İçişleri Bakanlığı'nın sosyal medya hesabından 30 ilde yürütülen uyuşturucu operasyonuna ilişkin açıklama yapıldı. Açıklamada, şunları kaydedildi:

'30 ilde uyuşturucu madde smatıcılarına yönelik jandarmamız tarafından düzenlenen operasyonlarda, 518 kilogram uyuşturucu madde ile 133 bin 66 adet uyuşturucu hap ele geçirildi. 392 şüpheli yakalandı. Şüphelilerden 122'si tutuklandı. Diğerlerinin işlemleri devam ediyor.

Jandarma Genel Komutanlığı Narkotik Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığı ile Cumhuriyet Başsavcılıkları koordinesinde İl Jandarma Komutanlıklarınca, 750 narkotik ve asayiş ekibi, 4 bin 500 personelin katılımıyla 30 ilde operasyonlar düzenlendi. Narkotik Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığı Analiz ve Takip Timlerinin de katılımıyla düzenlenen operasyonlar sonucunda; sokak satıcılarının sosyal medya ve mesajlaşma programları üzerinden uyuşturucu sattıkları tespit edildi.

Gençlerimizi ve toplum sağlığını hedef alan zehir tacirlerine karşı operasyonlarımızı, ülke genelinde etkin ve kesintisiz şekilde sürdürüyoruz. Kahraman jandarmamızı, Daire Başkanlığımızı, Cumhuriyet başsavcılıklarımızı ve emeği geçenleri tebrik ediyoruz.'

TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu, AK Parti Samsun Milletvekili Mehmet Muş başkanlığında toplandı. Komisyon toplantısında bugün şirketlere vergi avantajları sağlayan ve 'varlık barışı' ile ilgili düzenlemeleri içeren Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi görüşülecek. Toplantı öncesinde salonda CHP Grup Sözcüsü ve Malatya Milletvekili Veli Ağbaba, kanun teklifine ilişkin basına açıklama yaptı.

Ağbaba, iktidarın yine yangından mal kaçırır gibi kamuoyu tartışmadan bir torba yasayı gündeme getirdiğini belirterek, 'İsmi de genel olarak varlık barışı diye adlandırılıyor. Varlık barışının amacı ülkeye para getirmek, kayıtlı olmayan paraları getirmek ama burada bir kayıt dışı ya da kara paraların da gelebileceği ihtimalini görüyoruz' dedi.

Bir taraftan büyük hukuksuzluklara imza atıldığını ve insanların mallarına el konulduğunu söyleyen Ağbaba, 'Diğer taraftan insanlara paralarınızı buraya getirin diyeceksiniz. Kimse size güvenmez. İnsanların mallarına çöküyorlar. Belediye başkanlığı döneminden önceki 70 yıllık, 80 yıllık mallarına çöküyorlar. Ekrem İmamoğlu'nun tüm mallarına el konuldu. İş adamlarının tüm mallarına el konuldu. Siz bir taraftan iş adamlarının malına el koyup, diğer taraftan 'varlık barışıyla dışarıdan para getir' diyemezsin. Herkes biliyor ki dünya alem biliyor ki bu dönemde iş adamlarının paralarını yurt dışına götürüyorlar. Yunanistan'dan ev alanlar, Londra'dan ev alanlar ve oraya yerleşenleri hep beraber izliyoruz' diye konuştu.

'Tam 117 dönüm arazi 171 milyon dolara satıldı'

'Öyle bir yolsuzluk ki, kimsenin aklına gelmezdi. Suçtan elde edilen gelirlere el koyma yetkisi ve kayyum atama yetkisi verildi' diyen Ağbaba, İncirköy Sahili'nde, Beykoz'da İstanbul Boğazı'na cepheli, Şişecam'ın yıllardır atıl vaziyette bulunan 117 bin metrekarelik arsasının TMSF eliyle alındığını anlattı. Ağbaba, Ciner Holding'in mal varlığına el konulduğunu hatırlatarak, şunları söyledi:

'Kayyum atandı. 'Bu süreçte niye el konuldu? diye düşünürken Türkiye'nin en önemli gruplarından Ciner Holding'e anlaşıldı ki bir hinlik var. Bu arsa 171 milyon bedelle iktidara yakın bir holdinge satıldı. Tam 117 dönüm arazi 171 milyon dolara satıldı. İstanbul'a sorun, orada yaşayan insanlara sorun. Buranın metrekaresine göre 585 milyon dolara bir satış olması gerekirken 170 milyon dolara satılmış. Yaklaşık 300 milyon dolar bir yolsuzluk var. Önce Ciner Holding'in malına el konuldu. TMSF, Ciner Holding'in Beykoz'daki Şişecam arazisini tam 171 milyon dolara sattı. Buranın gerçek değeri 585-600 milyon dolar. Dolayısıyla burada 300 milyon dolarlık bir büyük kazanç söz konusu, yandaş şirketlerin. Sen Türkiye'nin en köklü kuruluşlarında Ciner Holding'in mal varlığına el koyarsan kimse parasını getirip ülkeye güvenle sokmaz.'

'Yurt içinde yasa dışı bahis oynatanlar yurt dışındaki yerleşik baronlarının altyapılarını kullanıyor'

'Valık barışının' daha önce sekiz kere çıkartıldığını söyleyen Ağbaba, şöyle devam etti:

'2008, 2013, 2018, 2019, 2020, 2022'de kimler geldi? Kim ne kadar getirdi? Bunun cevabı yok. Ne kadar geldi? Kara para mı geldi? Kayıt dışı mı geldi? Bunun bir cevabı yok. 'Cumhurbaşkanımız yastık altı dövizimiz varsa serbestçe tasarruf edin' deyince ona dayanarak Hollanda'dan para getirdim, yatırım yaptım' diyor. Kim diyor? Uyuşturucu baronu Çetin Gören, varlık barışından yararlandı. 2020'de Bataklık Dperasyonu'ndan tutuklandı. Bir başka isim, 'Türkiye'de 250 bin dolara daire satın aldım. Türkiye vatandaşı yapıldım'. Ankara Etimesgut kütüğüne kaydedildi. Uyuşturucu baronu Nehat Petrak varlık barışından yararlandı. 2023'te Kartel 2 operasyonundan tutuklandı. Maalesef Türkiye bir kara para cennetine çevrilmek isteniyor. Şimdi baronları İstanbul'a davet edenler İstanbul'un filan asıl patronu mu olacak?'

Ağbaba, Türkiye'de sanal bahis işletenlerin yurt dışındaki baronların altyapılarından faydalandığını belirterek 'Baronlar Türkiye'ye gelecek ve adeta bir baron cumhuriyetine dönüşeceğiz. Yurt içinde yasa dışı bahis oynatanlar yurt dışındaki yerleşik baronlarının altyapılarını kullanıyor. Dolayısıyla sen buradaki sineklerle uğraşırken bataklığı buraya getiriyorsun. Türkiye bataklık haline geliyor. Bunların kötü yönetimi sonucu ülkeyi yönetemiyorlar. Ekonomi çökmüş durumda. Bu uygulamayla Türkiye'yi bir bataklığa, kara para bataklığına sürüklemek istiyorlar. Bu değişikliklere karşı olduğumuzu ifade etmek istiyorum' dedi.

'Vergi cennetleri ile mücadele etmek istemedikleri için cennet listesi açıklanmadı'

Bonoya yüzde 30-40 vergi uygulanırken yurt dışından gelen paralara sıfır vergi uygulanacağını söyleyen Ağbaba, Türkiye'nin gri listeye yeniden girme olasılığına ilişkin şöyle konuştu:

'Burada zurnanın zırt dediği bir yer var. Ne deniyor? 31 Temmuz 2027'ye kadar 'Paranı getirirsen, kayda sokarsan vergi almayacağız. En azından seni aklıyorum' diyorlar. Para kimin acaba? Para kimin? Gelecek iktidar, yani önümüzdeki dönem iktidar 'Bu parayı nereden buldun' diyemeyecek. Acaba yıllardan beri tartışılan meşhur siyasetçilerin paraları mı aklanacak burada? Takip edeceğiz. Meşhur, ismi çok bilinen siyasetçilerin parasının aklanacağıyla ilgili ciddi kuşkularımız var. Bir gri liste meselesi var. Türkiye bununla geçtiğimiz yıllarda çıktığı gri listeye Mehmet Şimşek'in çok övündüğü gri listeye tekrar girme riski var. 20 yıl boyunca vergi cennetlerini sıralamadılar. 20 yıl boyunca vergi cennetlerini sıralamadılar. Hatta Nihat Zeybekçi bir liste açıklandı. Bu listeyi açıklamadılar. 2016 yılında vergi cennetlerine yüzde 30 vergi getirildi ama uygulanmadı. Vergi cennetleri ile mücadele etmek istemedikleri için liste cennet listesi açıklanmadı. Ne hale geldik? Vergi cenneti olduk. 20 yıldan beri açıklanmayan listeyi lütfen açıklayın. Vergi cenneti küresel tehdit olduğunu anlatan rapor yayınlıyorlar.

Ocak 2026 Nihat Zeybekçi bir rapor yayınlıyor. Diyor ki, 'Vergi cenneti küresel tehdit olduğunu anlatan bir rapor. 20 yıldan beri açıklamıyor. Şimdi inceleme dışı bırakılmış yeni bir para girişi sistemi kuruluyor.' Esas amaç kayıt dışı elde edilen iktidar sahiplerinin kazançlarını kayıt altına almak ve gelecek iktidarda, CHP'nin iktidarında bu siyasetçilerin aklamış oldukları parayı paranın hesabının sorulmamasını sağlamaktır. Buradaki zurnanın zırt dediği, bizim dikkat çektiğimiz nokta budur. Hangi siyasetçiler paraları aklayacaklar ve hesap sorulmayacak. Burada ciddi bir konuyla karşı karşıyayız.'

'Kırmızı bültenle aranan uluslararası suç örgütü liderlerinin Türkiye'ye davetine meydan veriyorsunuz'

CHP Karabük Milletvekili Cevdet Akay, 'varlık barışı' düzenlemesine ilişkin, 'Bu kanun teklifinde çok sıkıntılı maddeler var. Bunlardan biri de 'varlık barışı' diye bilinen 10'ncu madde. Bu maddeyle kırmızı bültenle aranan uluslararası suç örgütü liderleri, kumar baronları, bütün bu suç örgütü liderlerinin Türkiye'ye resmen davetine meydan veriyorsunuz. Geçmişte açıklamıştık. Kırmızı bültenle aranıp ülkemizde yakalanan suç örgütü liderleri, uyuşturucu baronları, kumar baronları ülkemizde cirit atıyorlardı. Bu yüzden de ülkemiz gri listedeydi' dedi.

Akay, Türkiye'de yakalan uluslararası çete liderlerinin listesini açıklayarak, 'Bunun beş katı şekliyle 100 metreye kadar çıkacak. Bunlar ülkemizde tekrar cirit atmaya başlayacak' dedi.

Kanun teklifinin 10'ncu maddesinin bu şekliyle kabul edilmemesi gerektiğini anlatan Akay, şöyle devam etti:

'Bu yüzden, bu yüzden bu suç örgütü liderlerinin ülkemize davet edilmemesi, kara para aklama yöntemleriyle ülkemizin sıkıntıya girmemesi gerekiyor. Tekrar gri listeye girmemek için bunların önlemlerinin alınması ve derhal bu kanun teklifinden bu ilgili maddenin çekilmesi gerekiyor. Kanun teklifi görüşmelerinde başka açıklamalarımız da olacak. Bunları da gündeme getireceğiz ama bu maddenin çok önemli olduğunu vurgulamak için Sayın Ağbaba da vurguladı. Ülkemizi bu pozisyonda bırakmayın. Eğer tekrar gri listeye girdiğimiz zaman, zaten ekonomik çöküntü içerisindeyiz, ülkemiz çok daha sıkıntılı günlere doğru gidecektir. Doğrudan sermaye yatırımının ülkemize girebilmesi için güvenilir bir ülke olması lazım. Hukuk sisteminin, adalet sisteminin ve ekonomideki istikrarın mutlaka sağlanması gerekiyor. Buradan ilgilileri, yetkilileri bir kez daha uyarıyoruz.'

'Mali Eylem Görev Gücü (FATF) standartlarına uyumlu olması fark yaratmaz'

Akay, 'Mehmet Şimşek söz konusu kanun teklifinin Mali Eylem Görev Gücü (FATF) standartlarına uyumlu olduğunu belirtti. Bu durum fark yaratır mı?' sorusuna ise şu yanıtı verdi:

'Fark yaratmaz. Biz o maddeyi de inceledik. Diğer kanun hükümlerinin tatbik edilmesi, burayla, bu kanunla beraber gelecek paranın birbirinden ayırt edilmesini imkansız hale getiriyor. İncelemeye girdiğiniz zaman o şirketle ilgili bir sürü konu bulabilirsiniz. Onların uygulaması devam edebilir. O uygulama tespit edilen hususların bu para girişiyle de illiyet bağını kurabilirsiniz. Dolayısıyla bu para girişinde de beklenti var. Çok para gireceğini düşünüyorlar. Bu para girişinden de zaten beklediklerini bulamayacaklar ama hiç olmazsa ülkemiz bu suç örgütü liderleriyle, baronlarıyla tekrar böyle çatışmalarla karşı karşıya kalmasın.'

AK Parti'li başkan Yasin Kartoğlu yönetimindeki Başakşehir Belediyesi'ne ait 2025 Faaliyet raporunun değerlendirildiği meclis toplantısında CHP'li Başakşehir Belediye Meclis üyesi Emel Karamanoğlu denetim raporunda yer alan bulgularla ilgili tespit ettikleri usulsüzlükleri gündeme getirdi.

'AKP'li belediyenin ihalesinde 85 milyonluk fark'

Denetim Komisyonu'nda yer alan Emel Karamanoğlu, rapora şerh düştüğü yazısında, tespit ettiği bulgularla ilgili söz aldı. Karamanoğlu, konuşmasında AKP'li Belediye'nin 135 milyona bir firmaya verdiği 'yemek hizmeti' ihalesinde en düşük teklifin 50 milyon lira olduğunu tespit ettiklerini açıkladı. CHP'li Karamanoğlu arada oluşan 85 milyonluk farka dikkat çekerek, bu duruma tepki gösterdi. İhalede katılımın neredeyse imkansız hale getirildiği eleştirisini yönelten CHP'li Karamanoğlu, "rekabetin baştan engellendiğini, kamu kaynaklarının birilerine peşkeş çekildiğini" savundu.

CHP'li Karamanoğlu, "Bu fark küçük bir fark değildir. Belki sizin için bir Ferrari parası olarak gözünüzde büyütülmeyecek bir bedel olsa da; bu para ile; yeni parklar yapılır, sosyal destek programları genişletilir, öğrencilere burs verilir, mahallelere hizmet götürülür, yıllardır bitiremediğiniz pazar yerleri bitirilir ve Başakşehirli komşularımız yaraları sarılır" eleştirisinde getirdi.

'İhale 72 milyona imzalandı, ödeme aşamasında 103 milyona çıktı'

Raporda dikkat çeken başka bir bulgu ise organizasyon ihalelerindeki farklar oldu. CHP'li Karamanoğlu, bir işin sözleşmesinin 72 milyona imzalandığını ancak ödeme aşamasına gelindiğinde bu tutarın üzerine çıkılarak rakamın 103 milyon lirayı bulduğunu belirtti. CHP'li Karamanoğlu, 'Bu sadece bir matematik hatası olamaz; bu, bütçenin kontrolsüzce bir yerlere akıtıldığının, en net ispatıdır' dedi.

Antalya Büyükşehir Belediyesi'nin iştiraki ANSET'e yönelik soruşturma kapsamında gözaltına alınan belediyenin genel sekreteri Cansel Tuncer tutuklandı.

Antalya Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreteri Cansel Tuncer çıkarıldığı hakimlikçe tutuklandı.

Birgün'ün haberine göre, Antalya Cumhuriyet Başsavcılığınca Büyükşehir Belediyesi'nin iştiraki ANSET'e yönelik yürütülen soruşturma sürüyor.

Hakkında gözaltı kararı verilen ancak ameliyat olduğu için gözaltı işlemi gerçekleştirilemeyen Antalya Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreteri Cansel Tuncer taburcu edildi.

Gözaltına alınan Tuncer, emniyetteki işlemlerin ardından adliyeye götürüldü.

Cansel Tuncer'in savcılıktaki sorgusu tamamlandı.

Bugün adliyeye sevk edilen Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreteri Cansel Tuncer, savcılıktaki ifadesinin ardından çıkarıldığı nöbetçi hakimlikçe tutuklandı.

İş insanı Aziz İhsan Aktaş'ın liderliğini yaptığı iddia edilen 'çıkar amaçlı suç örgütü' ile bazı belediye başkanlarına rüşvet vererek ihaleleri organize ettiği iddiasıyla 200 kişi hakkında İstanbul 1. Ağır Ceza Mahkemesi'nce açılan dava devam ediyor.

CHP'li Beşiktaş Belediye Başkanı Rıza Akpolat, Avcılar Belediye Başkanı Utku Caner Çaykara ile Seyhan Belediye Başkanı Oya Tekin'in de aralarında olduğu 11 kişinin tutuklu yargılandığı davanın ikinci duruşmasının 10'uncu gününde sanık avukatlarının savunmasıyla devam etti.

Silivri'deki Marmara Kapalı Cezaevi'nin 3 No'lu salonundaki duruşmada, iddianamede, 'özel belgede sahtecilik, ihaleye fesat karıştırma, resmi belgede sahtecilik, kamu kurum kuruluşları zararına dolandırıcılık, rüşvet almak, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, haksız mal edinme, suç örgütüne üye olma' iddialarıyla 415 yıla kadar hapsi istenen Beşiktaş Belediye Başkanı Rıza Akpolat'ın avukatı Hasan Sınar ve diğer avukatı savunmasınını tamamladı.

Rıza Akpolat hakkında suçlamaları kabul etmeyen, iddianamede yer alan 'örgüt üyeliği' iddialarına da tepki gösteren avukat Sınar, 'Savcılığın kafası iddianamede burada da karışmış. Bir örgüt tasvir ediliyor, 28 kişilik bir şema çizilmiş. Rıza Akpolat o şemada yok. İddianamede örgüt anlatısı içinde örgüt üyesi olarak gösteriliyor ama her nasılsa iddianamenin sonuç kısmında iddia makamı fikir değiştiriyor ve Rıza Akpolat hakkında ceza isteniyor. Yazarken ne değişti bilmiyoruz' diye konuştu.

Sınar, 'İlk koşul, hiyerarşik ilişkinin varlığı. İddianame bir yandan Aziz İhsan Aktaş'ın örgüt lideri olduğunu ileri sürüyor ama ilerleyen aşamalarda Aktaş'ın etkin pişmanlık ifadesine dayalı olarak 'Rıza Akpolat, Aktaş'ı çeşitli ekonomik işlemlere zorlamıştır' diyor. Bu nasıl örgüt? Suç örgütünde lider üyelere talimat verir. Sen diyorsun ki 'üye lidere talimat veriyor.' Bu nasıl temel bir çelişki? İddianame kendi kendisini yalanlıyor' ifadelerini kullandı.

'Rıza Akpolat ile örgüt lideri Aziz İhsan Aktaş arasında tek bir HTS, baz kaydı, mesaj, telefon görüşmesi, mail bile yok'

Aziz İhsan Aktaş'ın en aktif olduğu kurumun Beşiktaş Belediyesi olduğunun yazıldığını hatırlatan Sınar, 'Oysa suç örgütü üyesi olmakla itham edilen Beşiktaş Belediye Başkanı Sayın Rıza Akpolat ile örgüt lideri Aziz İhsan Aktaş arasında tek bir iletişim, HTS, baz kaydı, mesaj, telefon görüşmesi, mail bile yok. Aktaş sizin huzurunuzda burada anlattı, 'herkesin olduğu ortamda sadece 1 kere görüştük' dedi. Böyle örgüt üyeliği mi olur?' diye sordu.

Esas hakkında mütalaanın haftaya açıklanması bekleniyor

Akpolat'ın diğer avukatı da savunmasını yaptı. Bugün itibarıyla duruşmada, avukat savunmaları tamamlanmış oldu. Mahkeme Başkanı, yarınki duruşma gününde avukat taleplerine ilişkin ara karar kuracağını söyledi. Sonrasında ise esas hakkında mütalaanın hazırlanması için dosyanın savcılığa gönderileceğini aktardı.

Oya Tekin: 'Aziz ihsan Aktaş ailesiyle mutlu, huzurlu. Ben ise anneler gününü çocuklarımla geçiremeyeceğim'

Duruşmanın sona ermesinin ardından tutuklu sanıkların avukatları, yarın tutukluluk incelemesinin de yapılmasını talep etti. Mahkeme Başkanı, tutukluluk incelemesini dosya üzerinden yapacağını söyledi. Ardından tutuklu yargılanan Seyhan Belediye Başkanı Oya Tekin, Mahkeme Başkanı'na dönerek, şunları söyledi:

'Ben bir yıldır çocuklarımı göremiyorum. Neden burda tutukluyum? Birçok arkadaşımız olması gereken kararlarla tahliye edildi. Hafta sonu da anneler günü ve bu durum artık çekilmez hale geldi. Sayın Başkan, neden biz ailelerimizle bir arada geçiremiyoruz bu günü? Yarın tutukluluk hallerine ilişkin bir karar verin. Burada tutuklu olan arkadaşlar açısından tamamlanması gereken bir durum yok. Aziz ihsan Aktaş ailesiyle mutlu, huzurlu. Ben ise anneler gününü çocuklarımla birlikte geçiremeyeceğim. Lütfen adaletli olun.'

Duruşma, yarın devam edecek.

Lübnan'ın resmi haber ajansı, ülkenin güneyinde, İsrail tarafından düzenlenen iki hava saldırısında çok sayıda sivilin öldüğünü ve yaralıların olduğunu kaydetti.

Haberde, saldırılardan birinin, el-Davudiye çiftliği bölgesinde bulunan el-Saksakieh kasabası çevresinde gerçekleştiği, diğerinde ise Vadi Cilo ile Tire Dibba kasabası arasındaki Hadaya yolundaki Al-Siraj Lisesi yakınlarında bir aracın hedef alındığı aktarıldı.

Ölü ve yaralı sayısına ilişkin kesin bilgi verilmedi.

YSK'da görev süresi dolan Başkan Ahmet Yener ile 6 üyesinin yerine yeni üyelerin belirlenmesinin ardından YSK'da seçim yapıldı.

Seçim sonucunda, 16 Ocak 2020'den bu yana Başkanlık görevini yürüten Ahmet Yener'in yerine, üye Serdar Mutta, YSK'nın yeni başkanı oldu.

Serdar Mutta kimdir?

Serdar Mutta, 1 Ocak 1974'te, Hatay Kırıkhan'da doğdu. Kırıkhan Lisesi'ni bitiren, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden 1995 yılında mezun olan Mutta, Beyoğlu/İstanbul hakim adayı olarak mesleğe başladı.

Mutta, sırasıyla Hüyük, Uzundere, Türkoğlu Hakimlikleri ile Adalet Müfettişliği, Adalet Bakanlığı Personel Daire Başkanlığı, İcra ve İflas Hizmetleri Daire Başkanlığı, HSYK Genel Sekreter Yardımcılığı ve Adalet Bakanlığı Yüksek Müşavirliği görevlerinde bulundu.

16 Temmuz 2018'de Yargıtay üyeliğine seçilen Mutta, Yargıtay 12. Hukuk Dairesi üyesi olarak görev yaptı.

2023'te YSK üyeliğine seçilmişti

Mutta, Yargıtay kontenjanından, 26 Ocak 2023'te YSK üyeliğine seçilmişti. Yüksek Seçim Kurulu'nun Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki Kanun gereği, üyelerin görev süresi 6 yıl.

Serdar Mutta, 7 Mart 2001 tarihinde İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Kamu Hukuku Ana Bilim Dalında 'İdarenin Denetlenmesi ve Ombudsman Sistemi' isimli tez çalışmasıyla Yüksek Lisans, 5 Haziran 2021 tarihinde Yakın Doğu Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Kamu Hukuk Ana Bilim Dalında 'Ceza Muhakemesi Hukukunda Adli Kontrol' isimli tez çalışmasıyla da Doktora çalışmasını tamamladı.

İngilizce bilen Mutta, evli ve dört çocuk babası.

'Çocuklar ve konut sorunu öncelikte'

Stratejide çocuk yoksulluğu ile mücadele önemli bir yer tutuyor. Eğitim, sağlık hizmetleri ve bakım imkanlarına erişimin artırılması hedeflenirken, mentorluk programları ve psikolojik destek hizmetlerinin de genişletilmesi planlanıyor.

Öte yandan, AB genelinde yaklaşık 1 milyon kişinin evsiz olduğu belirtilirken, uygun fiyatlı konut eksikliğine vurgu yapılıyor. Üye ülkelere sosyal konut projelerini artırma ve önleyici politikalar geliştirme çağrısı yapılıyor.

'Engelliler için yeni adımlar'

Stratejinin bir diğer ayağı ise engelli bireylerin topluma daha fazla dahil edilmesi. AB'de yaklaşık 90 milyon engelli bireyin bulunduğu ve bu grubun iş gücüne katılım oranının düşük olduğu belirtiliyor. Bu kapsamda AB genelinde geçerli bir engelli kimlik kartı oluşturulması, erişilebilir ulaşım imkanlarının artırılması ve destekleyici teknolojilere yatırım yapılması planlanıyor.

'Finansman mevcut kaynaklardan'

AB Komisyonu, yeni kaynak yaratmak yerine mevcut bütçeleri daha etkin kullanmayı hedefliyor. Avrupa Sosyal Fonu Plus kapsamında halihazırda 50 milyar avronun üzerinde kaynak sosyal politikalara ayrılmış durumda. Ayrıca bir sonraki uzun vadeli AB bütçesinde sosyal politikalara en az 100 milyar avro ayrılması öngörülüyor.

Planın yürürlüğe girmesi için üye ülkelerin önerileri değerlendirmesi ve bazı düzenlemeleri onaylaması gerekiyor.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, bugün İran basınına yaptığı açıklamada, Tahran yönetiminin, 'ABD tarafından sunulan öneriyi incelediğini ve görüşlerini arabulucu konumundaki Pakistan üzerinden ileteceğini' bildirdi.

Öte yandan ABD Başkanı Donald Trump, Tahran'ın anlaşmayı kabul etmemesi halinde İran'a yönelik saldırıların, ateşkes öncesine kıyasla 'çok daha yüksek seviyede ve yoğunlukta' başlayacağını ifade etti.

CHP'nin cumhurbaşkanı adayı, İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu'nun da tutuklu isimler arasında bulunduğu 77'si tutuklu, 414 sanıklı İBB davasının 33. günü, İstanbul 40. Ağır Ceza Mahkemesi'nce, Marmara Kapalı Ceza İnfaz Kurumu'nun karşısındaki 1 No'lu salonda devam ediyor.

Davada tutuklu Yağmur Cansu Yeşilyurt, savunmasının ardından soruları yanıtladı. Duruşma savcısının Yeşilyurt'a sorularının ardından Ekrem İmamoğlu söz aldı.

İmamoğlu, sanık Yeşilyurt'a, 'Denetim raporunda, Kuzey İstanbul firmasından bir basın kuruluşuna (Akit) 10 milyon 700 bin lira gibi bir para gönderildiğini görüyorum. Güney Cebeci Madencilik A.Ş. firmasında da 19 Mart'tan sonra Akit'e 5 milyon gönderildiğinden bilginiz var mı' diye sordu. Yeşilyurt, 'Maalesef yok' yanıtını verdi.

