İstanbul Kültür Üniversitesi Adalet ve Suç Psikolojisi Laboratuvarı'nın hazırladığı 2025 "Türkiye Şiddet Haritası" raporu, şiddet vakalarındaki çarpıcı artışı ortaya koydu. Raporda yer alan verilere göre, şiddet olaylarının sayısı 2024 yılına kıyasla yüzde 75 oranında bir artış göstererek 2 bin 289 seviyesine ulaştı.
Cumhuriyet gazetesinin aktardığı verilere göre raporda, özellikle Şanlıurfa ve Adana'daki artışa dikkat çekildi. Şanlıurfa'da vaka sayısının yaklaşık 13 kat, Adana'da ise 5 kat arttığı, bu illerin yeni "sıcak noktalar" haline geldiği belirtildi.
Şiddet kamusal alana taşındı
Raporda, şiddetin tanıdıklar arasındaki mahrem bir çatışma olmaktan çıkarak sokağa taştığı vurgulandı. 2024'te yüzde 13,2 olan yabancı fail oranının 2025'te yüzde 38,8'e yükseldiği belirtilerek, bunun toplumsal güven bağlarının zayıfladığını gösterdiği kaydedildi.
Faillerin yüzde 95,5'i erkek
Raporda, faillerin yüzde 95,5'inin erkeklerden oluştuğu belirtildi. Yaşlılar ve çocuklar gibi kırılgan gruplara yönelik şiddette yabancı fail oranlarının da ciddi şekilde arttığı ifade edildi.
Cinayetlerde ateşli silah kullanım oranının yüzde 62 olduğu, bireysel silahlanmanın şiddetin ölümcüllüğünü artırdığı kaydedildi. Şiddetin zamansal dağılımında ise eylül ayının yüzde 10,4 ile en riskli ay olduğu belirtildi.
"Toplumsal güven zayıfladı"
Adalet ve Suç Psikolojisi Laboratuvarı Direktörü Doç. Dr. Ayhan Erbay, en kritik bulgunun şiddetin kamusal bir tehdide dönüşmesi olduğunu belirterek, toplumsal güvenin zayıfladığını ve bireylerin birbirini tehdit olarak algılamaya başladığını söyledi.
Öneriler sıralandı
Raporda, Adana - Seyhan ve Şanlıurfa - Haliliye gibi bölgelerin özel güvenlik ve sosyal hizmet bölgesi ilan edilmesi, bireysel silahlanmanın sınırlandırılması, kesici-delici aletlere yönelik denetimlerin artırılması ve saldırgan erkek profiline yönelik özel müdahale merkezlerinin kurulması önerildi.