ABD Başkanı Donald Trump’ın, İran’a karşı düzenlenmesi planlanan olası bir askeri saldırıyı; Tahran yönetimiyle sağlanan diplomatik temaslar, lojistik kısıtlamalar ve bölgesel müttefiklerin tepkileri doğrultusunda durdurduğu ifade edildi. Amerikan Axios haber platformunun ABD'li yetkililere dayandırarak kamuoyuyla paylaştığı bilgilere göre Trump, geçen hafta salı günü Beyaz Saray’da gerçekleştirilen İran konulu üst düzey güvenlik toplantısı öncesinde bu ülkeye yönelik bir saldırı emri vermeye hazır bulunuyordu.

Konuyla ilgili değerlendirmelerde bulunan bir ABD’li yetkili, durumun ciddiyetini vurgulayarak askeri birimlerin harekat için çok hızlı bir şekilde pozisyon aldığını ancak beklenen nihai emrin iletilmediğini kaydetti. Yetkili, ordunun harekete geçmek üzere hazır beklediği o anların fiziksel olarak müdahaleye çok yakın bir aşamada olduğunu belirtti. Salı günkü kritik toplantı öncesinde İsrail, Suudi Arabistan ve İranlı yetkililerle yürütülen diplomatik temaslardan elde edilen sonuçların masaya yatırıldığı, bölgedeki ABD müttefiklerinin ise olası bir askeri saldırıya mesafeli yaklaştıklarını merkeze ilettikleri bildirildi.

WITKOFF VE ERAKÇİ GÖRÜŞMESİ SÜREÇTE BELİRLEYİCİ OLDU

Süreç içerisinde en dikkat çekici gelişmenin Trump’ın Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi arasında gerçekleştirilen gizli görüşme olduğu aktarıldı. Çarşamba sabahı Erakçi’nin Witkoff’a gönderdiği mesajda, İran’da göstericilere yönelik infaz işlemlerinin durdurulduğunu taahhüt ettiği ve bu gelişmenin Trump’ın saldırı kararını değiştirmesindeki en temel unsurlardan biri olduğu ifade edildi.

Saldırı emrinin durdurulmasında ayrıca lojistik faktörlerin de payı olduğu kaydedildi. Amerikan askeri birliklerinin Karayipler ve Asya bölgelerine kaydırılması nedeniyle Pentagon’un Orta Doğu’daki askeri seçeneklerinin sınırlandığı, Trump’ın da bu operasyonel durumu göz önünde bulundurduğu vurguladı. Öte yandan İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun Trump ile yaptığı görüşmede, İsrail’in İran’dan gelebilecek olası bir misillemeye karşı hazırlıklı olmadığını ve sunulan planın yeterli güce sahip olmadığını belirttiği aktarıldı. Benzer şekilde Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman’ın da konuya ilişkin derin endişelerini paylaştığı bildirildi. Tüm bu faktörlerin birleşimiyle çarşamba günü öğleden sonra itibarıyla Trump’ın askeri müdahale seçeneğinden vazgeçtiği kesinleşti.

İRAN GENELİNDE YAŞANAN PROTESTOLAR VE CAN KAYIPLARI

İran’da 28 Aralık 2025 tarihinde yerel para biriminin döviz karşısında değer kaybetmesi ve ekonomik sıkıntıların artmasıyla başlayan gösteriler kısa sürede ülke geneline yayılmıştı. Başkent Tahran’daki Büyük Çarşı esnafının öncülüğünde başlayan eylemlerin 8 Ocak’ta şiddetlenmesi üzerine yönetim tarafından internet erişimine kısıtlama getirilmişti.

İranlı resmi makamlar olaylardaki toplam kayıplara dair bir veri paylaşmazken, ABD merkezli İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), protestolar süresince 3 bin 308 kişinin hayatını kaybettiğini ve 24 bin 266 kişinin gözaltına alındığını duyurdu. Ülkedeki gösterilerin son birkaç gündür durulduğu gözlemlenirken, açıklanan rakamlardaki artışın HRANA’ya ulaşan verilerin teyit edilme sürecinden kaynaklandığı belirtildi.