'Liderine düşmanlık yapanları besleyen, yani bir örgüt yöneticisi varsa, bu nasıl bir örgüttür?'

İmamoğlu bunun üzerine örgüt yöneticisi olduğu ileri sürülen Murat Gülibrahimoğlu'na atıf yaparak, şöyle konuştu:

'Yani ben aslında belgeleriyle Kuzey Madencilik'te 10 milyon 700 bin lira, yine Güney Cebeci Madencilik'ten de 5 milyon lira Akit gazetesine ve medya kuruluşuna para gönderildiğinin altını burada çizmek istiyorum. Sayın Başkan, bunu özellikle ifade ediyorum. Çünkü burada bana, eşime, aileme, çocuklarıma en galiz, en ağır küfürleri, haysiyet cellatlığı yapan bir medya kuruluşundan bahsediyorum. Hem operasyondan önce hem operasyondan sonra 15 milyon 700 bin lira: Ki bunun 5 milyon 700 bin lirası 2024'te artı 5 milyon lirası. Dolayısıyla liderine düşmanlık yapanları besleyen, yani bir örgüt yöneticisi varsa, bu nasıl bir örgüttür? Ben de nasıl bir örgüt lideriyim? Açıkçası dikkatinize sunmak istiyorum. Bu bir şablon metin üzerinden örgüt iddiasının bana göre çöktüğünü, yani bir balon gibi patladığını, bu şekilde ifade edilen örgüt- örgüt yönetici ilişkilerinin de bu şekilde patladığının altını çizmek isterim.'

'AK Partili belediyelere işlem yapılması gerekiyorsa neden yapılmadı?'

İmamoğlu, Gülibrahimoğlu'nun şirketlerinden, AK Partili Esenler, Sultangazi gibi belediyelere defalarca para transferi olduğunu kaydetti. 'Bu paralar ilçe belediyelerine neden gönderilir' diyen İmamoğlu'na sanık Yeşilyurt, 'Ben teknik personel olduğumu belirttim. Hangi kapsamda gönderildiğini bilemem' yanıtını verdi.

Ekrem İmamoğlu, şunları kaydetti:

'Sayın Başkan, Sayın Heyet bu soruyu sormamdaki gerekçe de yani sonuçta şu anda hemen arkadaki hapishanede seçimden önce Avcılar Belediyesi'ne birisi seçim için araba kiraladı diye hapis yatan bir belediye başkanı arkadaşım var ve burada da 5-6 tane belediyeye bu kadar para gönderildi ve bu paralar o denetim raporunda, ben bir yerden bunu çıkartmadım bu arada denetim raporu hepsi tek tek sayfa sayfa burada işaretledim. Siz de ulaşabilirsiniz. Bu denetim raporlarındaki bu paralar acaba bir tane CHP'li belediyeye gitseydi yarın sabah evinden sabah baskınıyla bu savcılık, bu iddia makamı onu alıp hapse atmaz mıydı diye kamuoyunun vicdanına bu soruyu sorarak bırakıyorum. Ama siz de bunun lütfen muhatabı olun ve bunu anlamaya çalışın. Eğer bir işlem yapılması gerekiyorsa bu belediyeler hakkında işlem niçin yapılmamıştır, ne zaman yapılacaktırı da yine kamuoyu vicdanına sormak istiyorum.'

'Rakibimin kampanyasına ödeme yapan kişiyi benim örgütümde yönetici yaptılar'

Ekrem İmamoğlu, Kuzey İstanbul şirketinin, 2024 yerel seçimlerinden önce AK Parti'nin İstanbul Büyükşehir Belediye başkan adayı Murat Kurum'un kampanyasını yapan şirkete 41 milyon 666 bin lira gönderdiğini bildirdi.

'Ahtapotun kolları gibi sözleri söyleyenlere, o sözleri aynen iade ediyorum'

İmamoğlu, 'Rakibimin kampanyasına ödeme yapan kişiyi benim örgütümde yönetici yaptılar. Bunun bu şekilde yapılmasını talep eden kişiyle ilgili şüphem vardı, daha da netleşti. Kesinlikle bana göre AK Parti Genel Başkanı'dır. Ve o dönem Sayın Adalet Bakanı, o dönemin başsavcısı koordinasyonunda ödüllendirilen savcılar da bunu birebir iddia olarak yazdılar Sayın Başkan ve Sayın Heyet. Üzüntüyle söylüyorum; Türk adaletini bu duruma düşürüyorlar, bizi dünyaya da rezil ediyorlar. Rakibimi destekleyen biri benim örgüt yöneticim olarak nasıl ifade edilebilir? Ben o rüşvet, irtikap, yağma gibi, 'ahtapotun kolları' gibi sözleri söyleyenlere, o sözleri aynen geriye kendilerine iade ediyorum Sayın Başkanım' ifadesini kullandı.

Gülibrahimoğlu'nun, iktidara yakınlığıyla bilinen İlim Yayma Vakfı'na 2 milyon bağış yaptığını da ifade eden İmamoğlu, 'Neden İBB'ye ait vakıflara değil de buralara yaptılar? Döküm yerleriyle ilişkileri var diye mi yapıldı? Bununla ilgili duyumunuz oldu mu' diye sordu. Yeşilyurt, 'Olmadı, olamaz da' yanıtını verdi.

Firari sanık Murat Gülibrahimoğlu'nun avukatı Abdullah Kaya 'Bölgede kontrol hangi kurumda' diye sordu. Tutuklu sanık Yeşilyurt ise 'Proje Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın. Kontrol süreci İstanbul Valiliği'nde' yanıtını verdi.

Tutuklu İBB Spor Kulübü Başkanı Fatih Keleş'in avukatı Baran Kaya, 'Kuzey İstanbul şirketi, İstanbul Valisi Davut Gül'ün akrabalarının şirketi Gül Hafriyat'la iş yapar mıydı?' diye sordu. Yağmur Cansu Yeşilyurt, 'İş makinaları vardı, iş yapıyorlardı' dedi.

İmamoğlu'nun avukatı: MAPEG'in katılımına karar verildi mi?

MAPEG'in avukatı Esra Zorlu Ekşi'nin soruları sırasında, Ekrem imamoğlu'nun avukatı Tora Pekin, mahkeme başkanına, 'Kurumla ilgili bir katılım kararı verildi mi?' diye sordu. Mahkeme Başkanı 'Karar vermedik henüz' dedi. Bunun üzerine Pekin, MAPEG avukatının soru sormasının usule aykırı olduğunu ifade etti.

Avukat Onur Büyükhatipoğlu, Yağmur Cansu Yeşilyurt'a, 'itirafçılık teklifi' nedeniyle azlettiği avukat Selcen Akar'ın kendisine kimin tavsiye ettiğini sordu. Yeşilyurt, itirafçı Semih Bilgin'in avukatı olan Akar'ın, Kuzey İstanbul'a atanan kayyum tarafından yönlendirildiğini anlattı. Yeşilyurt'un sorgusu sona erdi.

“HUKUKİ KORUMA ALTINA ALINMA YÖNÜNDE BİR İRADE GÖSTERİLMİYOR”

Yılmaz, ocak ayından bugüne kadar üç meslektaşının öldürüldüğünü belirterek şunları söyledi:

“28 Nisan günü Bursa'da meslektaşımız katledildi. 28 Nisan günü Erzurum'da, Trabzon'da, İzmir'de meslektaşlarımız saldırıya uğradılar, darbedildiler, şiddete uğradılar, hakarete uğradılar. Bu saldırıların temelinde neyin olduğunu hepimiz biliyoruz. Hukuk mesleğine, avukatlara, savunma mesleğine, barolara saldırının sistemli olduğunu ve bu saldırıların cezasızlık politikalarının sonucu olduğunu da biliyoruz.”

Avukatların korunması için etkin tedbirler alınmadığını belirten Yılmaz, “Bir hafta önce meslektaşımız Zeynep saldırıya uğradı. Bu saldırıyı gerçekleştiren şahıs hâlâ tutuklanmadı, şahısla ilgili ciddi bir soruşturma yürütülmedi. Savunma mesleğine ve avukatlara karşı girişilen bu şiddetin ne yazık ki içinde kolluğun da, yargı makamlarının da olduğu bir ilgisizliğin, duyarsızlığın bulunduğunu; toplumsal bir tepkinin gerçekleşmediğini; avukatların her alanda yalnız bırakılmasına rağmen hukuki koruma altına alınma yönünde bir irade gösterilmediğini görüyoruz” dedi.

“SORUŞTURMA SÜRECİ SALDIRGANI CESARETLENDİRECEK ŞEKİLDE YAVAŞ İLERLİYOR”

Yaşanılan saldırılar ve cezasızlık politikalarının güven sorununu beraberinde getirdiğini belirten Yılmaz, şunları kaydetti:

“Biz taraf değiliz. Biz konunun tarafı olmadık. Biz hukukun yanındayız. Biz avukatız, biz vekâleten bu işleri yürütürüz. Ama ne yazık ki uygulanan şiddetler böylesi cezasızlıklarla karşılaşılınca tabii ki yurttaş bu konuda daha cesaretli olmaya başladı. Emniyet güçleri daha cesaretli olmaya başladı. O yüzden bütün amacımız ve mücadelemiz bu görünmezliği, bu yok sayılmayı, bu itibarsızlaştırmayı ortadan kaldıracak tedbirlerin bir an önce hayata geçmesini sağlamak. Meslektaşımız Zeynep Öykü Arun, Seferihisar’da görevini icra ettiği sırada, haciz işlemi esnasında karşı tarafın döner bıçaklı saldırısına ve tehdidine maruz kaldı. Bu olayda fail henüz tutuklanmamış olup yürütülen soruşturma süreci saldırganı cesaretlendirecek şekilde yavaş ilerlemektedir.”

“MECLİS ARAŞTIRMA KOMİSYONU KURULMALI”

Avukatlara karşı şiddetin önlenmesi için taleplerini sıralayan Yılmaz, şu ifadeleri kullandı:

“Öncelikle Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde avukata karşı şiddetle ilgili Meclis araştırma komisyonunun kurulması. Böyle bir komisyonun varlığı ve hayata geçirilmesi gerekli ve elzemdir. Bunu Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde ifade ettik ve özü itibarıyla da kabul gördü.

Avrupa Konseyi’nin hazırladığı ve geçen yıl mart ayında imzaya açtığı ancak hâlen Türkiye Cumhuriyeti tarafından imzalanmayan, avukatların korunmasına ilişkin sözleşmenin bir an önce imzalanması talep edildi. Üçüncüsü, Türk Ceza Kanunu’nda düzenlenen tehdit suçunun yargı görevi yapanlara karşı işlenmesinin nitelikli hâl olarak düzenlenmesi ve kasten yaralama suçunun CMK kapsamında katalog suçlar arasına alınması. Asıl sorunumuz cezaların artırılması değil; savunma mesleğine yönelik itibarsızlaştırmanın ortadan kaldırılmasıdır. Bir diğer düzenleme talebimiz, haciz ve keşif işlemlerinde kolluk bulundurma zorunluluğunun getirilmesidir. Son olarak, toplumsal farkındalık yaratılması için kapsamlı çalışmalar yürütülmeli ve şiddete karşı etkin bir duruş sergilenmelidir. Biz saldırıya uğramak istemiyoruz, yaralanmak istemiyoruz, tehdit edilmek istemiyoruz. Bir meslektaşımızın dahi kaybedilmesine tahammülümüz yok.”

“DÜZENLEMELER SADECE BİZİ DEĞİL, YURTTAŞI DA KORUYACAKTIR”

Yılmaz, “Bu düzenlemeler sadece bizlerin talepleri olarak görülmemelidir. Avukat, yurttaşın adalete erişim hakkının en önemli öznesidir. Biz güvenliğimizi isterken aslında yurttaşın hakkını savunabilmek istiyoruz. Bu kadar tehdit ve şiddet altında avukatın görevini yapmasının engellenmesi, doğrudan hukuka, adalete ve yurttaşın savunma hakkına yöneliktir. Bizim can güvenliğimizin olmadığı yerde yurttaşın da can güvenliği yoktur. Bu düzenlemeler sadece bizi değil, yurttaşı da koruyacaktır” dedi.

ARUN: “TOPLUMUN BUGÜNLERDE HUKUKU YAŞATMAYA İHTİYACI VAR”

Saldırıya uğrayan avukat Zeynep Öykü Arun ise “Avukat dosyanın tarafı değildir, savunmanın temsilcisidir. Hiçbir avukat görevini yaptığı için tehdit edilmemeli ve şiddete maruz bırakılmamalıdır. Toplumun bugünlerde şiddeti değil, hukuku yaşatmaya ihtiyacı var” dedi.

"MEHMET ŞİMŞEK'İN LİNKLERİ KOPMUŞ"

Nisan ayı enflasyonunun yüzde 4,18 olarak açıklandığını hatırlatan Emir, "100 ülkenin yıllık enflasyonundan daha fazla bizim aylık enflasyonumuz. Yıllığınız gelmiş yüzde 14 küsura, hedeflemişsiniz yüzde 16. Artık her ay binde iki enflasyon olursa hedefiniz tutacak. Yani bitmişsiniz" ifadelerini kullandı.

Maaş artışlarının enflasyonun gerisinde kaldığını hesaplamalarla anlatan Emir, şöyle devam etti:

"Türkiye'de 2023 Mayıs ayında iktidara geldiklerinde enflasyona baktığınızda; bugün birikmiş enflasyon yüzde 216. Yani 100 liralık bir mal bugün 316 lira olmuş. Geldiklerinde en düşük emekli maaşı 10 bin liraymış. 3 kat olduğuna göre 30 bin lira olması lazım ama 20 bin lira. Bu iktidar emekliye ayda 10 bin lira borçlanıyor. Asgari ücret 11 bin 400 liraymış; enflasyon kadar zam verilseydi 34 bin küsur lira olması gerekirdi ama 28 bin lira. Yani her ay asgari ücretlimizin cebinden 6 bin lirayı çalıyorlar."

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in TRT’de yaptığı "eşelmobil sistemiyle 90 milyar liralık ÖTV’den feragat ettik" açıklamasını eleştiren Emir, şu ifadeleri kullandı:

"Mehmet Şimşek'in kablolar yanmış. Merkez Bankası'nın deyimiyle linkleri kopmuş. Diyor ki 'mart ve nisan aylarında bu eşelmobil sistemi dolayısıyla ÖTV'yi sübvanse ettik. Alacağımız ÖTV'den vazgeçtik. Dolayısıyla da biz bunu yapmasaydık yaklaşık 90 milyar liralık bir kaynak ayırdık'. Sayın Bakan, mart ayında ÖTV'den vazgeçtiğiniz miktar 8 milyar lira. Nisan'da olsun 12 olsun. Topla 20 milyar. Nereden çıktı bu 90 milyar? Birileri ya Sayın Bakan'la alay ediyorlar ya da Sayın Bakan bu milletle alay ediyor. Gerçeklikten kopmuş, rakamlardan kopmuş bir süreç yaşıyoruz. Ama tuzla buz olmuş bir ekonomi yönetimi ve ekonomik model. Türkiye'nin bununla daha fazla gitmesi mümkün değil. Seçime gidecekler, sıkıştılar. Savaş koşulları da üstüne bindi. Seçim ekonomisi yapacaklar, para yok. Para bulmak lazım. Para getirmek lazım. Doğrudan yatırım sıfır seviyesine ulaşmış durumda. Niye? Adalet olmayan, hukuk olmayan bir ülkeye dış yatırım, doğrudan yatırım gelip fabrika kurar mı?"

"KARA PARA BABALARININ ÇAMAŞIR MAKİNESİNE ÇEVİRDİNİZ"

TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda görüşülecek varlık barışı düzenlemesine değinen Emir, Türkiye’nin suç şebekelerinin para aklama ülkesine çevrildiğini öne sürdü. Emir, "Silah ticareti, uyuşturucu baronlarının kazançları, sanal bahisler... 'Ben senin paranın kaynağını sormayacağım, devlet bonolarına yatırırsan vergi de almayacağım' diyor. Koskoca Türkiye Cumhuriyeti'ni bu suç örgütlerinin, kara para babalarının çamaşır makinesine çevirdiniz. Kimlerin kaç milyar dolar getirdiğini söyleyemeyen bir iktidar var. Yoksa bu paralar sizin paralarınız mı?" dedi.

"MODERN KAPİTÜLASYON" TEPKİSİ

Suudi Arabistan ile Sivas ve Karaman’da kurulacak güneş enerjisi santralleri için yapılan anlaşmayı "ihanet" olarak nitelendiren Emir, şöyle konuştu:

"Arazi hibe edilecek, her türlü mülkiyet sorunu TEİAŞ tarafından giderilecek. Arsa tertemiz teslim edilecek. Teknoloji transferi yok, çalışanlar yabancı olabilecek, tahkim yetkili olacak. Türkiye Cumhuriyeti 49 yıllığına bu araziyi kiralayacak ve 30 yıl boyunca avro üzerinden alım garantisi verecek. Türkiye'nin toprağını, güneşini Suudi Arabistanlıya peşkeş çekecek. Bunun adı modern kapitülasyondur ve bunun hesabı eninde sonunda sorulur.

Bütün bunlar aslında bir şekilde iktidara gelmiş, emperyalistlere boyun eğmiş, Amerika'nın sözünden çıkmayan, Trump'tan meşruiyet alan ve bütün siyasi gelenekleri boyunca da 'Ey Amerika' dedikleri ama Amerika'yla karşı karşıya gelince sessiz ve ezik kaldıkları siyasi yolun sonunda geldikleri yerdir. Bir de dimdik duranlar, emperyalizme karşı çıkanlar, Mustafa Kemal'in yolundan gidenler, 'Tam bağımsız Türkiye' diye direnenler var. Bizim geleneğimizde Deniz Gezmişler var, Yusuf Aslanlar var, Hüseyin İnanlar var. Onlar 6 Mayıs sabahında darağacında can verdiler. Suçları tam bağımsız Türkiye demekti, Kürt ve Türk halklarının kardeşliği demekti, Mustafa Kemal yürüyüşü yapmaktı. Ama onlar Mustafa Kemal yürüyüşü yapıp onun kurduğu bağımsız Türkiye Cumhuriyeti bağımsız kalsın diye mücadele ederken Mustafa Kemal devrimlerini içine sindiremeyenler, Kadir Mısıroğlu'nun yolundan gidenler, 'Yunan kazansaydı' diyenler, dün Kadir Mısıroğlu'nun ölüm yıl dönümü diye gözyaşı döktüler."

BAHÇELİ'NİN ÇIKIŞI VE "MİLLETLE BULUŞMA" YANITI

Bir gazetecinin MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin Abdullah Öcalan için "barış süreci koordinatörlüğü" önerisini sorması üzerine Emir, "Biz komisyon sürecinde de, komisyona otururken de, raporumuzu yazarken de ve bugün de, 'Komisyon raporu rafta kalmasın, sözde kalmasın, gelin hem barışı sağlayacak hem de demokratikleşmeyi sağlayacak adımları hep birlikte atalım' derken tutarlılık içerisindeyiz. Türkiye'nin bu sorunlarının aşılması gerektiği noktasında durduğumuz yerde duruyoruz" ifadelerini kullandı.

MHP Genel Başkanı Bahçeli'nin "CHP milletle buluşmayı tercih etsin" sözleri hatırlatılan Emir, "CHP, 19 Mart darbe sürecinden beri milletle iç içe, milletiyle beraber, milli iradeye saygı duyulsun diye eylemler yapan partidir. Milletle buluşma önerisi için kendisine teşekkür ederiz ama biz bunu zaten yapıyoruz. Bu hafta sonu da sahada olacağız. Bu karanlığı nasıl yırtacağımızı konuşacağız" karşılığını verdi.

"MUTLAK BUTLAN" YORUMU

MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız'ın CHP'nin "mutlak butlan" davasına ilişkin açıklaması da sorulan Emir, şu değerlendirmeyi yaptı:

"Artık Türkiye'de yargının bağımsız olmadığı, yargının sarayın talimatı ile iş gördüğü konusunda en ufak bir tereddüt yok. AKP'li yazarlar, yandaş medya, Cumhur İttifakı'nın parçaları... 'Kimse hakimler bağımsız karar verecekler, ona göre hukuk tecelli edecek' demiyor. Herkes 'Hangi karar verilirse hangi sonuç doğar, dolayısıyla saray nasıl bir yol izlemeli?' diye konuşuyor. Yani beyefendiye gidip 'Ya şu CHP'yi parçalasak, bölsek, operasyon yapsak ne iyi olur' diyenler var. Bir de, 'Yapmayalım, bu bütün sistemi çökertir, biz de bunun altında kalırız, Türkiye demokrasisi bunun altında kalır' diyen siyaset bilen kadrolar var diye konuşuluyor. Ama kimse mahkemenin bağımsız karar vereceğini zaten söylemiyor. Dolayısıyla Türkiye'de yargı birazcık bağımsız olsaydı böyle bir dava zaten olmazdı.

Türkiye, çok partili siyasi rejime geçmiş ve 75 yıldır da bunu uygulayan, kırık dökük demokrasisini onarmaya çalışan ama demokrasiyi mutlaka yaşama geçirmesi gereken bir ülke. Bütün sorunlarımızın altında demokrasi ve adalet açığımız yatıyor. Dolayısıyla çok partili siyasi yaşamı böylesine bitirecek, iktidar partisinin yenemeyeceği birinci partiye, 'Ben bunların başkanlarını, yönetimini değiştireyim de daha önceden daha kolay yendiğim kadrolar gelsin, bunun üzerinden yarış yapmış gibi olalım, iktidarımıza sahip çıkalım' diyorsa, bu Türkiye'de çok partili siyasi rejimin bitmesi anlamına gelir. Dolayısıyla bu MHP'nin de sorunudur, diğer siyasi partilerin de sorunudur, AKP'nin de sorunudur. Hepimizin siyaset yaptığı zemin demokratik, çok partili siyasi yaşamdır. Dolayısıyla bizi sandıkta yenmeleri gerekiyor. Cumhuriyet Halk Partisi'nin delegelerle seçilmiş yönetimini yenmeleri gerekiyor."

YSK Başkanı Ahmet Yener dahil 6 üyenin görev süresinin ocak ayında dolması nedeniyle, Yargıtay ve Danıştay'da seçim süreci başlatılmış, Danıştay kontenjanından YSK üyeliğine 3 kişi belirlenmişti. Yargıtay kontenjanından seçilecek 3 üyenin belirlenmesi için de 19 Ocak'ta seçimlere başlanmıştı. Bu kapsamda, Yargıtay'da 26 Mart'ta yapılan seçimde 169 oy alan Mehmet Arı, 7 Nisan'da yapılan seçimde ise 180 oyla İhsan Kamil Akçadırcı YSK üyeliğine seçilmişti.

Yargıtay Genel Kurulunca bugün yapılan seçimde ise Yargıtay 10. Ceza Dairesi Üyesi Nurullah Bodur, 169 oy alarak YSK'nin yeni üyesi oldu.

YSK üyeliğine Yargıtay ve Danıştay Genel Kurulları tarafından seçilen 6 üye, bugün yemin ederek görevlerine başlayacak. Yemin töreninin ardından saat 16.00'da görevi sona eren YSK başkan ve başkanvekilinin belirlenmesi için seçim yapılacak.

"YILLARDIR TÜRKİYE İLE AB ARASINDAKİ İLİŞKİLER SAMİMİYET VE DENGEDEN YOKSUN"

İmamoğlu yazısında şunları belirtti:

"Yıllardır Türkiye ile AB arasındaki ilişkiler samimiyet ve dengeden yoksun. Resmen 1999’dan bu yana devam eden adaylık süreci büyük ölçüde içi boşalmış durumda. Katılım süreci kâğıt üzerinde sürüyor ancak siyasi olarak uzun süredir tıkanmış halde. Türkiye hükümeti hâlâ tam üyeliği stratejik hedef olarak dile getirirken, aynı zamanda demokratik siyaseti ve kurumları zayıflatarak, hukukun üstünlüğünü ve temel hakları aşındırarak bu ilişkinin temelini zedeliyor.

Son dönemde iki gelişme bu çelişkiyi yeniden açık biçimde ortaya koydu. İlki, Avrupa Parlamentosu’nun Türkiye raporunun genel kurula gitmek üzere hazırlanan son taslağı. İkincisi ise Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’in Türkiye’yi Rusya ve Çin ile aynı kategoriye koyarak bir ortak değil, karşıt bir aktör olarak çerçevelemesi. İlk bakışta bunlar ayrı meseleler gibi görünebilir, ancak aslında aynı soruna işaret ediyorlar: Ortak bir geleceğe dair inandırıcı ve paylaşılan bir bağlılığın yokluğu. AB, Türkiye ile ilişkilerinde ilke ile çıkar arasında gidip geliyor ve stratejik bir vizyon ortaya koyamıyor. Türkiye ise ortak bir gelecek iddiasını sürdürebilecek demokratik güveni üretmekte başarısız oldu."

"KONU, STRATEJİK YÖNELİM VE ORTAK GELECEK TASAVVURU"

İmamoğlu, Avrupa Parlamentosu’nun son raporuna ilişkin değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:

"Avrupa Parlamentosu’nun son raporu, Türkiye’deki demokratik gerilemeye dair bilinen kaygıları tekrarlamanın ötesine geçiyor. 19 Mart’ta tutuklanmamdan bu yana yaşananları çok daha somut ve açık biçimde ortaya koyuyor: Muhalefet üzerindeki artan baskı ve demokratik kurumların hızlanan aşınması. Ayrıca rapor, AB genişleme politikasının yeniden ivme kazandığı bir dönemde Türkiye’nin gerekli reformları gerçekleştirememesi nedeniyle bu 'fırsat penceresini' kaçırdığını açıkça belirtiyor. Artık mesele yalnızca donmuş bir üyelik dosyası değil. Konu, stratejik yönelim ve AB ile Türkiye’nin hala anlamlı bir ortak gelecek tasavvur edip edemeyeceği.

İlişkilerdeki tıkanıklık da en görünür hâlini burada alıyor. Ülkede muhalefet üzerindeki baskı kalıcı bir yönetim yöntemine dönüştükçe, mesele dış politikanın dar çerçevesini aşarak doğrudan rejim sorunu haline geliyor. Türkiye’nin AB ile yaşadığı gerilimlerin önemli bir kısmı da içerdeki demokratik gerilemenin dış yansımalarından kaynaklanıyor. Avrupa Konseyi’nin kurucu üyelerinden biri olan Türkiye, en başından bu yana demokrasi, insan hakları ve hukukun üstünlüğüne dayalı Avrupa kurumsal düzeninin bir parçasıdır. NATO’daki yeriyle Avrupa’nın güvenlik mimarisinin ve kolektif savunmasının önemli bir unsurudur. Karadeniz’den kritik enerji hatlarına, göçten sanayi üretimine kadar pek çok alanda AB’nin uzun vadeli dayanıklılığı Türkiye dışlanarak güçlendirilemez."

