494 TL, domates 123 TL seviyesinde. Yani emeklinin eline geçen bu para, birkaç temel ürün alındığında hızla tükenen bir tutardır. Bu rakamlarla en mütevazı bayram alışverişi dahi 2 bin 500–2 bin 800 TL bandına ulaşmaktadır. Üstelik bu sepette temizlik, şekerleme, misafir ağırlama gibi bayramın zorunlu kalemleri yok. Emekliye verilen 4 bin TL, bir bayramı karşılayan değil, ancak birkaç kalemi tamamlayabilen bir tutar haline gelmiştir.
‘2018’de bayram ikramiyesi kurban bedelini karşılayabiliyorken, bugün üçte birine bile ulaşamıyor’
Asıl çarpıcı olan ise bayram ikramiyesinin yıllar içindeki erimesidir. 2018 yılında emekliye verilen bin TL bayram ikramiyesi, aynı yıl 850 TL olan vekaletle kurban bedelinin yüzde 118’ine denk geliyordu. Yani emekli, bayram ikramiyesiyle kurban kesebiliyordu. Bugün ise 4 bin TL’lik ikramiye, geçtiğimiz yıl 13 bin 500 TL olarak açıklanan kurban bedelinin yalnızca yüzde 29,6’sına karşılık gelmektedir. Piyasada 17–23 bin TL aralığında konuşulan küçükbaş kurbanlık fiyatları dikkate alındığında ise bu oran yüzde 17–24 seviyesine kadar düşmektedir. Başka bir ifadeyle; 2018’de bayram ikramiyesi bir kurban bedelini karşılayabiliyorken, bugün aynı ihtiyaç için gereken tutarın üçte birine bile ulaşamamaktadır.
‘Açlık sınırı 32 bin 793 TL… 4 bin TL’lik ikramiye bunun yüzde 12’sine karşılık geliyor’
Bu tablo tesadüf değil. Mart ayında markette 41 ürünün 33’ünde fiyat artışı yaşanmıştır. Karnabahar yüzde 119, sivri biber yüzde 91, domates yüzde 75 artmıştır. Üretim tarafında ise maliyetler hızla yükselmeye devam etmektedir. Mazot bir yılda yüzde 57,9, gübre fiyatları yüzde 50-60 bandında artmıştır. Yani bir yanda hızla artan maliyetler, diğer yanda buna bağlı yükselen fiyatlar, buna karşılık yerinde sayan gelirler vardır. Bu tablo, yanlış ekonomi politikalarının doğrudan sonucudur. Üstelik emekli sadece market fiyatlarıyla değil, zamlı faturalarla da karşı karşıyadır. Nisan başında elektriğe yüzde 25, doğalgaza yüzde 37’ye varan zam yapıldı. Bugün açlık sınırı 32 bin 793 TL’ye ulaşmış durumda. 4 bin TL’lik bayram ikramiyesi bu tutarın yalnızca yüzde 12’sine karşılık gelmektedir.
‘Sorun kaynak yetersizliği değil, kimden yana kullanıldığıdır’
Bu tabloyu görmeden, emekliye verilen 4 bin TL’yi ‘bayram ikramiyesi’ olarak sunmak gerçeklikle bağdaşmamaktadır. Açıkça söylüyoruz: Bu ödeme bugün bayramı karşılayan bir destek değildir. Bu ödeme, emeklinin alım gücünün nasıl eridiğinin somut göstergesidir. Emekli bugün bayrama hazırlanırken ‘ne alabilirim’ diye değil, ‘hangisinden vazgeçmeliyim’ diye hesap yapmak zorunda kalmaktadır. Sorun rakamların yetersizliği değil, tercihlerin yanlışlığıdır. Bu ülkenin kaynakları vardır. Sorun, bu kaynakların kimden yana kullanıldığıdır.”