"TÜRKİYE’Yİ AB’DEN UZAKLAŞTIRAN ŞEY COĞRAFYA DEĞİL, OTORİTERLEŞME SÜRECİNİN TAHRİBATIDIR"

İmamoğlu, AB’nin Türkiye’yi Rusya ve Çin ile aynı düzleme koymasını eleştirerek şunları söyledi:

"Bu nedenle Türkiye’yi Rusya ve Çin ile aynı düzleme yerleştirmek, AB’nin kendi jeopolitik gerçekleri ve stratejik çıkarlarıyla çelişir. Türkiye, bu aktörlerden farklı olarak Avrupa ile köklü kurumsal ilişkilere ve doğrudan, yapılandırılmış bir ortaklığa sahiptir. Türkiye’yi dışlayan bir AB, uzun vadede kendi güvenliğini ve ekonomik dayanıklılığını da zayıflatır. AB bugün Türkiye’ye baktığında tanıdık bir tablo görüyor: Zayıflamış kurumlar, siyasallaşmış bir yargı ve baskı altındaki bir muhalefet. Ancak biz bu tabloyu sadece tarif etmiyoruz, yaşıyoruz. Türkiye’yi AB’den uzaklaştıran şey coğrafya değil, otoriterleşme sürecinin yarattığı birikimli tahribattır.

Ülkeyi Avrupa Konseyi standartlarından uzaklaştıran, hukukun üstünlüğünü zedeleyen, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarını tanımayan ve yerel demokrasiyi sistematik biçimde aşındıran bir yönetim, kendisini Avrupa değerlerinin savunucusu olarak inandırıcı şekilde sunamaz. Bu söylem Brüksel’de de ülke içinde de karşılık bulmuyor. Türkiye’nin bugün ihtiyaç duyduğu şey hamasi söylemler değil, net bir yönelimdir. AB ile ortak bir geleceği savunmak, onay aramak değildir; Avrupa’nın çifte standartlarını görmek de Avrupa projesinden vazgeçmek anlamına gelmez. İhtiyacımız olan şey, hukuku, özgürlüğü ve çoğulculuğu dış talepler değil, Türk halkının vazgeçilmez hakları olarak gören bir siyasi vizyondur."

"YÖNETMEK İSTEDİĞİMİZ TÜRKİYE FARKLI OLACAKTIR"

İmamoğlu, yazısını şu ifadelerle tamamladı:

"Bu nedenle yönetmek istediğimiz Türkiye farklı olacaktır. AB ile ilişkisini edilgen bir bekleyiş üzerine değil, eşitlik, değerler ve karşılıklı çıkarlar üzerine kuran; hak ve özgürlüklerden korkmayan, aksine bunları toplumsal düzenin temeli olarak gören; hukuku bir pazarlık unsuru değil, kamusal hayatın köşe taşı sayan bir Türkiye. AB’den beklentimiz ise basit: Türkiye’yi korku, klişeler ve kısa vadeli siyasi hesaplar üzerinden değerlendirmeyi bırakıp; tarihini, toplumsal gerçeklerini ve Avrupa ile kurduğu kurumsal bağları daha ciddiyetle ele alması.

Bu satırları bir cezaevi hücresinden yazıyor olabilirim. Ancak Türkiye’nin yolunun demokrasiye, hukukun üstünlüğüne, insan haklarına ve Avrupa ile ortak bir geleceğe yönelmesi gerektiğine olan inancım sarsılmadı. Türkiye, AB’nin kapısında bekletilmemelidir."

Trendyol 1. Lig'den Atakaş Hatayspor, Alagöz Holding Iğdır FK, Amed Sportif Faaliyetler, Özbeyli Bandırmaspor ve Esenler Erokspor'un çeşitli sebeplerle PFDK'ye sevk edildiği aktarıldı.

Gençlerbirliği ile yollarını ayıran teknik direktör Volkan Demirel ile 1. Lig'de normal sezonu üçüncü tamamlayarak play-off finali oynamaya hak kazanan Esenler Erokspor'un teknik direktörü Osman Özköylü'nün tedbirli olarak disipline gönderildiği bildirildi.

“ÖZGÜRLÜK PROJESİ”NDE GERİ ADIM

ABD'li iki yetkili, Başkan Donald Trump'ın Hürmüz Boğazı'nda mahsur kalan gemilerin geçişine yönelik yardım girişimi olarak nitelendirilen Özgürlük Projesi'nde "geri adım atması" ve İran ile varılan geçici ateşkesin çökmesini önleme kararının bu görüşmelerdeki ilerlemeye bağlı olduğunu ileri sürdü. Haberde, mevcut haliyle mutabakat zaptının, bölgedeki savaşa son verilmesi ve Hürmüz Boğazı'nın açılması, İran'ın nükleer programının sınırlandırılması ve ABD yaptırımlarının kaldırılması için ayrıntılı anlaşma üzerinde 30 günlük bir müzakere döneminin başlamasını öngördüğü aktarıldı.

İki kaynak, bu görüşmelerin Pakistan'ın başkenti İslamabad'da veya İsviçre'nin Cenevre kentinde yapılabileceğini ifade etti. ABD'li bir yetkili, söz konusu 30 günlük müzakere dönemi süresince İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan gemi geçişine getirdiği kısıtlamaların ve ABD'nin deniz ablukasının kademeli olarak kaldırılacağını iddia etti.

NÜKLEER MORATORYUM 12-15 YIL OLABİLİR

Bazı kaynaklar, İran'ın nükleer programını askıya almayı öngören moratoryumun süresinin en az 12 yıl olacağını, bazıları da 15 yıl olabileceğini öne sürdü. Kaynaklara göre ABD, İran'ın zenginleştirme konusunda herhangi bir ihlalde bulunması durumunda moratoryumun uzatılmasını öngören bir madde eklemek istiyor. ABD'li yetkili, tarafların İran'ın yer altı nükleer tesisleri işletmeme taahhüdünde bulunacağı bir madde üzerinde görüştüklerini, ABD'nin İran'dan Birleşmiş Milletler (BM) müfettişleri tarafından yapılacak ani denetimler de dahil gelişmiş denetim rejimine uymayı taahhüt etmesini istediğini ifade etti.

İlgezdi, yayımladığı video aracılığıyla yaptığı değerlendirmede, eczane raflarının boş kaldığını ve vatandaşların reçeteleriyle ilaç bulmakta zorlandığını ifade etti. Milletvekili, döviz kuru politikaları ile ilaç fiyatlandırması arasındaki farkın vatandaşın sağlık hakkını olumsuz etkilediğini vurguladı.

TBMM'YE ARAŞTIRMA ÖNERGESİ SUNULDU

CHP İstanbul Milletvekili Gamze Akkuş İlgezdi, açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

"Türkiye'de ilaç yokluğu artık bir halk sağlığı felaketine dönüştü. Vatandaş elinde reçetesi karşısında boş eczane raflarıyla çaresizliğe bırakılıyor. Kanser hastası çaresiz. Diyabetli insülin için gün sayıyor. Çocuklar ateşler içinde şurup bekliyor. Hastane var, şifa yok. Tedavi var, kaynak yok. Sistem var, randevu yok. Gerçek döviz kuru ile iktidarın sabit kur inadı arasındaki devasa fark her geçen gün yurttaşımızın yaşam hakkını elinden alıyor. İlaç bir tasarruf kalemi, bir maliyet hesabı veya sadece bir piyasa unsuru olarak görülemez. Sağlık anayasa ile güvence altına alınmış en temel haktır."

Arjantin’den Batı Afrika açıklarındaki Yeşil Burun Adaları’na doğru yol alan gemide yaklaşık 150 kişi karantinada tutuluyor. Hasta yolcular ise tahliye edildi ve tedavilerine başlandı. Gemide Türkiye'den yolcuların da olması ülkede ayrıca paniğe neden oldu.

DSÖ, genel kamuoyu için riskin düşük olduğunu vurgulasa da, uzmanlar virüsün gemide nasıl yayıldığı konusunda net bir açıklama getiremiyor.

İnsanlar arasında bulaşma ihtimali tartışılıyor

Hantavirüs genellikle enfekte kemirgenlerin idrarı veya dışkısıyla temas sonucu bulaşıyor. Ancak bu vakada dikkat çeken unsur, virüsün insanlar arasında da bulaşmış olabileceği ihtimali.

Salgında şimdiye kadar üç yolcu hayatını kaybederken en az beş kişi hastalandı. Güney Afrika’da yapılan testlerde iki yolcuda virüsün Andes türü saptandı. Bu türün nadir de olsa insandan insana bulaşabildiği biliniyor.

Bilinen tek insandan-insana bulaşabilen hantavirüs türü Güney Amerika kökenli Andes suşu. Ancak bu tür bulaşma epey nadir görülüyor.

İsviçre Federal Halk Sağlığı Ofisi de gemiden dönen bir erkekte Andes virüsünün tespit edildiğini duyurdu. Nisan sonunda eşiyle birlikte Güney Amerika’dan dönen hasta, semptomlar başladıktan sonra Zürih Üniversite Hastanesi’ne başvurdu ve hemen izolasyona alındı. Yetkililer, hastanın eşinde belirti olmadığını ancak önlem amaçlı izolasyonda tutulduğunu belirtti. Öte yandan kurum, İsviçre’de kamuya yönelik bir risk bulunmadığını ifade ediyor.

Şüpheli bulaşma zinciri

Gemi, 1 Nisan’da Arjantin’den yola çıkmıştı ve Antarktika ile Falkland Adaları’nı kapsayan bir rota izliyordu.

6 Nisan’da 70 yaşındaki Hollandalı bir yolcuda ateş ve grip benzeri semptomlar başladı; yolcu beş gün sonra hayatını kaybetti. Eşi cenazeyle birlikte gemiden ayrıldı ancak yolculuk sırasında o da hastalanarak Güney Afrika’da yaşamını yitirdi.

Uzmanlar, gemideki bulaşmanın kemirgen kaynaklı mı yoksa nadir görülen insan kaynaklı yayılım mı olduğuna dair incelemelerini sürdürüyor. Yolcuların gemiye binmeden önce virüsü kapma ihtimali de değerlendiriliyor.

Salgının kaynağı henüz kesin olarak belirlenmiş değil. Uzmanlara göre birkaç olasılık öne çıkıyor: Kemirgenlerin gemiye sızmış olması, yolcuların virüsü Arjantin’de limandayken kapmış olması (belirtilerin ortaya çıkması 8 hafta kadar sürebilir) ve daha düşük ihtimalle insandan insana bulaşma.

Science.org'a göre salgının kaynağını netleştirmek için gemide kapsamlı bir inceleme başlatıldı. Uzmanlar, havalandırma sistemlerinden mutfaklara kadar tüm alanlarda örnekler alarak virüsü izole etmeye çalışıyor.

Emin Yoğurtçuoğlu ve Ruhi Çenet de yolcular arasında

YouTube videolarıyla tanınan Ruhi Çenet, Hantavirüs tespit edilen gemide seyahat ettiğini açıkladı. 24'üncü günde gemiden inen Çenet, sosyal medyadan yaptığı açıklamada, “Yaklaşık 1 ay süren gemi yolculuğumuzda aramızdan bir yolcu hayatını kaybedince bunun okyanus koşulları yüzünden olduğunu düşünmüştüm. Ancak durum zannettiğimizden çok daha kötüymüş” ifadelerini kullandı.

Çenet, “Beni merak edip soranlara teşekkürler, çok ucuz kurtuldum ama aklım hâlâ orada. Gerekli kan testlerini yaptırdım” dedi.

Hâlâ gemide olan kuş gözlemcisi ve yaban hayatı uzmanı Yoğurtçuoğlu, "Şu an kimse hasta değil, yeni vaka yok, karantinada değil" diye yazdı.

“Ben nesilleri azalan canlıları araştırdığımız bir proje için buradayım. Söylendiği gibi zevk için değil, herkes kendi amacı için buradaydı.”

Belirtiler grip gibi başlıyor, ölümcül hale gelebiliyor

Hantavirüsün neden olduğu hastalık ilk aşamada grip benzeri belirtilerle ortaya çıkıyor. Bunlar arasında yorgunluk, ateş, titreme ve kas ağrıları var.

Ancak virüs ilerledikçe durum ağırlaşıyor. Akciğerler, kalp veya böbrekler etkilenebiliyor. Çünkü virüs, damarların geçirgenliğini artırarak akciğerlerde sıvı birikmesine ve kalbin yeterli kan pompalayamamasına neden oluyor. Özellikle akciğer tutulumu geliştiğinde nefes darlığı, göğüste sıkışma ve organ yetmezliği gibi hayati riskler ortaya çıkıyor.

Amerika kıtasında görülen türde ölüm oranı yüzde 40’a kadar çıkabiliyor.

Tedavisi var mı?

Hantavirüse karşı özel bir tedavi mevcut değil. Hastalara yalnızca destek tedavisi uygulanabiliyor. Uzmanlar, özellikle kritik hastalarda kalp ve akciğer fonksiyonlarını geçici olarak üstlenen ECMO cihazlarının hayati önemde olduğunu belirtiyor. Şili gibi bazı ülkelerde hantavirüs tespit edilen hastalar doğrudan bu cihazların bulunduğu merkezlere sevk ediliyor.

Uzmanlar korunmanın da hayati önem taşıdığını vurguluyor. En etkili yöntem ise kemirgenlerle teması engellemek. Evlerdeki boşlukları kapatmak, gıdaları kapalı tutmak ve çöpleri güvenli şekilde depolamak etkili önlemler olabilir.
Kemirgen dışkısı temizlenirken ise doğrudan süpürmek yerine dezenfektan kullanılması öneriliyor.

Yeni pandemi olur mu?

Hantavirüs dünya genelinde nadir görülüyor. Her yıl yaklaşık 60 bin ila 100 bin vaka kaydediliyor ve bunların yarısı Çin’de ortaya çıkıyor.

ABD’de ise 1993 ve 2023 arasında toplam 890 vaka rapor edildi.

Hantavirüs ilk kez geniş çapta 1993 yılında ABD’deki bir salgınla dikkat çekmişti.

DSÖ ise salgının endişe verici olmasına rağmen geniş kitleler için risk oluşturmadığını özellikle vurguluyor.

DSÖ'nün Salgın ve Pandemi Hazırlık ve Önleme Direktörü Dr. Maria Van Kerhove, gazetecilere yaptığı açıklamada, “Bu virüs grip ya da COVID gibi yayılmaz, tamamen farklı bir bulaşma dinamiğine sahip” ifadelerini kullandı.

Diğer bir deyişle, hantavirüs, COVID-19 gibi hava yoluyla insanlar arasında kolay yayılan bir virüs değil.

Son olayda bahsi geçen Andes hantavirüsü ise nadir de olsa insandan insana bulaşabiliyor. Ama bu bulaşma genellikle çok yakın temas, aynı yatakta yatma ve uzun süreli temas gerekmesi nedeniyle aile içi yayılım gibi sınırlı durumlarda görülüyor.

Öte yandan, bu olayda eğer insandan insana bulaşma gerçekleştiyse hastalarla temas kurmuş diğer kişileri saptamak son derece önemli olabilir. Araştırmacılar, Güney Afrika'da ölen kadınla aynı uçakta bulunan kişileri tespit etmek için çalışıyor.

“Sayın Bahçeli’nin dün yaptığı açıklama kıymetli, önemli bir açıklama. Zaten olması gereken bir açıklama. Bir siyasi parti, diğer bir siyasi partiye yargı yoluyla yapılan usulsüz, haksız bir uygulamaya karşı çıkarak sadece bir centilmenlik göstermez, kendisinin de vücut bulduğu o zemini savunuyor olur. Biz neredeyse bir yıldır tek başına CHP’yi değil, siyasi partilerin güç aldığı sistemi savunuyoruz, demokrasiyi savunuyoruz. Erken kalkanın 10 kere reddedilen bir Asliye Hukuk Mahkemesi’ni, 11’incisinde bulup da oradan bir siyasi partinin il yönetimine kayyum atadığının, öbür erken kalkanın BAM’a bastırıp da bir siyasi partinin üç yıl önce yaptığı ve üstüne bütün bu haksızlıklarla mücadele için üç kere daha yaptığı, bütün delegelerin oy birliğiyle seçtiği, delegelerin mahalleden başlayıp yeniden seçildiği kurultayı iptal ettiği bir düzen, bugüne değil yarınlara da tehdittir. Bu düzenden medet umanlar, yarın aynı silahın kendilerine döndüğü gün ne hata yaptıklarını anlarlar. Yani Sayın Bahçeli’nin tutumu elbette doğru, kıymetli, saygıdeğer bir tutumdur. Aksine tutum takınanların içinde bulundukları durum akıl tutulmasıdır. Bir siyasi partiyle baş edemeyip de onu yenemeyip de ona sandıkta yenilip de yeni bir sandıkta yenileceğini bilip de yargıdaki militanından medet umanların durumunu millet görüyor ve değerlendiriyor.”

“CHP, TÜRKİYE’Yİ HEP BİRLİKTE GÜÇLÜ KILMAK İÇİN BULUNMASI GEREKEN YERDE BULUNUYOR”

Özel, İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu’nun butlan tartışmalarına ilişkin sözlerinin sorulması üzerine şöyle konuştu:

“Müsavat Bey’i bizzat dinlemedim. Ama aktardığınız kadarıyla bir değerlendirme yapmak gerekirse biz bulunduğumuz komisyona girerken de söyledik: ‘Bizim olduğumuz değil, olmadığımız komisyondan korksun herkes.’ Bütün süreç bitti. Komisyon başlarken de şehit aileleriyle, gazilerle beraberdik. Onların gözünün içine bakarak oturduk. Komisyon raporu yayınlanmadan bir gün önce de yayınlandıktan sonra da birlikteydik. CHP’ye şantaj yapılamaz. Şantaj, öyle tek taraflı bir eylem değildir. Bazı eylemler tek taraflıdır. Taşı alır, atarsınız. Ama şantajı yaparken o şantaja teslim olacak bir taraf lazım. Türkiye’nin savaş meydanlarında kurulmuş, kurucu iradesine şantaj sökmez. Sökseydi bugün burada olmazdık, bu durumda olmazdık, hep birlikte ayakta olmazdık ve bu kadar net meydan okuyor olmazdık. CHP tarihin doğru tarafında durmak için, annelerin gözünün yaşını dindirmek için, kardeş kanı akmasın diye, Deniz Gezmiş ve arkadaşları ölüme doğru giderken savundukları Türkler ile Kürtlerin kardeşliğinin ebedi olarak sarsılmadan devam etmesi, birlikte yaşamak, birbirimize güç vermek, güç almak ve bu zorlu koşullarda Türkiye’yi hep birlikte güçlü kılmak için bulunması gereken yerde bulunuyor, durması gereken yerde duruyor. Bunun için de bu alanı bir husumet, bir rekabet değil bir sorumluluk alanı olarak tarif etmiştik zaten.”

“DEVLET BEY’İN STATÜ AÇIKLAMASINI DEĞERLENDİRME SIRASI ARTIK ERDOĞAN’DADIR”

Özel, Bahçeli’nin PKK lideri Abdullah Öcalan’a ilişkin statü çağrısının sorulması üzerine şunları kaydetti:

“Ben hemen o açıklamadan sonra yaptığım grup toplantısında, terörsüz ve demokratik Türkiye meselesine nasıl baktığımızı ve nerede durduğumuzu, bundan sonra da ne şekilde tutum takınacağımızı bir kez daha hatırlatmıştım. Sayın Devlet Bey’in açıklamasına, değerlendirmeleri dinleme sırası ya da bu sorunun yöneltilmesi sırası artık Sayın Erdoğan’dadır. Bu soruyu yanıtlayacak olanlar diğer liderlerdir. Biz pozisyonumuzu dün son derece sarih bir şekilde tarif ettik.”

“CHP’NİN KURULTAYI ÖYLE LEKELENEBİLECEK BİR KURULTAY DEĞİL”

Özel, CHP kurultay ceza davasında İBB Davası itirafçılarından Adem Soytekin’in dinlenme talebi ve kabulüyle davanın 1 Temmuz’a ertelenmesine ilişkin şu değerlendirmeyi yaptı:

“O dava bir ceza davası ve bir yandan görülüyor. O davada hiçbir şüphe kalmayana kadar kim dinlenmesi gerekiyorsa dinlenilsin. Geçen ismini anmak istemediğim bir meczup geldi, ifade verdi İstanbul’dan. ‘Sen bunu böyle demişsin’, ‘Dedim.’ ‘Niye böyle dedin?’ ‘Öyle gördüm.’ ‘Gördün mü?’ ‘Görmedim, duydum.’ ‘Kimden duydun?’ ‘Başkasından duydum.’ ‘O duyduğunu söyle.’ ‘Ben onu da adını da unuttum.’ Böyle şeyler söyleniyor. Ama kimi dinlemek icap ediyorsa mesela Adem Soytekin demiş ki ‘Bir şey duydum birinden.’ Gelsin anlatsın, kimden duyduysa ona da sorulsun. En ufak bir şüphe kalmayana kadar bu işleri sorsunlar, soruştursunlar. Çünkü bu iş leke kaldırmaz bir iş. CHP’nin kurultayı öyle lekelenebilecek bir kurultay değil. Aksine CHP’de o kurultayda sonuç böyle olmasaydı 104 yıllık Cumhuriyet’te hiçbir siyasi partinin genel başkanı yarışarak değişmemiş olacaktı hala daha. Bu kurultay, delegenin bir siyasi partinin genel başkanını demokratik bir yarışta ve centilmenlik içinde değiştirdiği bir kurultay olarak kazananına ve kaybedenine onur belgesi vermiş bir kurultaydır.

İsmet Paşa’nın nasıl 1950’de kaybettiğinde bunu kendisi için bir yenilgi ama demokrasi için bir kazanç saydıysa siyasi partiler tarihimizde de bu bir kazananıyla-kaybedeniyle onur kurultayıdır. Bunu böyle yorumlamak gerekiyor. Ayrıca o kurultayda çok konuşuluyordu, bugün konuşanlar da konuşuyordu. ‘Asla bu kurultayda delege değişim yapmaz’ diye. O kurultayın -saatlerce siz oradaydınız- hala daha o salonun duvarlarında yankılanan ses: ‘Delege sokağın sesini dinle’ydi. Orada bir değişiklik olduysa, bir irade değişikliği olduysa delegeye sokağın sesini hatırlatan milyonlar sayesinde olmuştur. Oradan sonra da birkaç ay sonra CHP, 47 yıl sonra birinci parti olmuştur. O kurultayı lekelemeye, iradesini sakatlamaya kimsenin gücü yetmez. Ama son meczup dinlenene kadar ben sabırla o mahkemenin tüm iddiaları dinlemesini istiyorum. Çünkü her dinlenen bir yıldır ortaya atılan bunca yalanın ne kadar boş olduğunu ortaya koyuyor. Çok memnunum ben, her ‘Duydum’ diyenin çağrılıp ‘Nereden duydun, kanıtını söyle, ispatını söyle’ denmesini. Adem Soytekin de gelsin, ne duyduysa söylesin. İddiasının somut bir gerçeğe dayanmadığı ortaya çıksın ve hiçbir şüphe kalmasın. Ben bundan memnunum.”

“VERDİKLERİ MÜCADELEYİ SAYGIYLA ANIYORUZ”

Özel, şunları söyledi:

“68 kuşağının ki kendinden sonraki tüm kuşaklara ilham veren, enerji veren ve halen daha önderlik eden bu kuşağın üç önderinin hatırası önünde saygıyla eğiliyoruz. Onları 1968’de yaptıkları, Samsun’dan Ankara’ya tam bağımsız Türkiye için Atatürk’e saygı yürüyüşüyle hatırlıyor ve anıyoruz. Onları birileri karşısında secde ederken, 6. Filo’ya ‘Defol’ diyen, onu denize döken duruşlarıyla anıyoruz. Bugünlerde ki birileri Trump’ın ve İsrail’in yanında, Filistin’e yapılanlara sessiz kalırken, Sumud Filosu’na sahip çıkmak gerekirken Sumud Filosu’nu kınayan bildirilerin altında İsrail ve Amerika ile buluşurken ya da ABD’nin Türkiye’deki büyükelçisi bu topraklarda ‘Tam bağımsızlık’ diyerek kendi ayaklarının altındaki sehpayı tekmelemiş, Deniz Gezmiş’lerin topraklarında ‘Bu ülkeye, buralara demokrasi fazla, buralarda tek adam, güçlü tek adamlar olmalı, biz Amerika güçlü tek adamları tercih ediyoruz’ diyen Barrack’ın karşısına ODTÜ’ye o günlerde girmeye çalışan Amerikan Büyükelçisi’nin Denizler nasıl karşısında durdularsa o şekilde durmak gereken bugünlerde onların verdiği mücadeleyi bir kez daha saygı ile anıyoruz.”

“TARİHTEN HUSUMET DEĞİL DERS ÇIKARIYORUZ”

Özel, konuşmasını şöyle sürdürdü:

“İktidara az kaldı. Türkiye’nin bütün demokratları Meclis’te çoğunluğu sağlayacaklar. Meclis’te çoğunluğu olanların 1960 darbesinden sonraki idamlardan özür dilediği, Meclis’in iadeyi itibar yaptığı süreçte biz doğru yerde durduk. O idamlara karşı çıktık. ‘Bizden üç, onlardan üç’ diyerek, Deniz Gezmiş ve arkadaşlarının idamına kalkan eller, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin aldığı ve halen geçerli olan en utanç verici karardır. İktidarımızda en öncelikli işlerimizden bir tanesi bu idam kararlarını yok hükmüne getirecek, tarih önünde onlardan özür dileyecek ve Deniz Gezmiş’in, Hüseyin İnan’ın, Yusuf Aslan’ın hatıraları önünde saygıyla eğilecek bir kararı Türkiye Büyük Millet Meclisi mutlaka alacaktır. Tarihten husumet değil ders çıkarıyoruz. Bundan sonraki süreçte burada bulunan herkesin ve Türkiye'deki herkesin sık sık dile getirdiği gibi kurtuluşun tek başımıza olmayacağını, hep beraber olmamız gerektiğini, Türkiye’yi kurtarmak, emperyalistlerin emellerine alet olmayacak tam bağımsız bir Türkiye’yi yeniden inşa edebilmek için yan yana duruyoruz. Omuz omuza duruyoruz. Ben bir kez daha hatıraları önünde saygıyla eğiliyorum. Bir tüketim günü olarak değil ama bu üç evladın, bu ülke uğrunda evlatlarını kaybetmiş bütün annelerin ve bu üç evladın annesinin de aziz hatıraları önünde saygıyla eğiliyorum.”

BAHÇELİ’NİN BUTLAN SÖZLERİNE ÖZEL'DEN YANIT

Açıklamanın ardından gazetecilerin sorularını yanıtlayan Özel, MHP Lideri Devlet Bahçeli’nin butlan konusundaki sözleri için şunları söyledi:

“Sayın Bahçeli’nin dün yaptığı açıklama kıymetli, önemli bir açıklama. Zaten olması gereken bir açıklama. Bir siyasi parti diğer bir siyasi partiye yargı yoluyla yapılan usulsüz, haksız bir uygulamaya karşı çıkarak, sadece bir centilmenlik göstermez, kendisinin de vücut bulduğu o zemini savunuyor olur. Biz neredeyse bir yıldır tek başına Cumhuriyet Halk Partisi’ni değil, siyasi partilerin güç aldığı sistemi savunuyoruz, demokrasiyi savunuyoruz. Erken kalkanın 10 kere reddedilen bir Asliye Hukuk Mahkemesi’ni 11’incisinde bulup da oradan bir siyasi partinin il yönetimine kayyım atadığının, öbür erken kalkanın BAM’a bastırıp da bir siyasi partinin üç yıl önce yaptığı ve üstüne bütün bu haksızlıklarla mücadele için üç kere daha yaptığı, bütün delegelerin oybirliği ile seçtiği, delegelerin mahalleden başlayıp yeniden seçildiği kurultayı iptal ettiği bir düzen, bugüne değil, yarınlara da tehdittir. Bu düzenden medet umanlar yarın aynı silahın kendilerine döndüğü gün ne hata yaptıklarını anlarlar. Yani Sayın Bahçeli’nin tutumu, elbette doğru, kıymetli, saygıdeğer bir tutumdur. Aksine bir tutum takınanların içinde bulundukları durum akıl tutulmasıdır. Bir siyasi partiyle baş edemeyip de onu yenemeyip de ona sandıkta yenilip de yeni bir sandıkta yenileceğini bilip de yargıdaki militanından medet umanların durumunu millet görüyor ve değerlendiriyor.”

“TARİHİN DOĞRU TARAFINDA DURUYORUZ”

Özel, İYİ Partili Müsavat Dervişoğlu’nun ‘mutlak butlan’ yorumu hakkında ise şöyle konuştu:

“Müsavat Bey’i bizzat dinlemedim. Ama aktardıklarınız kadarıyla bir değerlendirme yapmak gerekirse biz bulunduğumuz komisyona girerken de söyledik. ‘Bizim olduğumuz değil, olmadığımız komisyondan korksun herkes’ dedik. Bütün süreç bitti. Komisyon başlarken de şehit aileleriyle, gazilerle beraberdik. Onların gözünün içine bakarak oturduk. Komisyon raporu yayınlanmadan bir gün önce de yayınlandıktan sonra da birlikteydik. Cumhuriyet Halk Partisi’ne şantaj yapılamaz. Şantaj, öyle tek taraflı bir eylem değildir. Bazı eylemler tek taraflıdır. Taşı alır, atarsınız. Ama şantajı yaparken o şantaja teslim olacak bir taraf lazım. Türkiye’nin savaş meydanlarında kurulmuş kurucu iradesine şantaj sökmez. Sökseydi bugün burada olmazdık. Bu durumda olmazdık. Hep birlikte ayakta olmazdık. Bu kadar net meydan okuyor olmazdık. O yüzden ‘Cumhuriyet Halk Partisi’ne efendim birileri şantaj mı yapıyor, bilmem ne mi?’ Cumhuriyet Halk Partisi tarihin doğru tarafında durmak, annelerin gözünün yaşını dindirmek için, kardeş kanı akmasın diye, Deniz Gezmiş ve arkadaşları ölüme doğru giderken savundukları Türkler ile Kürtlerin kardeşliğinin ebedi olarak sarsılmadan devam etmesi, birlikte yaşamak, birbirimize güç vermek, güç almak ve bu zorlu koşullarda Türkiye’yi hep birlikte güçlü kılmak için bulunması gereken yerde bulunuyor, durması gereken yerde duruyor. Bunun için de bu alanı bir husumet, bir rekabet değil; bir sorumluluk alanı olarak tarif etmiştik zaten.”

“ARTIK SIRA ERDOĞAN’DADIR”

Özel, Bahçeli’nin Abdullah Öcalan’a dair statü çağrısı için “Arkadaşlar, ben hemen o açıklamadan sonra yaptığım grup toplantısında terörsüz ve demokratik Türkiye meselesine nasıl baktığımızı ve nerede durduğumuzu, bundan sonra da ne şekilde tutum takınacağımızı bir kez daha hatırlatmıştım. Sayın Devlet Bey’in açıklamasına değerlendirmelerin dinleme sırası ya da bu sorunun yöneltilmesi sırası artık Sayın Erdoğan’dadır. Bu soruyu yanıtlayacak olanlar diğer liderlerdir. Biz pozisyonumuzu dün son derece sarih bir şekilde tarif ettik” dedi.

“KİMİN DİNLENMESİ GEREKİYORSA DİNLENİLSİN”

Özel, Cumhuriyet Halk Partisi kurultayı hakkındaki ceza davasında yaşanan gelişmelerle ilgili şunları dile getirdi:

“Şimdi o dava bir ceza davası ve bir yandan görülüyor. O davada hiçbir şüphe kalmayana kadar kim dinlenmesi gerekiyorsa dinlenilsin. Ben şunu istemem yani mahkeme sonuçta… Yeter. Biliyorsunuz. ‘Sen bunu böyle demişsin.’ İşte geçen ismini anmak istemediğin bir meczup geldi, ifade verdi İstanbul’dan. ‘Sen bunu böyle demişsin’, ‘Dedim.’ ‘Niye böyle dedin?’ ‘Öyle duydum. Öyle gördüm.’ ‘Gördün mü?’ ‘Görmedim, duydum.’ ‘Kimden duydun?’ ‘Başkasından duydum.’ ‘O duyduğunu söyle.’ ‘Ben onu da adını da unuttum.’ Böyle şeyler söyleniyor. Ama kimi dinlemek icap ediyorsa… Mesela Adem Soytekin demiş ki ‘Bir şey duydum birinden.’ Gelsin anlatsın kimden duyduysa ona da sorulsun. En ufak bir şüphe kalmayana kadar bu işleri sorsunlar, soruştursunlar. Çünkü bu iş leke kaldırmaz bir iş.”

“İRADE DEĞİŞİKLİĞİ OLDUYSA SOKAĞIN SESİYLE OLMUŞTUR”

Özel, sözlerini şöyle tamamladı:

“Cumhuriyet Halk Partisi’nin kurultayı öyle lekelenebilecek bir kurultay değil. Aksine Cumhuriyet Halk Partisi’nde o kurultayda sonuç böyle olmasaydı 104 yıllık Cumhuriyet’te hiçbir siyasi partinin genel başkanı yarışarak değişmemiş olacaktı hala daha. Bu kurultay, delegenin bir siyasi partinin genel başkanını demokratik bir yarışta ve centilmenlik içinde değiştirdiği bir kurultay olarak kazananına ve kaybedenine onur belgesi vermiş bir kurultaydır. İsmet Paşa’nın nasıl 1950’de kaybettiğinde bunu -kendisi için bir yenilgi ama demokrasi için bir kazanç saydıysa, siyasi partiler tarihimizde de bu bir kazananıyla kaybedeniyle onur kurultayıdır. Bunu böyle yorumlamak gerekiyor. Ayrıca o kurultayda çok konuşuluyordu, bugün konuşanlar da konuşuyordu. ‘Asla bu kurultayda delege değişim yapmaz’ diye. O kurultayın saatlerce siz oradaydınız, halen daha o salonun duvarlarında yankılanan ses, delege sokağın sesini dinledi. Orada bir değişiklik olduysa, bir irade değişikliği olduysa delegeye sokağın sesini hatırlatan milyonlar sayesinde olmuştur. Oradan sonra da birkaç ay sonra Cumhuriyet Halk Partisi 47 yıl sonra birinci parti olmuştur. O kurultayı lekelemeye, iradesini sakatlamaya kimsenin gücü yetmez. Ama son meczup dinlenene kadar ben sabırla o mahkemenin tüm iddiaları dinlemesini istiyorum. Çünkü her dinlenen bir yıldır ortaya atılan bunca yalanın ne kadar boş olduğunu ortaya koyuyor. Çok memnunum ben. Her ‘Duydum’ diyenin çağrılıp ‘Nereden duydun, kanıtını söyle, ispatını söyle’ denmesini. Adem Soytekin de gelsin, ne duyduysa söylesin. İddiasının somut bir gerçeğe dayanmadığı ortaya çıksın ve hiçbir şüphe kalmasın. Ben bundan memnunum.”

Festival, bilimi günlük yaşamın ayrılmaz bir parçası haline getirmeyi, bilimsel düşünceyi yaygınlaştırmayı ve bilgiye erişimi demokratikleştirmeyi amaçlıyor. Seferihisar Akarca Kamp Alanı’nda başlayan etkinlik, cumartesi akşamına kadar sürecek.

Zengin içerikli program

Festivalin ilk günü “Türkiye ve Dünyada Bilim İletişimi” başlıklı oturumla başladı. Gün boyunca Çağan Türkan’ın “Empatik Beyin” sunumu, İren Dicle Aytaç’ın “Türkiye’de Bilim-Kurgu Sineması” oturumu ve akşam saatlerinde “Bir Zamanlar Gelecek 2121” film gösterimi gerçekleştirilecek. Ayrıca “Bilim İletişimi Hackathonu”, amatör telsizcilik atölyesi, gökyüzü tanıtımı ve çocuklara özel “Güneş Gözlemi” ile “Steam” etkinlikleri yapılacak.

Festival, yalnızca bilimsel içeriklerle sınırlı kalmayacak; belgesel gösterimleri, müzik etkinlikleri ve gökyüzü gözlemleriyle kültürel bir şenlik atmosferi sunacak. Çocuklara özel programlar da bilimin yeni nesillerle buluşmasını sağlayacak.

Bilim ve sanat buluşuyor
Etkinliklerde Prof. Dr. Çiler Dursun, Prof. Dr. Ali Osman Karababa, Prof. Dr. Erkan Saka, NASA’dan Dr. Ayşegül Tümer ve Dr. Umut Yıldız gibi isimler yer alacak. Festival boyunca elliden fazla panel, atölye ve sunum yapılacak.

Programda ayrıca “Eko Eko Eko” belgesel gösterimi, “Bir Zamanlar Gelecek: 2121” filmi ve “Öz: Kuantumun Öyküsü” belgeselinin galası da bulunuyor.

Uluslararası Hypatia Bilim ve İletişim Festivali, 7 Eylül’e kadar bilimi sanatla buluşturmaya devam edecek.

Ayrıntılı bilgi ve kayıt için: www.hypatiabilimfestivali.com
Festival programı için: https://www.hypatiabilimfestival.com/program

35 Yıllık Bir Geleneğin Temsilcileri

Demokrat Muhasebeciler Platformu, 1991 yılında kurulan köklü bir yapı. Meslek yasasının yürürlüğe girmesinin ardından mesleki demokratik örgütlenme arayışıyla ortaya çıkan platform, yıllar içinde farklı isimlerle de seçimlere katılmış olsa da, özünü ve ilkelerini koruyarak meslektaş mücadelesini sürdürüyor. Bülent Haberal, “Demokratik Türkiye ve bağımsız meslek” vurgularıyla yola çıktıklarını hatırlatıyor.

Meslektaşlar Tekelleşme ve Angarya Kıskacında

Adaylar, muhasebe mesleğinin son yıllarda artan dijitalleşme ve ekonomik dönüşümlerle birlikte daha da zorlaştığını ifade ediyor. Haberal, “Büyük denetim şirketleri piyasayı domine ederken, küçük ofis sahipleri ayakta kalmaya çalışıyor” diyerek sektördeki tekelleşmeye dikkat çekti. Funda Üçüncü ise İstanbul’daki 50 binin üzerindeki muhasebecinin yalnızca üçte birinin serbest çalıştığını, geri kalanının ise sözleşmeli bağımlı çalışanlar olduğunu belirtti.

Vesayet Eleştirisi: “Gelir İdaresinin Uzantısı Gibi”

Konuşmacılar, İSMMMO’nun ve çatı örgüt TÜRMOB’un yeterince bağımsız olmadığını savundu. Haberal, meslek yasasının vesayetçi bir anlayışla düzenlendiğini ve Gelir İdaresi’nin onayı olmadan hiçbir düzenlemenin yapılamadığını vurguladı. “Muhasebeciler sanki devletin ücretsiz memurları gibi çalışıyor” diyen Üçüncü, ağır iş yüküne rağmen sosyal hakların yetersizliğini dile getirdi.

Kadınlar, Gençler ve Yaşlılar İçin Somut Vaatler

Funda Üçüncü, kadın meslektaşlar için İstanbul’da üç bölgede kreş açılması, doğum yapan kadınlara maddi destek verilmesi ve yaşlı muhasebeciler için bir dayanışma fonu oluşturulması gerektiğini savundu. Ayrıca, genç meslek mensupları için aidat indirimi ve ücretsiz yazılım desteği sözü verildi.

Mesleğe Girişte Adalet ve Erişilebilirlik

Haberal, muhasebecilik mesleğine girişin hem maliyetli hem de zorlayıcı olduğuna dikkat çekti. Ruhsat harçları, yazılım ve eğitim masraflarıyla birlikte yeni başlayan bir muhasebecinin yaklaşık 30 bin TL’lik bir yükle karşılaştığını belirtti. “Bu yük azaltılmalı, Luka yazılımı gibi programlar ilk üç yıl ücretsiz sağlanmalı” dedi.

Mesleğin Saygınlığı İçin Yapısal Reform Önerileri

Demokrat Muhasebeciler Platformu’nun bir diğer önerisi ise meslek eğitiminin üniversite düzeyinde yeniden yapılandırılması. Haberal, “Muhasebe fakülteleri kurulmalı, mesleğe girişte asgari bilgi düzeyi sağlanmalı” derken, Üçüncü de branşlaşma ve uzmanlaşmanın önemine değindi.

Sosyal Politikalar ve Dayanışma Talebi

Programda öne çıkan bir diğer konu da sosyal güvenlik ve tahsilat sorunlarıydı. Üçüncü, tahsil edilemeyen ücretlerin gider olarak yazılamamasını eleştirerek, meslektaşların ciddi ekonomik risklerle karşı karşıya kaldığını ifade etti. Ayrıca, tüm bu taleplerin bir plan ve program dahilinde hazırlandığını ve demokratmuhasebeciler.com.tr adresinden erişilebileceğini belirtti.

TÜRMOB’un Emek Cephesinden Kopuşu Eleştirildi 

Bülent Haberal, TÜRMOB’un son yıllarda DİSK, KESK, TMMOB ve TTB gibi emek örgütlerinden uzaklaştığını ifade etti. “TÜRMOB’un toplumsal mücadeleye uzak kalması, vesayetin ve tabandan kopuşun bir sonucudur. Biz kazanırsak bu mücadele alanına yeniden döneceğiz” dedi.

“Önce Meslektaş” Diyen Adaylar Sandık Çağrısı Yaptı

Adaylar, İSMMMO seçimlerine katılımın düşük olmasının temel nedeninin meslektaşların yoğun iş yükü ve sistematik angaryalar olduğunu belirtti. Ancak değişim için sandığa gitmenin önemine dikkat çekerek tüm muhasebecileri 14-15 Haziran’da Lütfü Kırdar Kongre Merkezi’ne davet ettiler.

“Bu Deprem Harikaydı – Çünkü Hasar Yoktu”

Nurcan Seven: Ömer Hocam, hoş geldiniz. Dilerseniz hemen dünkü depremle başlayalım. İstanbul’da oldukça hareketli bir gün yaşandı. Sizin değerlendirmelerinizi alabilir miyiz?

Ömer Kamacı: Hoş bulduk, teşekkür ederim. Dün yaşanan deprem aslında oldukça öğretici bir örnek. Ana şoktan önce yaklaşık yarım saat önce dört büyüklüğünde bir deprem meydana geldi. Konumuna baktığımda açık söyleyeyim, içimden “eyvah” dedim. Çünkü tam da Kumurgaz Fayı üzerinde gerçekleşti. Bu bölge zaten uzun süredir beklenen bir alan. Ben bir sismolog değilim ama literatürü takip eden biri olarak söyleyebilirim ki, bu fay hattı İstanbul için ciddi risk barındırıyor.

Yaklaşık 6.2 büyüklüğündeki bu deprem birçok açıdan “harika” bir depremdi. Çünkü can kaybı yok, ciddi bir mal kaybı da olmadı. Ama aynı zamanda büyük bir enerji boşalttı. Yaklaşık 15 kilometrelik bir kırılma yaşandı. Yani biz aslında bu büyüklükte bir depremi, çok fazla acı çekmeden atlattık. Bu kıymetli bir şey.

“Farklı Bilimsel Görüşler Toplumu Kutuplaştırmamalı”

Nurcan Seven: Bu depremi farklı şekillerde yorumlayan bilim insanları var. Sosyal medyada da “geçti mi, daha kötüsü mü geliyor?” gibi sorular hızla yayılıyor. Toplum da kafa karışıklığı içinde. Siz bu senaryoları nasıl değerlendiriyorsunuz?

Ömer Kamacı: İki ana bilimsel görüş var. Bunlardan ilki, kamuoyunun da yakından tanıdığı Naci Görür ve Celal Şengör gibi hocaların savunduğu model. Buna göre, Kumurgaz Fayı’ndan başlayıp Adalar Fayı’na kadar ilerleyecek büyük bir kırılma bekleniyor. Bu kırılmanın 7.4-7.5 büyüklüğünde bir deprem üretmesi bekleniyordu. Ama son depremle birlikte bu beklenti biraz azaldı; belki artık 7.2 gibi konuşabiliriz. Çünkü o bölgede bir stres boşalması yaşandı. Ancak bu tüm fay için geçerli değil.

İkinci görüş ise daha az kabul gören ama giderek önem kazanan bir model: Krip. Yani bazı faylar kilitlenmek yerine sürünerek hareket ediyor. Bu da daha küçük ama sık depremlerle enerjinin boşalması anlamına geliyor. Özellikle Almanların 2024’te yayımladığı bir çalışmada bu görüş desteklendi. Eğer bu model doğruysa, biz büyük bir deprem yerine, belirli aralıklarla 5-6 büyüklüğünde depremler yaşayabiliriz. Ama dediğim gibi, bu görüş henüz azınlıkta.

Nurcan Seven: Toplum bu bilimsel ayrışmayı bazen kişisel bir kavgaymış gibi izliyor. Bu da güveni sarsıyor gibi. Ne dersiniz?

Ömer Kamacı: Çok haklısınız. Bilimi kişilerle özdeşleştirmek büyük bir hata. Bilim insanı şu kişilikteymiş, şöyle konuşuyormuş… Bunlar önemli değil. Bizim için önemli olan, ortaya konan verinin sağlamlığıdır. Bilimde ad hominem yani kişiye saldırı olmaz. Teoriler yarışır, kişiler değil. Sosyal medyada bu ayrımı yapmak zorlaşıyor ama biz bilim iletişimcileri olarak buna dikkat etmek zorundayız.

“Depremi Tahmin Etmek Şimdilik İmkânsız”

Nurcan Seven: Yani henüz depremin ne zaman olacağını söyleyemiyoruz, öyle mi?

Ömer Kamacı: Kesinlikle. Bugün dünyanın en ileri üniversitelerinde, MIT’te, Caltech’te, Oxford’da bu konu çalışılıyor. Yapay zekâ ile deprem tahmini üzerine modeller geliştiriliyor ama henüz hiçbir sistem son büyük depremleri önceden bilemedi. Yani “şu saatte şu büyüklükte deprem olacak” demek, şu anda mümkün değil. Elimizdeki veriler kısıtlı. Gökbilimle kıyaslarsak; evrenin 13 milyar yıl ötesini görebiliyoruz ama yerin 5 kilometre altını göremiyoruz. Bu da belirsizliği artırıyor.

“Risk Yönetemeyen, Afeti Yönetmek Zorunda Kalır”

Nurcan Seven: Peki bu bir uyarıydı diyorsak, ne yapmalıyız? 1999’dan bu yana neleri başardık, neleri eksik bıraktık?

Ömer Kamacı: Deprem bilimi açısından çok iyiyiz. 6 Şubat depremleri sonrası Nature ve Science gibi dergilerde yayımlanan makalelerimiz var. Bu çok önemli. Ancak sıkıntı bilimde değil, uygulamada. Kanunlarımız, yönetmeliklerimiz mevcut ama uygulanmıyor. Denetim mekanizmaları zayıf. Vatandaş da sorumluluk almıyor; “bir kat daha fazla çıkayım, ne olacak” diye düşünüyor. Halbuki bilinçli bir toplum olmalıyız. Çok net bir şey söyleyeyim, riski yönetemeyen, afeti yönetmek zorunda kalır. Şu an başlarsak hâlâ geç değil. Ama hemen, kararlı ve bütüncül adımlar atmak zorundayız.

“Erken Uyarı Sistemleri Ne Kadar İşe Yarar?”

Nurcan Seven: Google’ın erken uyarı sistemleri gibi teknolojiler İstanbul’da işe yarar mı?

Ömer Kamacı: Kısmen. Google, telefonlardaki sensörlerle P dalgasını algılayıp, S dalgası gelmeden önce uyarı veriyor. Ancak bu sistemin işe yarayabilmesi için deprem merkezinin yerleşim yerlerine uzak olması lazım. Japonya ve Meksika gibi ülkelerde bu mesafeler yüzlerce kilometreyi bulabiliyor. İstanbul’da ise Silivri Fayı 24 km, şehir merkezi ise yaklaşık 50 km uzakta. Bu yüzden erken uyarı süresi çok kısıtlı. Ancak yine de bu sistemlerin olması faydalı olabilir; birkaç saniyelik bile uyarı bazen hayat kurtarır.

“Deprem İstanbul’un Kaderi Mi?”

Nurcan Seven: "Deprem İstanbul’un kaderi” dediniz. Bu cümleyi açar mısınız?

Ömer Kamacı: İstanbul tarih boyunca 200-250 yılda bir büyük depremler yaşamış bir şehir. Bu bir coğrafi gerçeklik. Bunu değiştiremeyiz. Depremin kendisi kader olabilir ama yıkım kader değildir. Bugün adım atarsak, belki bir sonraki 250 yıla daha hazırlıklı oluruz. Ama bugünü de kurtarmak için acilen harekete geçmeliyiz.

“Bilimi Kutsallaştırmadan Sahiplenmeliyiz”

Nurcan Seven: Bilimsel düşünme toplumda yeterince yer bulabiliyor mu sizce?

Ömer Kamacı: Maalesef hayır. Bilimi bazen kutsallaştırıyoruz, bazen tamamen yok sayıyoruz. Oysa bilim bir yöntemdir, bir kişilik değil. Bilimsel otoriteyi sorgulamak esastır. Max Planck’ın dediği gibi, bazen bilimsel paradigmalar ancak onları savunanlar öldüğünde değişir. Ama bizim bu sorgulamayı akılla yapmamız gerekiyor. Akıl yoluyla ilerlemeliyiz. Aksi hâlde, doğru ile yanlışı ayırt edemez hâle geliriz.

“Toplum Olarak Eğitimle Başlamalıyız”

Nurcan Seven: Son olarak, okuyucularımıza/izleyecilerimize ne söylemek istersiniz?

Ömer Kamacı: Türkiye bir deprem ülkesidir. Biz bu topraklara sonradan geldik. Depremler bizden önce vardı, bizden sonra da olacak. Bu gerçekle yaşamayı öğrenmek zorundayız. Bilim elimizdeki en güçlü araç. Ama onu anlamak, içselleştirmek, eğitimle olur. Toplumun hem bilime hem de eğitime olan yaklaşımı değişmedikçe bu felaketleri aynı şekilde yaşamaya devam ederiz. Bilim insanı olarak tek amacımız, çocuklarımıza daha güvenli bir ülke bırakmak.

Bahçeli’nin Öcalan’ı mecliste konuşmaya davet etmesinden sadece 2 hafta sonra Esenyurt Belediye Başkanı Ahmet Özer'e yapılan operasyonun bir çelişki mi yoksa bir devamlılık mı olduğunu tartışan Biçici, yaşananların devletin 2012-2015 dönemi ‘çözüm süreci’ deneyiminden çıkardığı sonuçla ilgili olduğunu ifade etti. Siyaset yazarı Selim Akmen ise "Hedef, Sünni İslam’la kapsanan, Alevi ve Kürt nüfusun siyasi temsilden dışlandığı bir ortam oluşturmak. Yani toplumun bazı kesimlerini sadece seyirci yapma çabası.” olarak değerlendirdi. 

Gündem Siyaset’in yeni bölümü sizlerle.

Gökhan Biçici: Evet, Gündem Siyaset programıyla yine birlikteyiz. Yoğun bir haftayı geride bıraktık.

Selim Akmen: Fazlasıyla yoğun!

Gökhan Biçici: Belki de sürprizlerle dolu bir hafta oldu diyebiliriz. Geçen hafta, Devlet Bahçeli’nin Abdullah Öcalan’a “Gel, Meclis’te konuş” diye seslenişini tartışıyorduk. Şimdi ise İstanbul’un en büyük ilçesi olan Esenyurt’a, Türkiye’nin en kalabalık ilçesine kayyum atanmasını konuşuyoruz.

Selim Akmen: Evet, gerçekten öyle. Türkiye’nin en büyük ilçesi olmasının yanı sıra kent uzlaşısıyla kazanılmış bir ilçe olması nedeniyle de politik olarak oldukça kritik bir yer. Esenyurt Belediye Başkanı’nın tutuklanması ve yerine kayyum atanması, önemli bir gelişme.

Gökhan Biçici: Bu durum, “Bu ne perhiz, bu ne lahana turşusu” dedirtebilir, sence de öyle mi?

Selim Akmen: Vallahi, şimdi bunu Meral Akşener’den itibaren devlet aklı kavramıyla ilişkilendirerek düşünebiliriz. Eskiden devlet aklı güçlüdür derdik; devlette çalışanlar, istihbarat birimleri, askeri unsurlar var ve devleti yönetenlerin bir bildiği vardır diye düşünürdük. Ancak AKP döneminde bu algı değişti. Devletin aklı var mı, yok mu, gerçekten belirsizleşti.

Selim Akmen: Geçen yıl yeniden “devlet aklı” kavramını konuşmaya başladık. Bahçeli’nin bu konuda attığı adımlar sonrasında, MHP’li sosyal medya hesapları, vekiller ve yetkililer bu hamlenin devletin büyük bir stratejisi olduğuna dair mesajlar paylaştı. Ancak aslında “devlet aklı” dediğimiz şeyin, Bahçeli’nin aklı olduğu anlaşılıyor. Bu da ifratla tefrit arasında gidip gelen bir süreç yaratıyor. Düşün bir; bir dönem terör örgütü liderini meydanlarda asan bir devlet, şimdi Meclis’e davet ediyor. Bu bir çelişki değil mi?

Gökhan Biçici: Aynen öyle. Üstelik Bahçeli’nin bu hamlesinin, MHP’nin Esenyurt’a yönelik yaptığı operasyondan sonra gerçekleşmesi de dikkat çekici. Bu operasyondan sonra Esenyurt gibi kent uzlaşısıyla kazanılmış yerlerde kayyum atamalarının artacağı söylentileri dolaşıyor. Anladığım kadarıyla MHP, bu tür alanlarda halkın iradesini sınırlandırma eğiliminde.

Selim Akmen: Evet, sanki iktidar, Öcalan’la bir pazarlık yapma niyetinde ama halkın diğer temsilcilerini sürece dahil etmek istemiyor. Hedef, Sünni İslam’la kapsanan, Alevi ve Kürt nüfusun siyasi temsilden dışlandığı bir ortam oluşturmak. Yani toplumun bazı kesimlerini sadece seyirci yapma çabası.

Gökhan Biçici: Bir yandan da bu hamlelerin “çözüm süreci” adı altında değerlendirildiğini görüyoruz. Erdoğan ve Bahçeli’nin bu adımlarını anayasa değişikliği gibi iç politika manevraları olarak yorumlayanlar var. Ancak bence mesele bundan daha derin. Özellikle bölgedeki zorunluluklar ve Orta Doğu’daki yeniden yapılanma süreci, Türkiye’yi böyle adımlar atmaya itiyor. Erdoğan’ın Cumhuriyet’in 101. yılı etkinliğinde yaptığı “devlet aklı” vurgusunu da bu bağlamda değerlendirmek lazım.

Selim Akmen: Kesinlikle. Esenyurt’taki gelişmeler ve Bahçeli’nin açıklamaları, aslında birbiriyle çelişen değil, birbirini tamamlayan adımlar gibi duruyor.

Gökhan Biçici: 2012-2015 döneminde yaşanan çözüm sürecini hatırlayalım. O süreçte AK Parti, Öcalan ve Kandil ile doğrudan müzakereler yürüttü ama Meclis’i, CHP’yi ve MHP’yi dışarıda bırakmıştı. Bahçeli o zaman sert bir muhalefet yapıyordu. Ancak sürecin sonunda, toplumsal muhalefet bu müzakere sürecinden faydalandı ve toplumsal dinamikler güç kazandı. Gezi olayları, Kobani eylemleri ve 7 Haziran seçimleri gibi tarihte eşi benzeri olmayan olaylar yaşandı. Toplum, müzakere sürecinin sunduğu olanakları değerlendirdi ve muhalefet güçlendi.

Selim Akmen: Evet, bu olaylar adeta bir parantezin içinde gelişti. Gezi olayları, toplumun birçok kesimini bir araya getirdi. İlk defa CHP ve HDP tabanları sahada yan yana geldi. Bu yakınlaşmanın ülkenin geleceğine etkisi büyük oldu ve bu etki, son yıllarda yapılan yerel seçimlerde de görüldü. 2018 ve 2019 seçimlerinde İstanbul’da yaşanan seçim başarısı bunun açık bir örneğidir.

Gökhan Biçici: Aynen öyle. Özellikle 2023 seçimlerinde Kılıçdaroğlu’nun adaylığı etrafında toplanan ittifak, bu sürecin siyasi sonucuydu. 2024 yerel seçimlerine de bu ittifak ruhuyla gidileceği anlaşılıyor. “Türkiye İttifakı” fikrini öne çıkaran Özgür Özel gibi isimlerin Kılıçdaroğlu’nun temellerini attığı bu ittifakı sürdürme çabası dikkat çekiyor.

Selim Akmen: Gezi olaylarının etkisini bugün bile görüyoruz. Kent uzlaşısı ve demokratik kazanımlar saldırı altında ve bu saldırılar, toplumsal dayanışmayı zayıflatmaya yönelik. Bir yandan terör örgütü lideriyle pazarlık yapılırken, diğer yandan halkın demokratik kazanımlarına yönelik baskılar artıyor. Türkiye’de sol, sosyalist, demokrat, Alevi ve Kürt kesimleri kapsayan güçlü bir ittifak var. Bu ittifak, iktidara talip en güçlü aday durumunda.

Gökhan Biçici: Bu süreçte de İmamoğlu, bu büyük ittifakın simgesi olarak öne çıkıyor. Cumhuriyet’in 101. yıl dönümünde yaptığı konuşma da bunu destekler nitelikteydi. O konuşmada, eski dönem aktörlerinden kurtulmanın, Türkiye’yi yeni bir döneme taşımanın önemini vurguladı. Yani, Cumhuriyet’in değerlerine dönerek demokrasiyi güçlendirme amacını ifade etti.

Gökhan Biçici: Evet, İmamoğlu’nun konuşması gerçekten dikkat çekiciydi. Cumhuriyet’in 101. yıl dönümünde yaptığı konuşmada, eski dönem aktörlerinden kurtulmanın ve Türkiye’yi yeni bir döneme taşımanın önemini vurguladı. Cumhuriyet’in değerlerine dönerek demokrasiyi güçlendirme amacını ifade etti.

Selim Akmen: Kesinlikle. İmamoğlu’nun bu konuşması, toplumun geniş kesimlerinde yankı buldu. Özellikle gençler ve kadınlar arasında büyük bir heyecan yarattı. Bu da gösteriyor ki, toplum değişim ve yenilik arayışında.

Gökhan Biçici: Bu noktada, muhalefetin stratejisi de önemli. İmamoğlu’nun liderliğinde şekillenen bu yeni ittifak, yerel seçimlerde nasıl bir yol izleyecek? Özellikle Esenyurt gibi kritik bölgelerde nasıl bir strateji belirlenecek?

Selim Akmen: Muhalefetin, Esenyurt gibi bölgelerde halkın taleplerine kulak vermesi ve yerel dinamikleri dikkate alması gerekiyor. Ayrıca, toplumun farklı kesimlerini kapsayan bir politika izlemeleri şart. Bu şekilde, iktidarın baskılarına karşı daha güçlü bir duruş sergileyebilirler.

Gökhan Biçici: Evet, toplumsal dayanışma ve birliktelik, bu süreçte en önemli silah olacak. Özellikle gençlerin ve kadınların siyasete daha aktif katılımı, muhalefetin elini güçlendirecektir.

Selim Akmen: Aynen öyle. Gençler ve kadınlar, değişimin en büyük dinamiği. Onların enerjisi ve kararlılığı, Türkiye’nin geleceğini şekillendirecek.

Gökhan Biçici: Bu noktada, muhalefetin gençlere ve kadınlara yönelik politikalarını güçlendirmesi gerekiyor. Onların taleplerine ve beklentilerine uygun politikalar geliştirmek, seçimlerde başarıyı getirecektir.

Selim Akmen: Kesinlikle. Ayrıca, muhalefetin kendi içinde de birlik ve beraberliği sağlaması şart. İç çekişmelerden uzak durarak, ortak bir hedef etrafında birleşmeleri gerekiyor.

Gökhan Biçici: Evet, iç çekişmeler muhalefetin en büyük handikapı olabilir. Bu nedenle, liderlerin ve partilerin egolarını bir kenara bırakarak, ülkenin geleceği için birlikte hareket etmeleri şart.

Selim Akmen: Aynen öyle. Türkiye’nin içinde bulunduğu bu kritik dönemde, muhalefetin sorumluluğu büyük. Toplumun beklentilerine cevap vererek, demokratik değerleri savunarak ve birlik içinde hareket ederek, iktidara alternatif bir seçenek sunabilirler.

Gökhan Biçici: Umarız ki, muhalefet bu sorumluluğun farkında olur ve gereken adımları atar. Türkiye’nin geleceği için umutlu olmak istiyoruz.

Selim Akmen: Evet, umut her zaman var. Yeter ki, doğru adımlar atılsın ve toplumun taleplerine kulak verilsin.

Gökhan Biçici: Bu haftalık programımızın sonuna geldik. Haftaya tekrar görüşmek üzere. Hoşça kalın.

Gökhan Biçici: Evet, Türkiye siyasetini etkileyen olağanüstü gelişmelerle gündem özel programımızla yine birlikteyiz. Stüdyo konuğum Dr. Mustafa Peköz; siyaset bilimci, doktor ve yazar. Aynı zamanda hukukçu. Evet, 1 Ekim’de tokalaşmayla başlayan bir süreç yaşandı ki bu sürecin tesadüfi olmadığını Bahçeli özellikle vurgulamıştı. Başlangıçta şüpheyle yaklaşıldı ve ardından süreç inanılmaz bir hız kazandı. 22 Ekim’de Bahçeli’nin Öcalan’ın Meclis’te konuşmasını önerdiği o çağrısı gündemi altüst etti. Hemen ardından TUSAŞ’a yapılan saldırı ise yeni tartışmaları gündeme getirdi. Bugün, Ömer Öcalan’ın İmralı’da bulunduğu ve sürece dair Öcalan’ın ilk açıklamasının geldiği bilgisi kamuoyuna ulaştı. Peki Dr. Peköz, bu yaşananlar sizce yeni bir çözüm süreci anlamına mı geliyor?

Dr. Mustafa Peköz: Bahçeli gibi bir ismin böylesine önemli açıklamalar yapması hiç şüphesiz çok dikkat çekici. Hatırlarsanız, daha önce Cumhur İttifakı içinde HDP’nin kapatılması gerektiğini söyleyen, HDP’yi terör örgütü ilan eden, hatta Anayasa Mahkemesi’nin kapatılmasını dahi dile getiren biriydi. Bahçeli’nin parlamentoda HDP grubuna gidip tokalaşması ve ardından 22 Ekim’de Öcalan’ın TBMM’de konuşmasını önermesi herkesin kafasında soru işaretleri uyandırdı. Bu açıklamanın Bahçeli’nin kişisel bir düşüncesi olmadığını, devlet aklı ve Milli Güvenlik Kurulu’nun değerlendirmelerinin bir sonucu olduğunu düşünüyorum. Açıklamayı Cumhurbaşkanı yapmış olsaydı, belki bu kadar etki yaratmazdı. Ancak Bahçeli’nin bunu söylemesi herkesin dikkatini çekti. Yeni bir çözüm süreci yaşanıyor diyebiliriz fakat bu, 2012-2015 yıllarındaki sürece pek benzemeyebilir.

Gökhan Biçici: Peki ne değişti de bugün bu adımlar atılmaya başlandı? 2012-2015 yıllarında da büyük umutlarla bir çözüm süreci başlamıştı ancak ne yazık ki sonu çatışmalarla noktalandı.

Dr. Mustafa Peköz: O dönemde süreç, daha çok Türkiye’nin iç dinamikleriyle şekillenmişti. Ancak bugün, dış dinamiklerin etkisi oldukça belirgin. Bölgedeki dengeler tamamen değişti. İsrail’in Ortadoğu’daki politikaları, İran’la yaşanan gerginlikler, Hamas’ın zayıflatılması gibi gelişmeler Türkiye’yi de etkiliyor. Türkiye, bölgede yeni kurulan oyunun dışında kalma riskini görüyor ve bu yüzden Kürtlerle yeniden ilişki kurma gereği hissediyor. Türkiye’nin bu süreci uluslararası güçlerin gündemine girmeden kendi iç dinamikleriyle çözme çabası olduğunu düşünüyorum. Bahçeli’nin çağrısının ardında da bu yatıyor.

Gökhan Biçici: Bu süreçte İYİ Parti’nin tutumu da dikkat çekici. Bahçeli’nin bu hamlesine İYİ Parti nasıl karşılık verdi?

Dr. Mustafa Peköz: İYİ Parti beklenmedik bir şekilde bu hamleyi eleştirdi ancak Bahçeli, İYİ Parti’nin tepkisini dikkate almayarak çizgisini devam ettirdi. Bu süreç, milliyetçi kesimlerde tepkiye yol açabilir ama devletin uzun vadeli çıkarları doğrultusunda hareket ediliyor. İktidar kanadında ise Erdoğan’ın üçüncü kez seçilme planlarına Kürt oylarının katkısı konuşuluyor. Fakat bu süreci sadece seçimlerle açıklamak yetersiz kalır. Bahçeli’nin bu adımı, devletteki stratejik kodların bir yansımasıdır.

Gökhan Biçici: Bu süreçte Öcalan’ın rolü nasıl olacak sizce?

Dr. Mustafa Peköz: Bahçeli’nin önerisiyle Öcalan’ın TBMM’de konuşması fikri elbette oldukça sıra dışı. Ancak Öcalan, bu süreci tek başına yürütmek istemeyecektir. Kandil ve Demirtaş gibi diğer aktörlerin de süreçte yer alması muhtemeldir. Öcalan’ın geçen süreçte çözüm sürecinin yürütülmesi adına önemli roller üstlendiğini biliyoruz. Bu kez de hem Kandil’in hem de Demirtaş’ın bu sürece dahil edilmesi gerektiğini düşünecektir.

Gökhan Biçici: CHP ve muhalefetin tutumu ne olacak?

Dr. Mustafa Peköz: CHP, özellikle son dönemde Kürt sorununun demokratik zeminde çözülmesi gerektiğini belirten açıklamalar yaptı. Özgür Özel’in son dönemdeki Demirtaş ziyaretinin de tam bu döneme denk gelmesi bilinçli bir tercih olabilir. Bu açıklamaların ardından CHP’nin pozisyonunun süreci destekleme yönünde olacağını düşünüyorum. Yöntem olarak HDP ile diyalog kurulması gerektiğini savunuyorlar, ancak Bahçeli daha doğrudan Öcalan’ı işaret etti.

Gökhan Biçici: Bu süreçte güven arttırıcı adımlar nasıl atılabilir sizce?

Dr. Mustafa Peköz: İlk olarak Öcalan üzerindeki tecridin kaldırılması önemlidir. Hukuki bir statü oluşturularak, Öcalan’ın avukatları ve yakınlarıyla görüşmesine izin verilebilir. Aynı zamanda Kobani davası, Gezi davası, Osman Kavala ve Demirtaş’ın durumu gibi konularda iyi niyet adımları atılabilir. Bunun karşılığında ise PKK tarafı tek taraflı bir ateşkes kararı alarak sürece katkı sunabilir.

Gökhan Biçici: Dr. Peköz, verdiğiniz bilgiler için çok teşekkür ederim. Sürecin toplumsallaşması ve sivil toplumun da bu süreçte aktif rol alması gerektiğini vurguluyorsunuz. Önümüzdeki günlerde sürecin gidişatını birlikte takip etmeye devam edeceğiz.

Gökhan Biçici: Merhaba, “Gündem Siyaset” programında bir kez daha Selim Akmen, namıdiğer Arnavut Selim ile birlikteyiz. Gündem gerçekten çok yoğun ve hemen her gün yeni gelişmeler yaşanıyor. Ancak artık temel bir çerçevenin oturduğu söylenebilir. Gelişmelerin yeni bir çözüm süreci, hatta “barış ve müzakere süreci” olarak tanımlanabileceğini söylemek yanlış olmaz. Örneğin son dönemde TUSAŞ’a yapılan saldırı, Bahçeli’nin Abdullah Öcalan’a “gel, mecliste konuşma yap” diyerek bir anlamda yeni bir sayfa açması oldukça dikkat çekici. 22 Ekim miladı olarak adlandırılan bu çağrı, gelişmelerin seyrini daha da hızlandırdı. Aynı dönemde Ömer Öcalan’ın 43 ay sonra İmralı’da Abdullah Öcalan ile görüşmesi de çok önemli bir gelişme oldu. Öcalan’ın mesajı kamuoyuyla paylaşıldı ve bu açıklamalar toplumun farklı kesimlerinde ciddi yankı buldu. Bu süreçte özellikle tepkisi ve tavrı merak edilen Kürt hareketinin kurumları da sürece destek verdiklerini açıkladılar. Şimdi artık “yeni çözüm süreci var mı yok mu” sorusunu geride bıraktık. Artık mesele, bu sürecin derinliği, kapsamı, kimlerle nasıl yürütüleceği. Sen bu gelişmeleri nasıl değerlendiriyorsun?

Selim Akmen: Gerçekten çok ilginç bir dönemdeyiz. Ekim ayından itibaren başlayan bu gelişmelerle birlikte, 1999’dan günümüze, yaklaşık çeyrek asırdır ülkemizde etkili olmuş üç şahsiyet var: Abdullah Öcalan, Fethullah Gülen ve Recep Tayyip Erdoğan. Bugün geldiğimiz noktada bir tanesi vefat etti, diğerinin tecridi kalktı ve bir diğeri Cumhurbaşkanı olarak görevine devam ediyor. Bu ilginç bir tesadüf olabilir mi, bilemiyorum ama gelişmeler oldukça dikkat çekici. Bizim uzun zamandır savunduğumuz bir şey vardı; bu çözüm süreci tazelenmeli ve barış sağlanmalı. Bu nedenle CHP’nin de bu sürece katılması gerektiğini sürekli dile getirdik. Bu seferki süreç gerçekten farklı bir bağlamda doğdu diyebiliriz. 2023 Mayıs seçimlerinde “helalleşme” ve “CHP’yi karalama” sloganları damga vurmuştu. O dönemde, helalleşmeden kastımız; mecliste dostça, barış içinde oturup sorunların kökenine inmek, ceza gerektiren konular varsa cezaların uygulanması ancak nihayetinde bu konunun kapanması gerektiğiydi. Yalnızca Kürt sorunu değil, aynı zamanda aşırı sağa dair meseleler de ele alınmalıydı. Ancak geçmişte olduğu gibi, bazı devlet aklına sahip kesimlerin talimatlarıyla dans edenler, plana sadık kalanlar ve masayı devirmeyi seçenler bu barış fırsatını erteledi. Geçen sefer halkın desteğiyle, halaylar çekerek barışa coşkuyla başlayacaktık. Ama şu an öyle olmadı; şimdi farklı bir resim var karşımızda.

Gökhan Biçici: Bahçeli’nin çıkışı gerçekten çarpıcıydı. Selahattin Demirtaş’ın cezaevine ait olmadığını ifade ederken, dolaylı olarak Öcalan’ın serbest bırakılmasını da savunan bir çizgiye yaklaştı. Bu çıkışları nasıl değerlendirirsin?

Selim Akmen: Evet, Bahçeli’nin ani tavır değişikliği toplumun farklı kesimlerinde şaşkınlık yarattı. Öyle ki, Kılıçdaroğlu’na yönelik hakaretler savuran Bahçeli, aynı zamanda PKK’nın tek suikastına uğramış siyasetçi olan Kılıçdaroğlu’na da çok ağır sözler sarf etmişti. Ne hikmetse, şu an öyle bir tabloyla karşı karşıyayız ki, Kılıçdaroğlu üzerinden yürütülen karalama kampanyalarının yerini başka şeyler aldı. Bu süreci kendi başımıza, içtenlikle yönetebilmek adına geçtiğimiz dönemde çok çalıştık, çok dile getirdik. Ama şimdi Bahçeli’nin dahi Öcalan için meclise çağrı yapmasıyla barış süreci zoraki bir şekilde başlamış oldu.

Gökhan Biçici: 2023 Mayıs seçiminde Kılıçdaroğlu Cumhurbaşkanı seçilebilseydi bu süreç belki de daha demokratik bir dönüşümle sağlanabilirdi. Bu sefer barış süreci, adeta dış baskılarla zorlanıyor gibi görünüyor. Buna katılıyor musunuz?

Selim Akmen: Kesinlikle. Bu süreci “vali barışı” olarak tanımlamak yanlış olmaz. Amerika ve İsrail’in bölgedeki etkisi bu barış sürecinin itici gücü olarak devreye giriyor. Fakat gerçek bir barış sürecini kendi irademizle, halkın gönüllü katılımıyla hayata geçiremememiz üzücü. Türkler ve Kürtler bin yıldır birlikte bu topraklarda yaşıyor. Bu meseleyi kendi aramızda çözebilmeliydik. Ancak görünen o ki, içten bir barış süreci değil, dış baskılarla zorlanarak bir barış sürecine itiliyoruz.

Gökhan Biçici: Daha önce de Kürt hareketi tarafında pek çok adım atıldı. Demirtaş’ın cezaevinde olduğu bir ortamda, anayasa değişikliklerine işaret eden girişimlere rağmen süreç tam anlamıyla sağlıklı bir şekilde yürütülemedi. Siyasi güvence talepleri karşılanmadı ve her şey kapalı kapılar ardında gelişti. Süreci bu açıdan değerlendirdiğimizde eksiklikleri neler olabilir?

Selim Akmen: Bu noktada çok doğru bir yere değindin. Eğer bu süreç fırsat olarak kullanılarak anayasa değişikliği, ekonomik çıkarlar veya siyasi oyunlar gibi unsurlar gölge düşürürse geçmişte yaşadığımız sıkıntıların aynısını yeniden yaşayacağız. Bu tür fırsatçılık toplumun hiçbir kesimine fayda getirmedi, getirmez. Ancak umudumuz bu sefer, sürecin ciddiyetle ele alınması. Aksi takdirde, geçmişte olduğu gibi birinin dediği gibi bu barış da “vali barışı” olarak kalır, içi boş olur.

Gökhan Biçici: 2023 seçimlerinde Kılıçdaroğlu’nun adaylığı ile aslında Türkiye, demokratik bir restorasyon şansını yakalayabilirdi. Fakat bu fırsat kaçırıldı. Bu bağlamda, barış sürecinin tekrar gündeme gelmesi bir zorunluluk gibi görünüyor. Dünün sonunda, “Kemal Kılıçdaroğlu’na yaptırmadıkları ne varsa kendileri yapıyor” gibi bir tablo ortaya çıkmadı mı?

Selim Akmen: Kesinlikle öyle. Hatırlarsan, bu barış sürecini yürütmek için Kemal Kılıçdaroğlu gibi hem Türkler hem de Kürtler tarafından sevilen bir figür süreci başlatabilirdi. Devlet tarafından saygın bir kimliğe sahip olan Kılıçdaroğlu, içtenlikle süreci dostça yürütebilirdi. Ancak görünen o ki, bir yandan torba yasa kafasıyla sürecin içine başka çıkar hesapları eklenmeye çalışılıyor. Öte yandan, dış baskılardan ötürü yapmak zorunda kaldığımız bu sürecin yan ürünü olarak Demirtaş gibi güçlü siyasi figürlerin yeniden gündeme gelmesi, mevcut iktidar tarafından engellenmeye çalışılıyor. Bu tür fırsatçılıklar sürecin ciddiyetini zedeler.

Gökhan Biçici: Bu noktada Özgür Özel’in nitelendirdiği “siyasi yankesici” tanımını hatırlatmak istiyorum. Sinan Oğan veya Ümit Özdağ gibi isimlerin de seçim sürecinde Erdoğan’a kazandırmak adına muhalefeti hedef alması dikkat çekiciydi. Bu tür adımlar, ülkemizde iç siyaseti zayıflatan unsurlar olarak karşımıza çıkıyor. Diğer yandan, Kürt hareketini siyasi arenada güçlü bir temsilci olarak görmeye dahi tahammül edilmedi.

Selim Akmen: Evet, dediğin gibi Bahçeli, 1999’da erken seçim çağrısı yaptığında baraj altında kalmayı göze almış bir figür. Bugün de bu süreçte bir güvence sağlamış durumda. Şu anda MHP’nin oy oranı yüzde 8-10 seviyelerinde; bu oran azalsa bile Bahçeli’nin bu tür riskleri göze alabileceğini biliyoruz. Yani burada toplum adına bir adım atma sorumluluğunu devlete bağlı bir misyon gibi taşıyor. Meral Akşener’in “Bahçeli, devletin verdiği son görevi üstlenmiş bir figür” demesi bu noktada anlamlı. Türkiye’nin içine düştüğü bu karmaşa, devleti güçlü tutmak adına bazı radikal kararlar gerektiriyor ve Bahçeli de bunu en ağır şekilde ödemeyi göze almış durumda.

Gökhan Biçici: Peki, bu dış baskıların dayattığı barış sürecine muhalefetten kimse ses çıkarabilir mi? Özellikle Ümit Özdağ’ın milliyetçi tabanda önemli bir rol oynadığı biliniyor. Bu süreçte Özdağ gibi figürlerin tavrı ne olur?

Selim Akmen: Bu sürecin “vali barışı” diye tabir edilen bir otoriteyle dayatılması, milliyetçi kesim içinde de karşıt seslerin çıkmasını zorlaştırıyor. Özellikle Kamışlı’ya yönelik son harekât ve PKK’nın dağılma noktasına geldiğine dair iddialar, milliyetçi kesimi bir çeşit “barışa zorlanma” durumuyla karşı karşıya bırakıyor. Ben, Özdağ’ın da bu süreçte sesini giderek kısacağını, hatta belli bir sınır içinde kalmaya razı olacağını düşünüyorum. Bu noktada, devletin çizdiği sınırları gözetmek zorunda kalacaklar; belki de sadece belirli alanlarda eleştirilerini sürdürebilecekler.

Gökhan Biçici: Bu durum biraz da ilk çözüm sürecinde yaşananlara benziyor, değil mi? O dönemde de çözüm sürecine direnen kesimlerin bir kısmı süreç ilerledikçe fikir değiştirmişti. Abdullah Öcalan’a övgüler dizilen, PKK’ya sempati gösteren manşetler atılmıştı.

Selim Akmen: Aynen öyle. Hatırlıyor musun, ilk çözüm sürecinde, daha bir ay önce PKK’ya, Öcalan’a, Selahattin Demirtaş’a lanetler okuyan bazı gazeteler, sürecin başlamasının ardından bir anda Abdullah Öcalan’ı “bölgedeki stratejik liderlerden biri” olarak övmeye başlamıştı. Çözüm süreci biter bitmez de aynı kesimler yeniden lanetler yağdırmaya başladı. Bu, Türkiye’nin içinde bulunduğu kısır döngüyü açıkça gösteriyor. Devletin bu barışı yürütme şekli, toplumda her defasında bir hayal kırıklığına yol açıyor. Öyle ki, “vali geldi, jandarmasıyla, özel harekatıyla ‘barışacaksınız’ dedi” şeklinde yürütülen bir barıştan daha fazlası bekleniyor.

Gökhan Biçici: Bölgesel dengelere bakarsak, Ortadoğu’daki kargaşa Türkiye’yi de yakından etkiliyor. Özellikle Suriye’nin iç karışıklıkları, ABD’nin PYD ile ilişkisi ve İsrail’in rolü burada kritik faktörler. Amerika’nın, “Bölgedeki barışı sağlamak için artık oturun konuşun” demesi bize nasıl yansır?

Selim Akmen: Bu tamamen bir “vali barışı” olarak tezahür ediyor. Amerika, İsrail ve diğer bölgesel aktörlerin bu süreci zorlaması, Türkiye’yi “bu sefer barışacaksınız” diyerek masaya oturtuyor. Maalesef, bu bölgedeki aktörlerin ve küresel güçlerin çıkarları da barış sürecine zoraki bir hava katıyor. Türkiye’nin bu kadar büyük bir nüfus ve ekonomik büyüklükle, kendi inisiyatifiyle bir barış süreci başlatamamış olması da gerçekten düşündürücü.

Gökhan Biçici: Bu süreçte yapılacak barışın ekonomik yansımaları da kaçınılmaz. Türkiye’de ciddi bir enflasyon, artan geçim sıkıntısı var. Eğer süreç düzgün yürütülürse ekonomiye bir faydası olur mu?

Selim Akmen: Evet, kesinlikle olur. Eğer bu barış süreci ciddi adımlarla yürütülür, siyasi hesaplardan arındırılarak samimi bir şekilde ilerletilirse, bunun ekonomiye de katkısı büyük olur. Bakın, şu anda borsa düşüşte, bütçe açıkları büyümüş durumda ve ekonomik denge neredeyse sarsılmak üzere. Ama eğer ülke içindeki barış sağlanırsa, bu ekonomiye de bir rahatlama getirir. Ülke içinde uzun süredir çatışmalar yaşanmazken, uluslararası yatırımcılar neden hala Türkiye’ye gelmiyor? Çünkü iç barışın sağlanmamış olması, güveni sarsıyor. Eğer iç barış sağlanırsa, ekonomi de yeniden canlanır. Ayrıca, emekli ve emekçinin geçim sıkıntısı konusunda da adımlar atılması gerekiyor; halkın refahına odaklanılmadan bu sürecin verimli olması zor.

Gökhan Biçici: Özellikle Demirtaş ve diğer siyasi figürlerin bu süreçte serbest kalma olasılığı var mı? Mevcut durumda, güçlü muhalefet figürlerinin sürece dahil edilmemesi bir handikap yaratır mı?

Selim Akmen: Bu gerçekten önemli bir soru. Eğer süreç ciddi bir barış amaçlı yürütülecekse, Selahattin Demirtaş gibi figürlerin serbest kalması lazım. Barış sürecine katkı sunan, çözüm öneren bir figürün cezaevinde tutulması kabul edilemez. Kaldı ki, “Abdullah Öcalan gelsin, mecliste konuşsun” diyen bir devlette, Demirtaş neden cezaevinde kalsın? Demirtaş’ın güçlü bir figür olarak serbest kalması, toplumsal barışa büyük katkı sağlar. Atalay, Kavala gibi isimler de aynı şekilde sürece dahil olmalı. Aksi halde, bu tür güçlü figürlerin süreç dışında tutulması, barışın temellerini zayıflatır. Herkesin geçmişten ders alıp birlikte hareket etmesi gerekiyor.

Gökhan Biçici: Bu süreçte, torba yasa gibi fırsatçı yaklaşımlar sergilenir ve süreç içinde başka çıkarlar gözetilirse neler olabilir?

Selim Akmen: Bu çok riskli bir durum. Eğer barış süreci torba yasa kafasıyla yürütülmeye çalışılırsa, toplumda çok büyük bir güven kaybı olur. Yani “mecliste barış konuşmaları yapıldı, ama aynı zamanda ekonomik reformlar geçti” gibi hamleler halkın gözünde süreci zedeler. Toplumun artık ciddiyet beklediği bir barış süreci yürütülmeli; sadece siyasi veya ekonomik hesapların gölgesinde kalmamalı.

Gökhan Biçici: Son olarak, bu süreci tüm riskleriyle birlikte değerlendirirsek, Türkiye’nin önünde tarihi bir fırsat var. Ancak bu fırsatı kendi irademizle değerlendirmek yerine, dış baskılarla mı ilerleyeceğiz?

Selim Akmen: Evet, tam da bu noktadayız. Dış baskılarla zorlanan bir barış sürecine gidiyoruz. Ancak, keşke bu süreç bizim inisiyatifimizde olsaydı. Binlerce yıllık tarihe sahip bir coğrafyada, Türkler ve Kürtler gibi köklü iki halk barışı kendi iradesiyle inşa etmeliydi. İsrail korkusuyla ya da Amerikan baskısıyla barış arayışına itilmek gerçekten üzücü. Ancak yine de barışın kötüsü olmaz; umarım bu süreci, tüm toplumun faydasına olacak şekilde yürütebiliriz. Türkiye’nin gerçek bir iç barışa kavuşması hem bizim hem de geleceğimiz için çok önemli.

Gökhan Biçici: Umarım dediklerin gerçekleşir ve bu süreci samimi bir barışa dönüştürebiliriz. Programımızın da sonuna geldik. Bugün oldukça yoğun ve önemli bir tartışma gerçekleştirdik. Haftaya tekrar gelişmeleri değerlendirmek üzere burada olacağız. Teşekkür ederim ve hoşça kalın!

Nurcan Seven: dokuz8TV ekranlarından bir Gündem Özel programıyla karşınızdayız. Bu bölümde Freedom House'un "İnternet Özgürlükleri Raporu 2024" nu konuşacağız. Konuğumuz bu raporun 5 yıldır raportörlüğünü üstlenen Gürkan Özturan. Gürkan hocam, hoş geldiniz.

2022’deki raporu konuşmuştuk, internette özgürlüklerin durumunu. 2022’den 2023’e Türkiye’de çok şey yaşadık. Hem internet anlamında hem de toplumsal ve siyasal gelişmeler açısından. Biz kullanıcılar olarak internette birebir hatırlıyoruz, bir sürü şey yaşıyoruz aslında: erişim engelleri, kapatmalar, VPN kullanımı gibi. Ama bir yandan da toplumun bir kısmı bu durumu unutabiliyor. Şimdi yeni 2023-2024 verileri elinde. Bir yandan da diyoruz ki karnemiz nasıl? İnternette özgürlükler hem küresel çapta hem de ülkemiz çapında bize neler gösteriyor? Senden dinlemek istiyoruz. Hoş geldin tekrar.

Gürkan Özturan: Elbette, hoş buldum. Tekrar dokuz8 ekranlarında olmak gerçekten büyük bir mutluluk. Geçtiğimiz yılın verilerine baktığımızda, Türkiye 10 yıl içerisinde en hızlı düşüş sergileyen ülkelerden biriydi. Bu yıl ise geçtiğimiz yıla kıyasla Türkiye’nin puanlamasında 1 puanlık bir artış görüyoruz. Türkiye bu yıl 31 puan aldı. Bu puanların ne anlama geldiğine bakacak olursak, Türkiye özgür olmayan ülkeler kategorisinden çıkamadı. 40 puanın altında yer alan ülkelerin tamamı özgür olmayan ülke olarak nitelendiriliyor. Türkiye’nin çeperine baktığımızda, Birleşik Arap Emirlikleri ve Venezuela’dan çok az daha iyi bir puan farkı var ve Türkiye’nin hemen üzerinde Ruanda, Kazakistan ve Azerbaycan bulunuyor. Bu ülkelerin tamamı özgür olmayan ülkeler arasında. Türkiye’deki gelişmelere baktığımızda, geçtiğimiz 10 yıl boyunca hepimizin adım adım kanıksadığı haberler oldu bunlar. Haberlere getirilen erişim engelleri, sosyal medyada yapılan yorumlar nedeniyle fiziksel ya da psikolojik saldırıya uğrayan kişiler, tehditler, mecraların kapatılması, engellenmesi, getirilen regülasyonlar sonucu erişimin zorlaştırılması gibi birçok olay bu raporu etkiliyor. Her gün gördüğümüz bu gelişmeleri raporda derli toplu bir şekilde bir araya getirdiğimizde içinde bulunduğumuz vahim tabloyu görmek çok daha kolay hale geliyor.

Nurcan Seven: Evet, özellikle gazeteciler çok fazla hedef gösteriliyor ve tabii ki ciddi tutuklamalarla da karşı karşıya kalıyorlar. Hâlâ daha birçok dava var; insanın aklına ve mantığına çok da uygun olmayan meselelerde. Ama bir yandan da seçim süreçlerinde görüyoruz: Sokak röportajları dahi erişim engelleriyle ya da sokak röportajlarında kişiler, gazeteciler doğrudan hedef alınıp tutuklanabiliyor. Bir yandan da raporda, tüm bu 14 yıllık birikimle, elimizde güncel veriler var ama seninle analiz etmeni de isteyeceğim. 14 yıldır biz ne yaşıyoruz, nereye gidiyoruz? İnternet denilen mecralarda, bunun toplumsal ve politik yansıması nedir? Kişisel olarak özgür müyüz?

Gürkan Özturan: Özgür değiliz. Türkiye’de özgür değiliz. Türkiye’de internet kısmen özgürdü. Bundan 10 yıl öncesine baktığımızda Türkiye’deki internet kısmen özgürdü ve en azından o kadar kötü değil, denebiliyordu. Ancak yıldan yıla kesintisiz bir erozyona uğradı. Az önce de bahsettiğim gibi, 10 yıllık süreç boyunca Türkiye en hızlı düşüşü yaşayan ülkelerden bir tanesi. Türkiye ile aynı kategoride yer alan ülkeler ise Rusya ve Myanmar. Bu ülkelerin ortak özelliklerine baktığımızda gitgide otoriterleşen bir yönetim ve haklara, hürriyetlere kesinlikle müsamaha göstermeyen idareler görüyoruz. Bu yönetimler internet ortamını gitgide kısıtlar hale geliyor. Fakat bu veriler yalnızca interneti ilgilendirmiyor. Dijital mecralardaki özgürlük yalnızca o alanla sınırlı kalmıyor. Türkiye’nin içinde bulunduğu özgürlük karşıtı atmosfer, diğer tüm alanlara da yansıyor. İnternet özgürlükleri raporunda bu alanda bir iyileşme görmek için köklü değişiklikler gerekiyor. Yalnızca kozmetik düzeltmelerle olacak bir şey değil bu. Türkiye’nin bu yıl 1 puanlık bir artış aldığından bahsettik örneğin. Bu artışın sebebi altyapıya yapılan yatırımlar. Tam da bunu söyleyecektim.

Nurcan Seven: Burada bir çelişki yok mu? Altyapıya yapılan yatırım çok güzel, desteklenmesi gerekiyor. Çünkü gerçekten Türkiye, belki dünya sıralamasında sen daha iyi bir veri verirsin, hem kötü bir altyapıyla hem de yüksek meblağlarda kullanıcıya hizmet sunuyor. Burada da bir dengesizlik var. Ama altyapıya yapılan yatırım bu kadar varken internet deneyimi bu kadar gerilerken... Nasıl bir çelişki görüyoruz?

Gürkan Özturan: Bu noktada gözetim cihazlarının ne sıklıkla ve yoğunlukla kullanıldığına bakmak gerekiyor. İnternet altyapısı, evet, bankacılık sektörü için olmazsa olmaz. Ekonominin birçok alanı için olmazsa olmaz. İnternet altyapısı, gerçekten de ekonominin işleyişinde çok önemli bir unsur. Yalnızca internet de değil, bütün iletişim altyapısı aslında. Fakat bu altyapıya yapılan yatırımlar, zaten yapılması gereken şeyler. Yani var olan ekonomik sistemin devamlılığını sürdürebilmek için bu devirde yapılması gerekiyor. Bu yatırımlar yapıldıkça Türkiye’nin puanı artmaya devam ediyor. Sadece altyapı alanında artış sağlanıyor. Geçtiğimiz yıl Kahramanmaraş merkezli depremlerin etkisiyle 11 ilde çöken iletişim altyapısı çok büyük bir krizi gözler önüne sermişti. Bu krizden kaynaklı olarak da altyapının yetersizlikleri bariz bir şekilde ortaya çıktı. Bu yıl bu alanda yapılan düzeltmeler, raporda bir yansıma buldu ve iki puanlık bir artış sağlandı. Ancak haklar ve hürriyetler alanındaki gerilemenin devam etmesi nedeniyle genel ortalamada sadece bir puanlık bir artış görüldü. Diğer puan kaybettiren olay ise HDP eski eş genel başkanları Selahattin Demirtaş ve Figen Yüksekdağ’ın da aralarında bulunduğu 20 Kürt siyasetçinin aldığı onlarca yıllık hapis cezasıydı. Bu cezaların gerekçelerinden biri de o zamanki adıyla Twitter’da yapılan açıklamalardı ve bu açıklamalar nedeniyle kendileri raporda yer aldı. Bu tür açıklamalar sonucunda karşılaşılan hukuki tacizler, davalar, soruşturmalar ve gözaltılar raporda karşılık buluyor. Elbette raporda yer veremediğimiz yüzlerce başka örnek de var. Geçtiğimiz bir yıl içerisinde Türkiye’de yüzlerce gazetecinin başına gelen olaylar var. Tüm bu vakalara raporda yer vermek mümkün olmadı, fakat Mapping Media Freedom (Medya Özgürlüğü İzleme Ağı) üzerinde derlediğimiz raporlarda bunları görebilirsiniz. Freedom on the Net raporunda da bu ihlallere atıfta bulunuyoruz. En azından bir yerde bütün ihlallerin derli toplu görülebildiğini belirtmek isterim. Şu an ekranda görmüş olduğunuz 1998 yılına kadar uzanan arşivlere yönelik erişim engellerinden de bahsediyoruz raporda. Gerçekten yüzlerce örnekle dolu bir rapor oldu bu yıl.

Nurcan Seven: Hem gazete arşivlerine kadar uzanan, aslında, tüm sözlerin ve düşüncelerin üzerinde bir kontrol kurma çabasını görüyoruz değil mi? Bir yandan bunu bir kontrol çabası olarak da okuyabiliriz. Ama bir yandan da kişisel verilerimiz her geçen gün 15 yaşındaki çocukların bile ulaşabileceği kadar yakınımızda duruyor. Dolayısıyla burada ciddi bir uçurum var. 14 yılda elimizde bir veri toplandı ve biz bu noktayı aslında her geçen sene 1-2 puan artış ya da düşüşten ziyade çok daha köklü bir yıpranma olduğunu gözlemliyoruz. Bunların arasında da bir uçurum olduğunu görüyoruz. Bunu nasıl değerlendirirsin?

Gürkan Özturan: Az önce bahsettiğim gibi, çok absürt örneklerle dolu bir yıl oldu bu yıl. 1998 yılına kadar giden arşivlerin engellenmesi, gazetecilere yönelik tehditler, bir habere yüzlerce erişim engeli getirilmesi, o haberin her türlü yansımasını karartma çabaları… Hepsinin aynı savcıdan, aynı hâkimin elinden çıkması veya sürgünde yaşayan gazeteci Metin Cihan’ın haberciliğine yönelik olarak sürekli mahkeme kararlarıyla içeriklerini kaldırtma girişimleri, içerik kaldırılmayınca “kırmızı bülten çıkarırız” tehditleri gibi gelişmeler yer aldı. Aynı zamanda bu yılki raporda daha önce yaşanmamış bir gelişmeyle karşılaştık: bir savcı, eski Diyarbakır Barosu Başkanı Mehmet Emin Aktar’ın sosyal medya hesaplarını takip eden kişilerin terörist olup olmadığının araştırılmasını talep etti. Bu da raporda yer alan bir diğer gelişmeydi. Bütün bu absürtlüklerin ışığında, geçtiğimiz 10 yıla baktığımızda, haklar ve hürriyetler alanındaki genel erozyonun bir yansımasını görüyoruz. Eski raporlara baktığımızda, evet, her yıl benzer vakalarla karşılaşıyoruz; her yıl gitgide daha kötüleşen vakalarla karşı karşıya kalıyoruz. Ve bu durumun tersine dönmesi yakın gelecekte çok mümkün görünmüyor. Dünyada birkaç örneği var tabii. İlerleme kaydeden ülkeler de var. Türkiye’nin bölgesine baktığımızda, Ermenistan’da gitgide iyileşen bir internet özgürlüğü ortamından bahsetmek mümkün. Gürcistan, her ne kadar son sekiz ayda daha karanlık bir iklime bürünüyor olsa da, önceki yıllardaki sıralamasından kaynaklı olarak internetin hâlâ özgür olduğu ülkelerden biri. Böyle gelişmelerle Türkiye’yi kıyaslamak da mümkün. Ancak medya özgürlüğü, ifade hürriyeti ve internet özgürlükleri alanında, genel haklar ve hürriyetler alanında kuşatma altında olan bir sivil toplumdan bahsetmek mümkün. Sivil toplum dediğimde yalnızca aktivistler değil, toplumun tamamı hedef alınıyor.

Raporun özeti de aslında bu: her ne kadar altyapı geliştirilmiş, hızlandırılmış ve yaygınlaştırılmış bir internet olsa da, bu internet gözetim amacıyla kullanıldığı sürece haklar ve hürriyetler alanındaki gerileme devam edecektir. Bir puanlık bir artış yaşanmış olsa da bu, haklar ve hürriyetler alanındaki gerilemenin gölgesinde kalıyor.

Nurcan Seven: Kesinlikle. Bir yandan da biz seninle önceki yıllarda raporu konuştuğumuzda dezenformasyon yasası gündemdeydi ve şimdi iki yıla yakın bir süre geçti. Bu yasayla ilgili hem verileri hem de yasanın uygulamaları açısından nasıl bir tablo ile karşılaşıyoruz?

Gürkan Özturan: Dezenformasyon yasasıyla ilgili olarak, iki yıl önce yaptığımız görüşmeden bugüne çok fazla ilerleme yaşanmadı, hatta gerileme yaşandığını söyleyebiliriz. Bu yasanın çıkışı sırasında söylediğimiz şeyler gerçekleşti: Yasanın hiçbir zaman gerçekten toplumun yanlış bilgilendirilmesini önlemek amacıyla çıkarılmadığını düşünüyoruz ve geçen iki yıl içinde bu doğrulandı. Raporun kapsam sürecinde, dezenformasyon yasasının ilk 18 aylık sürecinde yaşananlara bakacak olursak, 41 gazeteci hakkında 27 farklı soruşturma açıldı, 10 gazeteci gözaltına alındı, 15 gazeteci hakkında dava açıldı ve 3 gazeteci hakkında mahkûmiyet kararı çıktı. Mayıs 2024 itibarıyla 18 gazeteci hakkında soruşturmalar hâlâ devam ediyordu. Gazetecilere açılan bu davaların gerekçeleri, çoğunlukla iktidarın söylemiyle çelişen ifadelerdi. Yasa, iktidarın dilediği gibi kullanabileceği bir araca dönüştü. Ancak dezenformasyon sorunu sadece Türkiye’ye özgü değil, küresel bir sorun. Örneğin, Amerika Birleşik Devletleri’nde başkanlık seçimlerine gidilirken, başkan adaylarından biri her gün yeni iddialarda bulunuyor ve bu iddialar toplumda karşılık buluyor. Dijital gereçlerin, özellikle üretken yapay zekânın kullanılmasıyla dezenformasyonun yayılması çok hızlandı. Bunun için bir düzenleme şart, ancak Türkiye’deki gibi bir dezenformasyon yasasıyla bu sorunun üstesinden gelmek mümkün değil. Burada asıl çözüm, medya ve dijital okuryazarlığı artırmak olacaktır. Eğer medya okuryazarlığı olmayan bir toplumda bu yasalar çıkarılmaya devam edilirse, yasalar her zaman iktidarın bir sopası gibi kullanılacaktır.

Nurcan Seven: Bilgiye erişimin bu kadar kolaylaştığı bir çağda, politika üreticilerin de toplumu doğru bilgiye yönlendirmesi, toplumu bilgilendirmesi beklenirken, tam tersine bilgiyi kontrol altına alma çabalarını görüyoruz. İnternet özgürlükleri konusunda küresel çapta tablo nasıl? Türkiye’yi bir kenara koyarsak, dünya genelinde durum nedir?

Gürkan Özturan: Dünya çapında da durum çok parlak değil. Küresel çapta haklar ve hürriyetler alanındaki gerileme 14 yıldır kesintisiz bir şekilde devam ediyor. İyileşme gösteren ülkeler de var, ancak erozyon yaşayan ülke sayısı çok daha fazla. Bir ülkede yaşanan hak ihlali, diğer ülkeleri de etkiliyor. Türkiye’de yaşananlar da başka ülkelerde benzer gelişmelere zemin hazırlıyor. Gürcistan’da örneğin yabancı ajan yasası çıkarmaya çalışıldı ve ardından Türkiye’de de “etki ajanı yasası”ndan bahsedilmeye başlandı. Yani ülkeler birbirini etkiliyor. Ancak çıkış yolu, az önce de bahsettiğim gibi, dijital okuryazarlığı artırmak olacaktır. 2014 yılında İstanbul’da düzenlenen İnternet Yönetişim Forumu’nda çocukların korunmasıyla ilgili bir panel vardı. Hollanda’dan gelen üç çocuk temsilci vardı ve o çocuklardan birinin yaptığı konuşma beni çok etkiledi. “Bana korunaklı bir internet sunmayın, kötü içerikten nasıl korunacağımı bana öğretin” demişti. Aslında bu söz, dijital okuryazarlığın ne kadar önemli olduğunu gösteren bir açıklamaydı. Medya ve dijital okuryazarlık artırılmadığı sürece bu sorunların çözülmesi çok zor olacaktır.

Nurcan Seven: Evet, oldukça olumsuz bir tablo çizdik. Peki, elimizde hiç mi iyi bir veri yok? Rapor içinde olumlu bir gelişme var mı?

Gürkan Özturan: Aslında raporlama döneminde bir tane iyi gelişmeden bahsedebiliriz. Anayasa Mahkemesi, 5651 sayılı kanunun kişilik hakları ihlali maddesini iptal etti. Ancak raporlama süreci içerisinde, özellikle Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın oğulları ile ilgili haberlerin kaldırılması için bu yasa maddesi kullanılmaya devam etti. Yani, Anayasa Mahkemesi bu kararı verdi fakat bu maddenin kaldırılmasının etkilerini görmek için biraz daha zamana ihtiyacımız olacak. Elbette küresel anlamda internet özgürlükleri alanında gerileme var. Dünya çapında daha baskıcı iktidarlar dijital dünyada varlıklarını daha net bir şekilde hissettiriyorlar. Türkiye’de de durum çok farklı değil, maalesef. Türkiye, keyfi erişim engelleri, sosyal medyaya getirilen kısıtlamalar, haberlere erişim engeli ve kullanıcıların tutuklanması gibi örneklerle dünyada kötü bir örnek olarak öne çıkıyor.

Nurcan Seven: Bir yandan da güncel bir konuya değinmek istiyorum. Özellikle son dönemde kadın cinayetlerinin arttığını, incel gruplarının tartışıldığını görüyoruz. Hükümet de bununla mücadele etmenin yolunu Discord’u kapatmakta buldu. Bu ve benzeri çözüm yaklaşımları hakkında ne düşünüyorsun? Discord’un kapatılması gibi adımlar nereye kadar sürdürülebilir?

Gürkan Özturan: Platform kapatmalarla, erişim engellemeleriyle bu tür sorunların çözülmesi mümkün değil. Yıllar önce çocukları koruma gerekçesiyle erişim engellemeleri getiriliyordu. O dönemde de fiziksel dünyada çocukların korunamadığı bir ortamda, internet ortamında nasıl korunacaklarına dair ikna edici bir gerekçe sunulamıyordu. Discord’un kapatılması da benzer bir durum. İnsel gruplar, hayvana, çocuğa, kadına şiddet gibi sorunlar, toplumsal şiddet eğilimlerinin bir yansımasıdır. Bu sorunlar sadece internet ortamında değil, gerçek dünyada da var olan sorunlardır. Toplumda şiddet eğilimi varsa, bu internet ortamına da yansır. Discord’u kapatmak bu grupların varlığını sonlandırmaz, aksine onları daha gizli ve organize hale getirir. Şiddet eğilimi olan bu tür gruplarla mücadele etmek için toplumsal sorunları çözmek gerekir.

Nurcan Seven: Evet, bu tür patolojik düşünce yapıları, toplumsal şiddet eğilimleriyle bir araya gelerek daha da güçleniyor. Discord gibi platformları kapattığınızda bu gruplar internetin daha karanlık köşelerine çekiliyor. Gerçek dünya ile bağlarını koparmıyorlar. İnterneti kapatmak, bu düşünce yapısını yok etmez. 14 yıldır konuştuğumuz raporların sonucuna baktığımızda, kapatmalar, ihlaller ve kısıtlamalar hiçbir zaman daha fazla bilinçli bir toplumu beraberinde getirmedi. Bu seneki raporun en önemli başlıklarından biri de bu değil mi?

Gürkan Özturan: Evet, kapatmalar ve engellemeler toplumun bilgiye erişimini kolaylaştırmadı, aksine daha büyük bir tehlike yarattı. Raporun en çarpıcı gelişmelerinden biri de 2023 yılında mahkeme kararı olmadan 17 VPN uygulamasına erişim engeli getirilmesiydi. Bankacılık sisteminin işleyişinde kritik rol oynayan VPN’lerin bu şekilde engellenmesi, Türkiye’nin internet özgürlüğü konusunda ne kadar geri kaldığının bir göstergesi. Geçtiğimiz yıl yaşanan depremlerde iletişim altyapısının çökmesi gibi krizler bu konulara dair yapılan altyapı yatırımlarıyla kısmen düzeltildi, ama temel özgürlükler alanında büyük bir gerileme yaşanmaya devam ediyor.

Nurcan Seven: Peki, tüm bu olumsuz tabloya rağmen bir umut var mı? Çözüm nedir? Bu karanlıktan çıkış yolu nedir?

Gürkan Özturan: Elbette umut var. İmkansız gibi görünen kriz ortamlarından çıkmak her zaman mümkün olmuştur. İnternet özgürlükleri ve ifade hürriyeti konusunda da bir çıkış yolu var. Bu baskıcı ve yasaklayıcı düzenlemelerin kaldırılması gerekiyor. Yerine çok paydaşlı, kişi odaklı, haklar ve hürriyetler temelinde hazırlanmış yeni yasalar getirilmesi gerekiyor. Eğer bu yasalar değişmezse, kalıcı bir çözüm sağlanamaz. Gazeteciler için de aynı durum geçerli. Her yıl yaptığımız medya özgürlüğü misyonlarında gazetecilere hep soruyoruz: “Sizin için ne yapabiliriz? Nasıl yardımcı olabiliriz?” Gazeteciler genelde şu cevabı veriyor: “Bizim için en önemlisi yasal düzenlemelerin değişmesi.” Çünkü gazetecilik faaliyetleri doğrudan bu yasal engellerle kısıtlanıyor. Yeni cihazlar almak ya da fon sağlamak, eğer yasal düzenleme değişmezse, kısa vadeli çözümler olacaktır.

Nurcan Seven: Evet, gazetecilik faaliyetinin doğrudan engellendiği bir ortamda fonlar ya da yeni cihazlar yeterli değil. Öncelikle gazetecilerin işlerini özgürce yapabilmesi gerekiyor. Ama maalesef, bugün haber yapabilmek bile birinci aşama haline geldi.

Gürkan Özturan: Kesinlikle. Medya özgürlüğü alanında yapılacak acil müdahaleler önemli, ancak uzun vadede bu yasal düzenlemelerde değişiklik yapılmazsa kalıcı bir çözüm sağlanamaz. Bu alanda çalışan tüm sivil toplum kuruluşlarının ve dijital haklar alanında faaliyet gösteren kuruluşların bir araya gelerek ortak çalışmalar yapması, bu konuda siyasi irade ile görüşmeler yapılması gerekiyor. Toplumda bu konuların daha fazla tartışılması gerekiyor. Umudumuz varsa, bu tartışmaların artmasıyla birlikte olacaktır.

Nurcan Seven: Evet, kesinlikle. Öncelikle tartışma platformları oluşturmak ve bu meseleleri tüm boyutlarıyla ele almak en büyük adım olacaktır. Gürkan, yayınımıza katıldığın ve bu önemli raporun ayrıntılarını bizlerle paylaştığın için çok teşekkür ederim. Umarım, önümüzdeki yılın raporunu daha güzel konularla birlikte, güle oynaya sunabiliriz. Canı gönülden bunu çok isterim.

Gürkan Özturan: Ben de çok isterim, fakat maalesef önümüzdeki yıl için de çok büyük bir ümidim yok. Bugün rapor yayınlandıktan sonra Balıkesir Milletvekili Burak Dalgın’ın sosyal medya kanalında değerlendirmelerini gördüm. Yaklaşımı hoşuma gitti ama bir milletvekiliyle olacak bir iş değil. Yüzlerce milletvekilinin benzer bir şekilde bu konulara eğilmesi gerekiyor. Ben de çok teşekkür ederim Nurcan. Tekrar dokuz8 ekranlarında görüşmek üzere...

Nurcan Seven: Evet, kesinlikle. Doğru paydaşları dışarıda bırakmadan ve bilimsel bir yaklaşımla ele alırsak, bu çok boyutlu meseleyi çözebiliriz. Programımızı burada noktalayalım o halde. Tekrar çok teşekkür ederim.

Gürkan Özturan: Ben teşekkür ederim.

Detaylı bilgi ve rapora buradan ulaşabilirsiniz.

Av. Rukiye Leyla Süren: Hoş bulduk. Teşekkür ediyorum. İyi yayınlar diliyorum. Davetiniz için de teşekkür ediyorum.

Gökhan Biçici: Evet, bir diğer konuğumuz ise Av. Kemal Aytaç. Kendisi de uzun yıllardan beri daha çok "adalet nöbetleriyle" bilinir. Aynı zamanda Türkiye Barolar Birliği’ne üst kurul adayı olarak Değişim için Avukatlar ekibinde yer alıyor. Leyla Hanım, siz kadın avukatlar adına değişim için yönetim kurulu adayı olarak buradasınız. Önemli bir pozisyon. Sizi bir tanıyalım isterseniz. Leyla Hanım kimdir?  Leyla Süren kimdir?

Av. Rukiye Leyla Süren: Çok teşekkür ederim. 1996’dan bu yana avukatlık yapıyorum. Yaklaşık 28 yıldır avukatım ve 2014’ten beri arabuluculuk yapıyorum. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunuyum. Ticaret hukuku, gayrimenkul hukuku ve idare hukuku alanlarında çalışıyorum, ama gönüllü olarak uzun yıllardır kadın cinayetleri ve şiddetle mücadele ediyorum. İstanbul Barosu Kadın Hakları Merkezi üyesiyim ve Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformu’nun avukatı olarak dernek içinde şüpheli ölümler üzerine çalışıyorum. Aynı zamanda Kadın Adayları Destekleme Derneği’nin eski Kadıköy İlçe Sekreteriyim. Eşitlik İçin Kadın Platformu üyesiyim ve çeşitli kadın derneklerinde aktif görevler aldım. Cumhuriyet Halk Partisi’nde seçim hukuku üzerine çalışmalar yaptım ve halen partinin il hukuk komisyonunda görev yapıyorum.

Gökhan Biçici: Hem kadın hakları, hem Alevilerin eşit yurttaşlık hakları, hem de seçim güvenliği konusunda çalışmalarınız var. Yoğun bir takviminiz olduğunu görüyoruz.

Av. Rukiye Leyla Süren: Evet, dediğiniz gibi uzun yıllardır bu mücadelelerin içindeyim. Sayın İbrahim Kaboğlu ile de bu mücadeleler sırasında tanıştık. Hem Marmara Üniversitesinde hocam kendisi, hem de milletvekilliği döneminde Alevilerin eşit yurttaşlık hakları için birlikte çalıştık. Özellikle şüpheli ölümler ve kadın cinayetleri konusunda adaletin sağlanması için ortak projelerde yer aldık.

Gökhan Biçici: Sayın İbrahim Kaboğlu bir dönem Cumhuriyet Halk Partisi milletvekilliği de yaptı. Siz de CHP’de aktif siyaset yaptınız. Oradaki görevinizden biraz bahseder misiniz?

Av. Rukiye Leyla Süren: Evet, CHP’de uzun yıllardır seçim hukuku üzerine çalışıyorum. 2019 yerel seçimleri öncesinde Ümraniye İlçe Başkan Yardımcısı olarak görev yaptım ve seçim güvenliği konusunda sorumluluk aldım. Daha sonra İstanbul’un üç seçim bölgesinin koordinatörlüğünü üstlendim. Binlerce meslektaşımla birlikte seçim hukuku eğitimi verdik ve bu alanda ciddi bir çalışmanın parçası oldum. İstanbul Barosu ile de bağlantılı olarak çalışmalar yürüttük ve bu alandaki uzmanlığımı baroya da taşımayı arzuluyorum. İstanbul Barosu’nun seçim hukuku konusunda daha etkin bir çalışma yapması gerektiğine inanıyorum.

Gökhan Biçici: İstanbul Barosu’nun daha etkin bir rol üstlenmesini hedefliyorsunuz.

Av. Rukiye Leyla Süren: Kesinlikle. Özellikle seçim güvenliği gibi kritik konularda İstanbul Barosu’nun daha aktif ve lider bir pozisyonda olması gerektiğini düşünüyorum.

Gökhan Biçici: Şimdi Kemal Bey’e dönelim. Kemal Aytaç denince akla "adalet nöbetleri" geliyor. Siz de Değişim için Avukatlar ekibinde Türkiye Barolar Birliği’ne üst kurul adayı olarak yer alıyorsunuz. Neden değişim sizin açınızdan bu kadar önemli?

Av. Kemal Aytaç: Teşekkür ederim. Aslında bu konuda çok şey söylenebilir ama en önemli husus şu: Neden değişim istiyoruz? İstanbul Barosu yaklaşık 20-22 yıldır aynı grup tarafından yönetiliyor, fakat bu yönetim artık avukatlardan ve baronun asıl misyonundan uzaklaşmış durumda. Baro, yıllardır etkisini kaybediyor. Yönetim sadece belirli bir grubun kontrolünde ve bu da baronun avukatlarla olan bağını koparmasına neden oluyor. Ayrıca, seçimlerde ciddi bir temsil problemi var. 7 bin oyla seçilen yönetim, 24-25 bin oy kullanan avukatın taleplerine yeterince cevap vermiyor. Bu nedenle değişim şart.

Gökhan Biçici: Bu noktada İstanbul Barosu’nun yönetim anlayışında ciddi bir reform yapılması gerektiğini mi düşünüyorsunuz?

Av. Kemal Aytaç: Evet, İstanbul Barosu’nun daha kapsayıcı, daha demokratik ve avukatların taleplerine gerçek anlamda cevap veren bir yapıya kavuşması gerekiyor. İbrahim Kaboğlu ve Değişim için Avukatlar ekibi olarak, baroyu herkesin barosu haline getirmeyi hedefliyoruz. Özellikle insan hakları ve hukukun üstünlüğü konularında daha aktif bir baro yaratmak için adayız.

Gökhan Biçici: Leyla Hanım, kadın cinayetleri ve şüpheli ölümler konusuna dönecek olursak, bu konuda İstanbul Barosu’nun daha fazla ne yapabileceğini düşünüyorsunuz?

Av. Rukiye Leyla Süren: Kadına yönelik şiddet ve kadın cinayetleri konusunda İstanbul Barosu’nun daha aktif bir rol alması gerektiğine inanıyorum. Baro bünyesinde Kadın Hakları Merkezi var, fakat daha etkili olması gerekiyor. İstanbul Sözleşmesi’nden tek taraflı olarak çekilmemiz çok büyük bir kayıp oldu ve Baro bu konuda daha fazla inisiyatif almalıydı. Şüpheli ölümler konusunda ise etkin soruşturma yapılmasını sağlamak için Baro’nun hukukçularla birlikte daha aktif çalışmalar yürütmesi gerektiğini düşünüyorum.

Gökhan Biçici: İstanbul Barosu bu konuda nasıl bir yol izlemeli?

Av. Rukiye Leyla Süren: Eğitimler, seminerler ve farkındalık yaratacak etkinlikler düzenlenebilir. Ayrıca, kadın cinayetleri davalarında Baro’nun daha fazla avukat görevlendirmesi ve bu davaların takipçisi olması gerektiğine inanıyorum. İstanbul Barosu, kadın hakları konusunda Türkiye genelinde örnek bir baro olmalı. Bizim hedefimiz de bu yönde.

Gökhan Biçici: İstanbul Barosu’nun bu konuda daha aktif bir rol oynayabileceğini söylediniz. Peki, Kemal Bey’e dönmek istiyorum. İnsan hakları konusunda da oldukça önemli vurgular yaptınız. İstanbul Barosu’nu bu konuda yeterince aktif olmamakla eleştirdiniz. Şimdi Can Atalay hâlâ cezaevinde, Türkiye İşçi Partisi milletvekili seçilmesine rağmen serbest bırakılmadı. Anayasa Mahkemesi’nin kararı yerel mahkeme tarafından hiçe sayıldı. Yine Barkın Timtik davası da gündemde. Bu tür meselelerde İstanbul Barosu’nun rolünü nasıl değerlendiriyorsunuz?

Av. Kemal Aytaç: Öncelikle şunu söyleyeyim, İstanbul Barosu’nun Can Atalay ve diğer meslektaşlarımızın davalarında yeterince güçlü bir duruş sergilemediğini düşünüyorum. Eski başkan Mehmet Durakoğlu döneminde adalet nöbetlerine katılım gösteriliyordu, ancak şu anki yönetim maalesef bu konuda sessiz kaldı. Hatta adalet nöbetlerine tamamen sırt çevirdiler. Biz bu nöbetleri, hukuksuz tutuklamalar ve adil yargılanma hakkı ihlalleri için yapıyoruz. İstanbul Barosu’nun bu konuda çok daha net bir duruş sergilemesi gerekirdi.

Gökhan Biçici: Can Atalay gibi vakalarda İstanbul Barosu’nun bu kadar pasif kalması neden sizce?

Av. Kemal Aytaç: Bunun birçok nedeni olabilir. Ancak baro yönetiminin, meslektaşlarımızın haklarını savunmakta etkili olamadığını ve yeterince kararlı bir duruş sergilemediğini görüyoruz. Adalet Nöbetleri’nde bile mevcut yönetimin bizlere mesafeli durduğunu gözlemledik. Can Atalay meselesinde de aynı şekilde, gösterişten öteye gitmeyen birkaç açıklama dışında somut bir destek göremedik. Oysa İstanbul Barosu gibi büyük ve etkili bir baronun bu konularda öncü olması gerekir.

Gökhan Biçici: Leyla Hanım, kadın hakları konusunda İstanbul Barosu’nun daha aktif olacağını söylediniz. Peki, baronun içindeki kadın avukatların temsiliyetine dair ne düşünüyorsunuz?

Av. Rukiye Leyla Süren: İstanbul Barosu’nda kadın avukatların temsiliyeti oldukça önemli. Bizim listemizde de kadınlar oldukça fazla yer alıyor. Yönetim kurulu adaylarımız arasında da birçok kadın var. Ayrıca disiplin ve denetleme kurullarında da kadın adaylarımız çoğunlukta. Baroda kadınların temsiliyetini artırmak ve özellikle kadın hakları konusunda daha etkili bir yapı kurmak bizim hedeflerimizden biri. Kadına yönelik şiddet ve toplumsal cinsiyet eşitsizliği konusunda baronun daha fazla politika üretmesi gerektiğini düşünüyorum.

Gökhan Biçici: Bu konuda özellikle Kadın Hakları Merkezi’nin daha aktif olmasını sağlamayı mı planlıyorsunuz?

Av. Rukiye Leyla Süren: Evet, kesinlikle. Kadın Hakları Merkezi, şiddet gören kadınların hukuki destek alabilecekleri önemli bir merkez. Ancak şu anki haliyle yeterli değil. Bizim hedefimiz, bu merkezi daha aktif hale getirip, sadece dava takibi değil, aynı zamanda toplumsal farkındalık yaratacak projelerle daha etkin bir hale getirmek. İstanbul Barosu’nun kadın hakları mücadelesinde daha öncü bir rol üstlenmesini istiyoruz. Kadın cinayetleri ve şüpheli ölümler konusunda daha fazla ses getiren ve somut adımlar atan bir baro hayal ediyoruz.

Gökhan Biçici: Kemal Bey, emek mücadelelerine değinmek istiyorum. Özellikle işçi hakları konusunda baronun nasıl bir rol üstlenmesi gerektiğini düşünüyorsunuz?

Av. Kemal Aytaç: İstanbul Barosu, sadece bir meslek örgütü değil, aynı zamanda insan hakları ve hukukun üstünlüğünü savunmakla yükümlü bir kurumdur. Polatlı işçileri, Soma maden işçileri, Ankara’da yürüyen işçiler gibi emek mücadeleleri konusunda İstanbul Barosu’nun daha etkin bir tavır alması gerekiyor. Bugün bu hak ihlalleri karşısında İstanbul Barosu’nun sesinin daha güçlü çıkması gerekirdi. Baro, bu tür davalarda müdahil olmalı ve emekçilerin haklarını savunmalı.

Gökhan Biçici: Baroların bu tür toplumsal mücadelelerde daha aktif rol alması gerektiğini mi düşünüyorsunuz?

Av. Kemal Aytaç: Kesinlikle. Barolar, sadece avukatların haklarını değil, toplumun genelini ilgilendiren konularda da aktif rol almalı. İstanbul Barosu’nun, emek mücadelesinden kadın haklarına, insan haklarından çevre davalarına kadar her alanda daha etkili bir duruş sergilemesi gerektiğini düşünüyorum. Biz de bu yüzden Değişim için Avukatlar ekibi olarak baroyu daha aktif ve topluma karşı sorumlu bir hale getirmek için adayız.

Gökhan Biçici: Leyla Hanım, kadın hakları ve toplumsal cinsiyet eşitliği konusunda da önemli çalışmalarınız var. İstanbul Barosu’nun bu konularda daha fazla nasıl bir rol üstlenebileceğini düşünüyorsunuz?

Av. Rukiye Leyla Süren: İstanbul Barosu’nun toplumsal cinsiyet eşitliği ve kadın hakları konusunda daha fazla sorumluluk alması gerekiyor. Özellikle kadın meslektaşlarımızın adliyelerde ve çalışma hayatında karşılaştıkları ayrımcılık ve şiddet vakalarına daha fazla eğilmek zorundayız. Şiddet önleme merkezleri kurulmasını hedefliyoruz. Meslektaşlarımızın bu tür vakalarda barodan hızlı ve etkin bir destek alabilmesi çok önemli. Ayrıca, toplumsal cinsiyet eşitsizliğiyle mücadele eden bir baro yaratmak için de ciddi politikalar üretmek gerekiyor. Bizim amacımız, İstanbul Barosu’nu bu alanda da lider bir pozisyona taşımak.

Gökhan Biçici: Kadın hakları merkezlerinin daha aktif hale getirilmesi oldukça önemli görünüyor. Son olarak, her iki adayın da hedeflerini toparlamak gerekirse, Kemal Bey son sözlerinizi alalım.

Av. Kemal Aytaç: Teşekkür ederim. İstanbul Barosu’nun değişimi sadece avukatların değil, Türkiye’nin de geleceğini etkileyen bir adım olacaktır. İbrahim Kaboğlu gibi bir anayasa profesörünün liderliğinde, hukuk ve insan hakları mücadelesinde güçlü bir baro yaratacağız. İnsan hakları, hukukun üstünlüğü ve avukatların sorunları için mücadele eden bir baro yaratmak istiyoruz. İstanbul Barosu’nun Türkiye’nin en büyük ve en etkili barosu olduğunu unutmamalıyız. Bu baroyu tekrar hak ettiği yere getirmek için hep birlikte çalışacağız.

Gökhan Biçici: Leyla Hanım, sizin de son sözlerinizi alalım.

Av. Rukiye Leyla Süren: Çok teşekkür ederim. Kadın hakları, toplumsal cinsiyet eşitliği ve insan hakları mücadelesinde İstanbul Barosu’nun daha etkin bir rol alması için buradayız. İbrahim Kaboğlu ve Değişim için Avukatlar ekibi olarak bu mücadelede kararlıyız. Baroda şeffaf, demokratik ve katılımcı bir yönetim anlayışı oluşturacağız. İstanbul Barosu’nun sadece avukatlar için değil, toplumun her kesimi için daha etkin ve güçlü bir baro olmasını hedefliyoruz. Meslektaşlarımızın desteklerini bekliyoruz.

Gökhan Biçici: Çok teşekkür ediyoruz. Bugün dokuz8 Gündem Özel programında İstanbul Barosu Genel Kurulu’nu değerlendirdik. Konuklarımız Avukat Rukiye Leyla Süren ve Avukat Kemal Aytaç’tı. Değişim için Avukatlar ekibi adına görüşlerini bizimle paylaştılar. 19-20 Ekim’de yapılacak İstanbul Barosu Genel Kurulu’nu biz de takip ediyor olacağız. Bir sonraki programda görüşmek üzere, hoşça kalın.

İmamoğlu'na yasak Mansur Yavaş'ın önünü açmaz

Akmen, 20 milyonluk bir kentin seçimlerini üç defa kazanan İmamoğlu’nun konumunun Osman Kavala gibi olmadığının da altını çizdin. Yine Akmen, İmamoğlu’na yönelik bir siyasi yasağın kimilerinin iddia ettiği gibi Mansur Yavaş’ın önünü açmayacağını aksine Yavaş’ı zor durumda bırakacağını söyledi. Sinan Ateş davasının yeniden 30 Eylül’de başlayacağını da hatırlatan Gökhan Biçici, İmamoğlu kararının da gündemi manipüle etmek için aynı güne denk getirilebileceğini düşündüğünü ifade etti.

BDDK düğünü MHP'nin yeni bir güç gösterisiydi: Ekonomi de benden sorulur 

Öte yandan programda öne çıkan bir diğer tartışma konusu günlerdir tartışılan ve tepki çeken BDDK Başkan Yardımcısı Mustafa Aydın’ın düğünüydü. Daha çok yolsuzluk, etik boyutlarıyla ele alınan ve haklı tepkilerin hedefi olan düğünü farklı açıdan ele alan Biçici, MHP’nin bir süredir devam eden güç gösterilerinin bir yenisiyle karşı karşıya olduğumu ifade etti. Biçici, adeta tüm bankaların genel müdürlerini tesbih tanesi gibi karşısında dizen MHP’nin bu görüntüleri de kayda alıp yayınlatarak “Ekonomi de benden sorulur!” mesajı verdiğini dile getirdi ve ekledi: “Bu sermayeye de bir mesaj, Türkiye siyasetine de bir mesaj, topluma da bir mesaj.” 

Programın tam deşifresini aşağıda okuyabilir ve YouTube kanalımızdan izleyebilirsiniz

Gökhan Biçici: Evet, bir gündem siyaset programıyla birlikteyiz. Yine Selim Akmen'le birlikte, nam-ı diğer Arnavut Selim, son siyasal gelişmeleri konuşacağız. Geçen hafta yapmamıştık programı, epey bir malzeme birikti. Ama temel çerçevede çok bir değişiklik yok. Bundan iki ay önce, üç ay önce aslında ne konuştuysak, o zeminde yeni gelişmeler oluyor. Saflaşmalar belki daha netleşiyor. Olasılıklar, bazıları gündemden çıkarken bazıları gerçekleşiyor ve onun üzerinden gelecek bir sonraki adımları konuşmak durumunda kalıyoruz. Şimdi, içeride olsun dışarıda olsun Türkiye'de siyasetin önümüzdeki birkaç gününü, birkaç haftasını, birkaç ayını yakın geleceğini en çok etkileyecek olan ne?

Gökhan Biçici: Olur denirse herhalde Ekrem İmamoğlu'na dönük olası siyasi yasak.

Selim Akmen: Garip dava diyelim.

Gökhan Biçici: Davanın kendisi her ne kadar garip olsa da bunu bir siyasi yasakla sonuçlanması Türkiye siyasetine çok keskin bir müdahale anlamına geliyor. Sen nasıl değerlendiriyorsun. Davanın içeriğine çok girmiyorum. Orada hukuka hiçbir zemin yok zaten. Ama amaç ne burada? Dümende kim var sence?

Selim Akmen: Son güne bakalım. Bugün Amerikan basınında Osmanlı, Türkiye, Türk Bayrağı, Türk Hava Yolları içeren bir dava açıldı. Yani işte içinde yok yok rüşvetler, işte Ermeni Soykırımı gerekçesiyle yayın yapma diyen bir taraf, öbür tarafın bunun karşılığında geziler, rüşvetler alması. Şimdi bu davada bile bir mantık var. Ekrem İmamoğlu'nunkine bakalım. Hiçbir iler tutar tarafı yok. Yani şu özellikle şu son bir aya bakalım. şu gasplar, tecavüzlerle suçlananların dışarıda dolandığı bir memlekette.

Ali Yerlikaya her gün açıklıyor. Ben artık sürekli takip ediyorum. Yani Ali Yerlikaya'nın söylediği kadarıyla herhalde yarım milyon insanın şu anda çetelere bulaşmış olması lazım. Şimdi böyle bir ülkede işte ahmak lafının bir dava gerekçesi olmayacağı çok açık. Yani uçuk açık. Ama bir ucundan yakalandı. Ve bu uç kullanılarak Cumhurbaşkanlığı'nın en iddialı adaylarından birini temize çekmek istiyorlar. Tabi bunun kökenini de Recep Tayyip Erdoğan'ın meşhur kindarlığının yaptığını da reddetmemek lazım.

Yani düşünürsek birçok davada Amerikan ve Alman vatandaşları ve Suudi vatandaşları hariç dediğini yaptı. Ben burada olduğum sürece o çıkamaz, ben burada olduğum sürece bu çıkamaz diye birçok davanın zaten savcısı ve yargıcı olduğunu gösterdi. İşte Kavala bunun en büyük örneklerinden biri. Bir suçtan tutup Avrupa sorduğunda ya o suç değil, başka suç deyip o başka suçtan aklandığı halde daha sonra da bu suçtan içeri tutulan bir adam. Ekrem İmamoğlu'nun davasında sorun şu, Erdoğan İstanbul'u üç kere kaybettiği bir rakiple seçime girmek istemiyor belli. Yani Recep Tayyip Erdoğan, biraz da açık konuşalım, seküler tayfanın diyelim gazıyla o unvanı çok korudu, seçim kaybetmeyen adam. Şimdi ilk defa karşısında bu ünvanı elinden alan biri var, üstelik kendisine karşı. Önce Binali Yıldırım, sonra Murat Kurum, tekrarlatılan seçim, daha büyük farklar...Ekrem İmamoğlu'nun Erdoğan'la benzer yönleri, sert çıkışları. Yönetimde kontrolü sağlaması üstüne bir de bu üç seçim mağlubiyeti olunca şöyle bir düşünelim. Tabii ki Mansur Yavaş'ta da bunlar var. Ben bunu ayırmıyorum. Ekrem İmamoğlu'nun olan nefretinin altında ve ısrarının altında yalnızca seçim adaylığı meselesi değil, kaybedilmiş seçimlerin hesabı da var. Yani Erdoğan şunu istemiyor. Diyelim ki Özgür Özel'in istediği gibi bir erken seçime gidildi. Erdoğan da aday oldu. İlk defa bir seçime sürekli kaybeden adam rolünde girecek. Bu bir kere onun için çok tehlikeli. Mansur Yavaş, Mansur Yavaş da kazanabilir. İkisinin de her zaman Erdoğan'ın önünde. Fakat Mansur Yavaş'la girdiğinde şu düşünce var, daha hiç karşılaşmadılar, kimin kazanacağı belli olmaz. Ama Ekrem İmamoğlu'nun sorunu, en büyük psikolojik yükü orada ve halkta da, evet Ekrem kazanabilir, üç kere yendi, niye kazanmasın?

Çünkü Kemal Kılıçdaroğlu'nun başına getirilen en büyük bela oydu. Ve seküler tayfadan verilen destek de oydu. Muharrem İnce dahil, Sinan Ogan dahil, Meral Akşener'de dahil o baskıyı çok yaptılar. “Hep kaybettin, gene kaybedeceksin.” Halbuki son haftaya kadar 52'ye 48 olan, daha doğrusu 3-6 Mart'a kadar 52'ye 48 olan oran tam tersine döndü. İyi Parti'nin kaybettiği kadar oy Kemal Kılıçdaroğlu'ndan uzaklaştı. Şimdi Ekrem İmamoğlu’nun sorunu bu. Diğer taraftan büyük de cesaret gerektiriyor.

Neden cesaret gerektiriyor? Baştan beri konuşuyoruz. Bütün yapılan yumuşama gayretleri, hiçbirisi Recep Tayyip Erdoğan'ın öyle demokrasiye dönüş tezi falan olmadığını biliyoruz. Burada sorun kaynak. Mehmet Şimşek dün Amerika dönüşü bu sabah yansıdı, basına açıklama yapıyordu ki, “Türkiye'nin büyük bir potansiyeli olduğunu gösterdik.” Şimdi bu kadar yırtındıktan sonra sen bunu dersen, “Ha biz reklamımızı iyi yaptık. Ama satışa dönüşür mü ben de bilmiyorum demektir” ki, demek ki oradaki görüşmelerden pek de hoşnut ve çok da başarılı geçmediğini anlıyoruz. Şimdi Ekrem İmamoğlu'nun zorlayan pozisyonu, ama bilinçli ama bilinçsiz, İmamoğlu’nun dışarıyla çok iyi arası. Yani birçok şehir başkanını büyük Ve belediye başkanlarının Türkiye'de topladığı, Türkiye'de pek göze çarpmasa da yerel yönetimlerdeki o belediye başkanlarının ziyaretleri Avrupa'da çok önemli. Genel politikada çünkü çizilmiş çizgiler vardır Avrupa'da ve onun dışına pek fazla çıkamaz. Yani A, B, C seçeneklerinden birini tercih etmek zorundadır tepe. Ama yerel yönetimler de çok daha önemlidir. Bir, böyle bir sıkı bağı var. İki, zar zor sağlanan ve Mehmet Şimçek'in ısrarla “oldu, güven sağladık” yalvarış ve yakarışları arasında böyle bir (Ahmak) kelime için bu çapta bir olayı büyütmek, siyasi yasak koymak...

Sık sık tekrar ediyor, ya demokrasiyle ne ilgisi var? Demokrasiyle ilgisi yok kardeşim.

Ekrem İmamoğlu’nun batıyla ilişkileri güçlü

Ekrem İmamoğlu, Batı'yla ilişkileri iyi yürütebilecek ve sözünü dinletebilecek bir adam olduğunu gösterdi bugüne kadar. İyi bir muhatap buldular, katı olmayan, “her şeyi görüşerek çözebiliriz” inancında olan bir aday bulundu. Şimdi herkes şunun farkında. Recep Tayyip Erdoğan'ın muhtemelen son seçimiydi. Kazandığı son seçimiydi. Bu Masur Yavaş da olsa, Ekrem de olsa değişecek. Yani bu açık.Fakat böyle bir muhatabı bu gerekçeyle, yani karşısındaki Peru'nun, Kolombiya'nın, Venezuela'nın muhalif liderleri değil, karşısındaki 20 milyonluk bir şehrin Erdoğan'ı 3 kere yenmiş bir belediye başkanı ve İtalya'da konular olmuş “bir seçim nasıl kazanılır” diye hakkında kitapları yazılmış bir adam. Bunu öyle Osman Kavala yerine koymak da zor. He yapılır mı? Yapar. Fakat bunu yaparsa da MHP'nin yargıçları yapar. Bunu AK Parti göze alır mı? Onu da Allah bilir.

Gökhan Biçici: Yani bu dava, Erdoğan'ın üzerinden bir okuma yapıyorsun ama mesela bu davanın bu noktaya gelmesinde Erdoğan'ın İradesi ne ölçüde Bedirleyici? Ne ölçüde MHP? Çünkü orada tek bir iradeden bahsetmiyoruz.

AKP siyasi yasağı göze alır mı, MHP’yi yargıçlar ne yapar?

Selim Akmen: O noktaya geliyoruz. Bunu yaparsa MHP yapar, onun için dedim. Yani bu Sinan Ateş davasının açtığı hengamelerin cevaplarını çok sık gördük biz seninle. Yani bu üçüncü, dördüncü cevap olur. Yani Ekrem İmamoğlu'na siyasi yasak getirmek MHP'nin uzun süredir şu meşhur el öpme hikayesiyle başlayan macerasının son ve büyük darbelerinden biri olur AKP'ye. Onun için artık Recep Tayyip Erdoğan açısından bakıyorum. MHP'nin de adayı olduğu için. Ben adayla aday karşılaştırırım. Yoksa ben şundan eminim, birçok pişmanlığı var. Özellikle bu Amerika gezisinden sonra. Tamam, çok büyük gürültü koparıldı. Şöyle konuştu, böyle konuştu. Herkes alkışladı. Şimdi açık konuşalım. Biz de Avusturya Başbakanı'nın, Almanya Cumhurbaşkanı'nın, Fransa Cumhurbaşkanı'nın bu tür bir konuşması ne kadar önem taşırsa, Erdoğan'ın Birleşmiş Milletler'deki konuşması da vatandaş nezdinde o kadar değer taşır. O yüzden de zaten yandaş mı diyelim artık, yalaka basının yaptığı bütün gürültüye rağmen pek de kimsenin umurunda olmadı. Sosyal ve ekonomik koşullar da buna izin vermiyor ama olmadı. Yani bunlar uzun süredir herkes şikayetçi ve Erdoğan'ın dillendirmesi de bir anlam taşımadı. Üstüne bir de bu dava gelince, yani Erdoğan'ın sözleri gazetelerde ne kadar manşet oldu Amerika'da bilmiyorum ama rüşvet hikayesi bütün hepsinden manşet. Çünkü New York Belediye Başkanı'ndan bahsediyor.

New York Belediye Başkanına yönelik iddianame ve Erdoğan’ın apar topar dönüşü ilişkisi

Gökhan Biçici: Özellikle iddianamenin o günlerde açıklandığına dair haberler var.

Selim Akmen: Söylenen şu ki son yemeğe de o yüzden katılmadı.

Gökhan Biçici: Tabii apar topar döndü. Bu sorularla muhatap olmak istemedi.

Selim Akmen:  Şimdi diplomasi dilinde bazen de adama kulağına fısıldarlar. Yani “gelsen iyi olur ama gelmezsen de pek rahatsız olmayız. Sen rahatsız olursun.” diye. Şimdi onun için pek başarılı bir seçim, Birleşmiş Milletler Gezisi olmadı. MHP burada çok sessiz ve sakin yalnızca bir destek konuşması yaptı. Çok başarılı oldu dedi Devlet Bahçeli. Ama gürültü daha kopmadı. Yani gürültü şimdi Sinan Ateş davası. Onun zamanı geliyor tekrar. Ve o davayı örtü altında bırakacak, onu örtecek bir dava kararı çıkar mı Ekrem İmamoğlu için? Çıkabilir.

Sinan Ateş davası başlıyor, İmamoğlu davası kararıyla Ateş davası sürecinin nasıl bir ilişkisi olabilir? 

Gökhan Biçici: 30 Eylül'de Sinan Ateş davası. Şöyle deniyor “Ekrem İmamoğlu davası yani onun istinafta onaylanması ve siyasi yasakla sonuçlanması işte bu Cuma açıklanacak, yok borsa kapandıktan sonra açıklanacak” deniyor. Şu an böyle bir haber var mı sanmıyorum. En azından duymadım.

Selim Akmen: Ben de görmedim henüz.

Gökhan Biçici: Belki Pazartesi olur. Yani sonuç 30 Eylül'de yani bundan birkaç gün sonra Sinan Ateş davası var. Şimdi bu o gün bir gün önce bir gün sonra açıklanabilir. Hatta hatırla geçen Sinan Ateş davası ilk duruşması başlamadan önce biz şunu demiştik. İlgiyi, alakayı bu davadan uzaklaştırmak için türlü provokasyonlara hazır olmak lazım dedik. Ne oldu? Kayseri'de ciddi bir provokasyon ortaya çıktı. Ne dedik, “Bu doğrudan doğruya. Hem bir gözdağı hem de gündem değiştirme çabası.”. Şimdi Ekrem İmamoğlu davasının olası sonucu 30 Eylül'den bir gün önce niye olmasın?

Selim Akmen: Bir de şeyi hatırla işte, geçen seçimde tam da Kemal Kılıçdaroğlu'nun Alman meclisiydi galiba. Bundestag'ta konuşma yapacağı gün açıklamayı yapıp o konuşmayı engellemek güzel değil miydi? Hem o dışarıda yakalandı hem de Meral Akşener'in o şovunu seyretmek zorunda kaldık. Artık Türkiye'de yargının açıkça gündeme göre pozisyon aldığını bilmeyen yok.

Yargı iktidarın elinde bir silaha dönüştü 

Gökhan Biçici: İktidarın özellikle bir kanadının elinde bir siyasi araca dönüşmüş durumda.

Selim Akmen: Kesinlikle. Hakimler, avukatlar, savcılar, herkes ilk önce bir yukarıya bakıyor. Hava nasıl? Eğer iktidar için hava bulutluysa, o bulutları dağıtacak bir olay patlatıyorlar. İktidar için hava güneşliyse tamam diyorlar, gerek yok. Arada bir öyle işte o Narincinki gibi bir patlama olursa da zamana yayılıyor. Ve şu anda birden gündemden kalktı. Ama o gündemden kalkana kadar gündemin altında neler kaldı artık onu zamanla göreceğiz.

Selim Akmen: Bu SGK'sından tut, ki bence Sinan Ateş davasının bir selam verişi olacak. bir yerlerden bir yerlere selam gidecek. Ona göre oradan karar çıkacak.

Gökhan Biçici: Yani bir tehdit olarak masada ama başka şeyler de var zaten ama işte 30'u Pazartesi oluyor bu arada. Aynı gün bile olabilir. Ama artık eli kulağında. Zaten siyasetin, özellikle CHP'nin içine müdahale etmenin önemli bir aracı haline gelmiş durumda. Çünkü ne deniyor? Siyasi yasağı demek. İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nın görevini bırakması.

Gökhan Biçici: Tabii Pazartesi bu karar açıklansa ya da ne bileyim birkaç gün içinde açıklansa hemen ardından bu olmayacak bunun bile Yargıtay yaşaması var. Ne kadar hızlı, ne kadar hızlı olur. Ama günün sonunda bir demoklesin kılıcı sallanmaya başlayacak. Erdoğan'ın burada muradı ne olabilir?

Amaç tüm araştırmalarda birinci parti konumunu koruyan CHP’yi karıştırmak

Şu anda bütün araştırmalarda birinci parti pozisyonunu pekiştiren Cumhuriyet Halk Partisi'nin kendi içinde karışıklığını kışkırtmak, işte İmamoğlu-Mansur Yavaş ayrışması, tüzük kurultayında da iyice netleşmiş durumda. Mansur Yavaş da sahaya çıktı ve aday olduğu belli. Milliyetçi bir Cumhurbaşkanı stratejisine bağlı olarak bütün bu tayfanın, bu cephenin, Ümit Özdağ’ından Sinan Oğan'ına kadar hatta yani CHP dışından da bahsediyorum, gönüllerinden geçen en güçlü aday Mansur Yavaş. Mansur Yavaş'ın buradaki pozisyonu ayrı, bunu göreceğiz. Ama bu bir güçlü seçenek. Bu tarafta İmamoğlu, bir diğer güçlü seçenek. İkisi arasında da yer yer gerilime dönüşen bir ayrışma var. Dolayısıyla Mansur da artık sahaya çıktı.

Gökhan Biçici: Ekrem zaten sahada. Belediyeler Birliği Başkanı olmasıyla birlikte bunun meşru bir zeminini de yakaladı. O sıfatla istediği belediye, istediği kenti ziyaret edebiliyor, projelerle gidebiliyor. Yasak meselesine karşı net ve sert bir tavrı var. En son Cumhuriyet Halk Partisi'nin bir toplantısı yapıldı İstanbul'da, yol haritası üzerine konuşuldu. Birtakım kararlar alınmış, bunlar ilgili kurumların, muhatapların önüne gitmiş gelmiş, mutlaka birtakım düzeltmelerle birlikte elbette İmamoğlu’nun da Özgür Özer'le birlikte son kararı vereceği bir çerçevede bir yol haritası netleşmiş olacak. Ve CHP bu siyasi yasak, olası yasağı siyasette çok net bir müdahale, en güçlü Cumhurbaşkanı adaylarından birini sahne dışına itme hamlesi olarak demokrasiye dönük bir darbe olarak ele alacağını ve sert bir şekilde çok yönlü karşılık vereceğini ilan etti. En son dün Grup Başkan Vekili Gökhan Günaydın'ı izlediğimde “Ekrem İmamoğlu kendisi aday olmaktan vazgeçse bile bu mesele İmamoğlu'nun adaylığından çok daha fazlasıdır ve buna uygun davranacağız” dedi. Belli ki Kılıçdaroğlu'nun da desteği var İmamoğlu'na, onu da biraz konuşuruz. CHP tarafından Canan Kaftancıoğlu meselesinde içeriden de yer yer destek alan diyebileceğimiz ya da en azından destek görmeyen diyebileceğimiz o siyasi yasak sürecinden çok daha farklı bir şekilde karşılık verileceğini düşünmemiz için epey bir sebep var. Dolayısıyla yeni Ankara yürüyüşleri işte nöbetler çok yönlü eylemler, Günaydın şunu da söyledi “Biz bu tip davaları uluslararası arenaya taşımazdık. Ama bu artık uluslararası hukukun da konusudur” diyerek belli ki böyle bir siyasi yasak koşullarında Türkiye’de iktidarı çok yoğun şekilde sıkıştırmaya dönük bir uluslararası kampanyada sürdürülecek. Erken seçim tartışmalarının çok daha hızla gündeme geleceği kesin. İmamoğlu’nun da CHP'nin içine dönük daha sert müdahalelerde bulunacağını düşünmek için sebep var bence.

İmamoğlu’na siyasi yasak Mansur Yavaş’ın önünü açmaz

Selim Akmen: Valla demin de söyledim Ekrem İmamoğlu bu havayı sağladı. Mansur Yavaş da evet koydu tavrını fakat o da farkında. Onun için mümkün olduğu kadar tartışmadan uzak kalıyor. Bu sefer de kimse zannetmesin ki Mansur Yavaş'ın önü devlet tarafından açılacak. Şunu da sakın unutma. Bir yandan da bir damga yemesi söz konusu. “Ekrem'i aldılar Mansur kazansın diye”. Şimdi baştan beri söylüyorum. Bir kere daha tekrar edeyim. Üstelik senin bir cümden üstüne. Bütün araştırmalar gösteriyor ki, dedin. Bir tanesi hariç: Metropol! Her zamanki gibi, geçen seçimdeki gibi ‘kazanacak aday’ kolpasıyla hala itiraz ediyor. Hiçbirisinde yanılma paylarının içerisinde bile kalmıyor fark. Ama metropol açık açık söyledi. Dedi ki, “Bize sormuyorlar ne olduğunu” ama metropol de CHP, AKP'nin gerisindeymiş. Şimdi belli ki yakında eğer yasak gelirse bunun üstüne CHP'yi tekrar, sen söylemiyorsun bunu, ben de bağımsız bir yorumcu abi olarak söylüyorum, bunun dokuz8’le ilgisi yok. Metropol ve Medyascope'un buna çok hazırlık yaptığından görüyorum. Üstüne Abdülkadir Selvi'nin saçma sapan Ekrem İmamoğlu iddialarıyla, yok işte diplomasi düştü de buydu famar da sen neyi anlatıyorsun kardeşim? Ama belli ki Abdülkadir Selvi'yi biliyorsun, yani Ahmet Akan'a örnek olacak kadar yukarının sesidir. Belli ki bir hazırlık var. Buradan davadan ne sonuç çıkarsa çıksın, evet bunu tekrar dava uzacaktır, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi sürecektir, Anayasa Mahkemesi şu bu, Anayasa Mahkemesi yok be böyle saçma sapan dava olur mu dese de, bildiğin gibi MHP'nin elindeki Yargıtayın bu konuda direnme hakkı var. Maşallah. Yani anayasa yapalım deyip eski anayasanın hiçbir şey, yani mevcut anayasanın hiçbir kuralına uymayan parti olarak bunun da anlayışla karşılayabiliriz. Ama başta bir şey söylemiştim hatırlıyorsan. Çok da yazdım bunu. Özgür Özel'den tek ricam vardı. Lütfen ama lütfen ikinci defa bu anket meselelerini karıştırma. ben anketle aday seçeceğim deme. Bugün o kendi yaptığı hatasının bedelini ödüyor. Yani CHP kendisinden bağımsız, parti içerisinde iki belediye başkanı Cumhurbaşkanı adaylığı için mücadele edebilir. Hiçbir sakıncası yok genel başkanı izin verdikten sonra. Ki bu işin doğalı genel başkanın Cumhurbaşkanı aday olmasıdır. Ama tamam, bunu aştı diyelim CHP, ya “biz Kemal Bey gibi olmayacağız”, ki bugünlerde çok ihtiyaç duyuyorlar Kemal Bey'e. Tamam, CHP genel başkan olmak yeterli, ben ikisinden birisi...

Anket saçmalığını partinin içine sokma diye yalvardık

Bunu anketlerle yapmaması için ben ve benim gibi birkaç kişi daha çok yalvardık. Bu saçmalığı CHP'nin içine sokma. Bu saçma sapan fikri, akıl almaz, ne demokrasiyi. ne siyasi parti düzenine, ne particiliğe yakışmayan bu budalalığa bulaşma dedik: “Anketlerle cumhurbaşkanı”.

Yani hangisi olursa olsun ki benim biliyorsun şahsi takibimdedir metropol. Metropolun 2.500-3.000 kişiye, tut ki 5.000 kişiye sorduğu soruyla bir ülkenin  Cumhurbaşkanı adaylığı belirlenmez. Bunun partisi var, gücü var, ilişkileri var. Şimdi dönelim başa. Demin dediğin gibi, bu işin ama beraat, ama devam, ama suçlama yoluyla gitse de, bu işin CHP'nin içini karıştırmak için ve gündemi örtmek için kullanmaya çalışacakları çok açık. Bu belli oluyor. Onların ağır top yazarlarının daha şimdiden zemin almasından, Sinan Ateş davasını bastırmaktan, Narinciğin katlini bastırmaktan, Polis hanım kızın öldürülmesini bastırmakta ideal bir yorgan olarak kullanılacağı belli. Ne yazık ki tarafların, hepsinin, ilk önce isyan ettiği, küçümsediği ama zamanla, ya galiba bize bir abilik yapması gerekecek dediği Kemal Kılıçdaroğlu'nda günleri geliyor. Ve çok üzülüyorum. Çünkü çok küfreden oldu, çok ağır konuşanlar oldu. Cem Toker gibilerdi. Uğur Dündar'lar, Fatih Altaylılar, Fatih Portakal'lar. Çok ağır konuşanlar oldu. Hem sağdan, hem soldan, hem muhalefetten, hem iktidardan. Ama insanlar görüyor ki CHP gibi bir devi öyle silkelemek için Kemal Kılıçdaroğlu’nu da geçmek gerekecek. Ve bal gibi, buz gibi dimdik de adam ayakta. Ve CHP'nin evet ona ihtiyacı var.

Gökhan Biçici: İmamoğlu da özellikle oraya (Kılıçdaroğlu) yönelmiş durumda.

CHP kontrolü zor bir vahşi attır ve bunun için Kılıçdaroğlu’na ihtiyaçları var

Selim Akmen: Mecburlardı. Bak o çok laf ettikleri Kılıçdaroğlu o partiye hakimiyeti son 4-5 senedir. Yani bu kadar laf ediyorlar, hiç kimse o yılların ilk başlarını hatırlamıyor. Yani Deniz Baykal dönemi, Deniz Baykal kalıntılarının, o Sevigenlerin şunların bunların, o partiye neler çektirdiklerini, o partiye bugün hakaret edenlerin, ya her kafadan bir ses çıkıyor dediği partinin kontrol altına alınmasını, Dersim olaylarındaki o Altan Öymen’e karşı tavrıyla parti disiplinin altına alınmasını kimse hatırlamıyor. Ve adama çok ağır hakaretler ettiler. Bugün görüyorlar ki CHP'ye hani Cihan vardı, Erdoğan üstünden atan at. Yani onun bin beteri bir Mustang,  vahşi bir attır CHP. Ona hemen, “ben çok yüksek oy aldım, ben Ankara'yı, ben İstanbul'u kazandım, ben Kongre'yi kazandım” diyen adamlar, öyle hemen o atı zapturap altına alamaz.

Gökhan Biçici: Çok ciddi bir itibar kaybına uğruyor Özgür Özel. Arka arka hatalar da yapıyor. New York’ta Türkevi önündeki o açıklama, Kılıçdaroğlu'nun oraya gittiğinde nasıl açıklamalar yaptığını hatırlayalım. Üstelik de bir iddianame açıklandı, onu da biraz konuşalım. 56-57 sayfa galiba. New York Belediye Başkanı'na yönelik. Eric Adams. Ve baştan sona Türkiye odaklı. Ve belli ki bunun arkası da var. Yani bu bir Reza Zarrab davası gibi belki de Türkiye'yi sıkıştırmaya yönelik bir sürece dönüşebilir. Amerikan seçimleri Kasım ayında. Onlardan da bağımsız olduğunu düşünmüyorum.

Selim Akmen: Hayır, kesinlikle.

Özgür Özel’in New York’ta yaptığı açıklama neden yanlış?

Gökhan Biçici: Ama orada bir şey olgunlaşıyor. Yani sen gidiyorsun, çıkıyorsun. Çok net bir rüşvet iddiası var. Türkiye'ye sanki karşı yapılan bir hamleymiş gibi. İşte rüşvet verilmez edilmez. Yani nasıl verilmez??! Orada bunu söylüyorsan, Türkiye'ye gelip sonra ne anlatacaksın? Yani rüşvetle bütün bir siyasal sistemin rüşvet, liyakatsızlık, saçma sapan atamalar, hukukun rafa kaldırılması. Rüşvet dendiğinde akla ilk gelen mekanizmalardan bir tanesi yargı sistemi olmuşken ve senin olası Cumhurbaşkanı adayın senin hukuk dışı olarak nitelendirdiğin olası kararla belki de adaylık dışına atılması hazırlığı yapılırken rüşvet olmaz mı olmaz mı gibi bu laflar düşünülmemiş.

Selim Akmen:Özgür Özel ilgilendiren bir şey yoktu ki

Gökhan Biçici: Gökhan Günaydın biraz düzeltmiş sonradan yaklaştığın olayla. “İddianameyi okudum ve ciddiye alınacak şeyler var” falan demiş ama.

Selim Akmen: Özgür Özel şunu diyebilirdi. “Kardeşim ben bu bir dava, davayı takip edeceğiz. Türkiye'de bu işte suçlanacak insanlar varsa yanlış yapmıştır.” Bitti gitti. Şunu diyebilir miyim?

Gökhan Biçici: Şunu diyebilirsin “Türkiye'nin bu şekilde tartıştırılması büyük bir hatadır, bir de ayıptır. Ayıptır yani.”

Selim Akmen: Hani sen niye taraf oluyorsun?

Gökhan Biçici: Büyük bir hata ve mevzuyu temize çekme konusunda bir koz vermiş durumda. Arka arkaya böyle benzer hatalar da vardır. Biz normalleşme denilen süreli destekliyorduk ikimiz.

Selim Akmen: Konuşuyorduk. Çok, çok istedik.

“BDDK düğünü”ünde Bankaların genel müdürlerini tesbih tanesi gibi karşısında dizen MHP yeni bir güç gösterisi yaptı

Gökhan Biçici: Gecikmiş bir süreç aslında. Çünkü siyasetin normalleşmesi günün sonunda AK Parti'ye yaramıyor, MHP'ye yaramıyor. Bunu bildikleri için özellikle MHP tarafı buna engel oldu. Arka arkaya adımlar attı. Arka arkaya sembolik göndermelerde bulundu. Sinan Ateş davası bunun kritik eşiklerinden birisi. Şimdi, “BDDK düğünü” diyorum ona ben, BDDK Başkan Yardımcısı, Mustafa Aydın'ın düğünü, banka genel müdürlerinin tespih tanesi gibi oraya dizilip her birinin takı takması. Şimdi bu iş siyasi etik açısından insanları çileden çıkardı. Yani böyle bir şey çağdaş bir ülkede düşünemezsin. Herhangi bir maliye memuru bile kendi düğününe denetlemekle hükümlü olduğu herhangi bir kurumun dış halkasından birini bile çağırırken, kırk defa düşünürken, şimdi bunu bu kadar yüksek perdeden yapmak, işte Celal Adan kürsüde Bahçeli'nin mesajını veriyor. Gelin hanım Süleyman Soylu'nun yakını. Damat doğrudan doğruya belli ki MHP kontenjanından BDDK'ya atanmış durumda. Tam bir gövde gösterisi yaptı. Başka bir boyutu var.

Hep şöyle konuşulur değil mi? Bir görev dağılımı var iktidarda. Güvenlik bürokrasisi, polis, asker, MHP'de. Mali, ekonomi, sistem büyük ölçüde AKP'de. Hatta bir ara işte Berat'ta şunda, bunda falan gibi şeyler söyleniyordu. Hatta Mehmet Şimşek'e dönük eleştiriler de var MHP cephesinde. Ama Erdoğan'ın (Şimşek’e) desteği söz konusu. İşte Mehmet Şimşek MHP geriliminden de bahsedilirdi. Ama şu ön kabul hep vardı: Ekonomiye AKP, Mehmet Şimşek hakim. MHP çok bulaşmaz. Aslında bu nasıl bir gövde gösterisi oldu biliyor musun? Şunu demiş oldu MHP: “Ben Türkiye'nin en büyük bankaların genel müdürlerini tesbih tanesi gibi karşımda dizerim. Yani ekonomi de benden sorulur!”

Bu sermayeye de bir mesaj, Türkiye siyasetine de bir mesaj, topluma da bir mesaj. Meselenin o liyakat, rüşvet, yolsuzluk boyutu, olur mu öyle şey...tam elbette meselenin önemli bir boyutu ama bunu yapanlar, bunun sonuçlarını düşüneceklerdir.  Buna rağmen özellikle düğüne gelmeleri için davet edildiğini biliyoruz.

Selim Akmen: Gelmeyebilirlerdi. Bu iş başka türlü halledilirdi. Bu kadar büyütülmeyebilirdi.

Gökhan Biçici: Ama ne oldu? “Geleceksiniz” denildi, kameraya da alındı, servis edildi. Bunun özel harekattan sorumlu Emniyet Müdür Yardımcısının Bahçeli'nin elini öpmesi,

Selim Akmen: Emniyet için bir tik atıldı.

Gökhan Biçici: Yine genel okumadan farklı olarak biz ne diyoruz? Teğmenler meselesi de MHP'nin güç gösterisiydi.

Selim Akmen: Evet kesinlikle güç gösterisiydi.

Gökhan Biçici: Şimdi BDDK meselesi.

Selim Akmen: “Artık senin sahana da giriyorum.” dedi.

Gökhan Biçici: Evet, “O alanda da ben o kadar güçlüyüm ki” mesajı verilmiş oldu.

Şimdi bu kısmı çok tartışılmadı. Bir tek burada biz konuşuyoruz. Dolayısıyla aslında pozisyonunu pekiştiren bir MHP var gibi ya da en azından pozisyonu yeniden ve yeniden ilan eden bir MHP var gibi gözüküyor. Evet, Sinan Ateş davası yine önemli. Ama Eylül de bitiyor artık, Ekim ayı, üniversiteler de açılıyor falan derken ekonomi, inanılmaz bir yoksulluk söz konusu. İşçi eylemleri, halk eylemleri artmış durumda, artmaya devam ediyor. Orada ciddi gelişmeler beklemek mümkün. Dolayısıyla çok daha hızlanacağını düşünüyorum ben.

Teğmenler krizi de MHP’nin bir güç gösterisiydi

Selim Akmen: Valla şöyle söyleyeyim. Hani dedin ya, ben çok ısrarlıydım bu “Mustafa Kemal'in askerleriyiz” çıkışının MHP'nin bir gövde gösterisi olduğunda. Şimdi sen de çok iyi yakaladın. Şu kadar örnek vereyim. Bu programı seyredenler arasında bankacılar var. Özellikle banka üst düzey yöneticiliğinden emekli olanlar var. Bakın, BDDK hiçbir şeydir normalde. Banka genel müdürlerinin telefonda konuşurken bile düğmelerini ilikledikleri adam Merkez Bankası Başkanı'dır. Ve belli ki Merkez Bankası Başkanı'nın korkusuna rağmen O banka genel müdürleri oraya gitmiş. Bak, insanlara çok açık ve net söylüyorum. Benim çok yakın arkadaşlarım. Şu anda beni Twitter'da da takip edenler var. Eski banka genel müdürleri, genel müdür yardımcıları. Bankanın genel müdürünü yerinden hoplatacak tek adam Merkez Bankası Başkanı'dır. Başka hiç kimseden korkmazlar. Öyle BDDK'ydı, işte Maliye Müfettişi'ydi, Hazine Müsteşarı'ydı, şu, bunlar hikaye. Ama düşünün ki birisi bunları o kadar korkutmuş ki, Merkez Bankası Başkanı'na ve Mehmet Şimşek'e rağmen oraya gitmişler. Gitmezler kardeşim. Bir bankanın genel müdürü daha yukarıdan izin alıyor Merkez Bankası Başkanı'na. BDDK var mı? Var. Ama hadi delikanlıca konuşalım. Bu işin raconunu Merkez Bankası keser, bu mesleğin raconunu. Bankacılık dedin mi, tepedeki banka Merkez Bankası Başkanı. Buna rağmen o düğüne gidildiyse, o rezil görüntüler verildiyse, bu banka genel müdürlerinin kulağını kim çektiğini Mehmet Şimşek de bilir. Merkez Bankası Başkanı da bilir. Onun için o yakaladığın nokta çok önemli. Kimse buna dikkat çekmiyor. Herkes olayın rezaletiyle ilgileniyor. Ama MHP'li bir başkan ve BDDK başkan yardımcısının bu düğünü düzenlemesi, üstelik bu adamları çağırması ve o bununla kıl aldırmayan, merkez bankası başkanından başkasına hesap vermem diyen genel müdürlerin oraya gitmesi MHP'nin çok açık ve net gövde gösterisi.

MHP her cephede mesaj vermeye devam ediyor: Özel Harekata el öptürme, 17-25 Aralık göndermesi, teğmenler krizi ve son olarak da BDDK düğünü...

Gökhan Biçici: Aynen öyle, şeyi de hatırlatalım, atlamıştım onu. 17-25 Aralık saatinin Ali Koç'un Bahçeli’yi ziyareti esnasında özellikle oraya konması.
Yani özellikle özel harekat ziyaretinde el öpme, 17-25 Aralık mesajı, teğmenlerin çıkışı ve BDDK düğünü. MHP her cephede aslında pozisyonunu ilan ediyor ve adım üstüne adım atıyor. Buna bir yanıt gelecek. Mesela Mehmet Şimşek, hani geçen biri sordu, kendi geldiği ülkede böyle bir şey düşünülebilir mi acaba?

Selim Akmen: Şaka mı yapıyorsun ya?!

Gökhan Biçici: Ertesi gün ne o banka genel müdürleri, ne BDDK...baştan ayağa ekonomi bakanı istifa etmek zorunda kalırdı. Hükümet istifa etmek zorunda kalırdı belki de.

Selim Akmen: Herhangi bir bağımsız banka sisteminde o banka müdürleri BDDK başkanıyla da başkan yardımcısıyla da baş başa yemek yiyemez. Adamı istifa ettirirler. Çok açık konuşuyorum. Diğer konularda fazla bilmiyorum. Ben bunları banka genel müdürlüğü yapmış arkadaşlarımdan öğreniyorum. Yani Hasan Soy'dan var mesela. Twitter'da da takipleşiriz. O gizli kalmış, banka genel müdürlüğü yapmış bir adamdır.

Selim Akmen: O anlatsın size. Yani benim de dikkatimi çekmemişti. Yalan yok sen söyleyene kadar. Sen diyene kadar ki abi ya bu nasıl bir iş?! Evet büyük rezalet ama rezaletten öteye bir parlak bir bıçak havada uçup gelen ve bütün Mehmet Şimşek'in prestijine de Merkez Bankası'nın prestijine de saplanmış bir bıçak.

Gökhan Biçici: Aynen öyle. Daha konuşacağız önümüzdeki haftada. Bu siyasette MHP bir yere gidemezsin diyor özünde. Normalleşmenin de sınırı var.

Selim Akmen: Nereye gidiyorsun diyor.

Gelecek Partisi ve DEVA Partisi arasında başlayan birleşme süreci neyin hazırlığı?

Gökhan Biçici: Bu tarafta da bir takım hazırlıklar var. Mesela bir başka okumada, Gelecek Partisi ve DEVA birleşme hazırlığı, meclis gruplarını birleştirelim denmiş, parti birleşmesi ihtimal olarak konuşuluyor, kolay değil ama bunu hızlandırmış gibi gözüküyorlar.Gelecek Partisi, Davutoğlu, Erdoğan görüşmesi. MHP'de eğer bir kopuş olduğu zaman burayla onu takviye etmek yönünde bir çaba, bir hazırlık var gibi gözüküyor. Ki buna mesela CHP'de itiraz etmez yüksek ihtimalle.

Selim Akmen: Kemal Kılıçdaroğlu'na kızanlar da bunu hatırlasın.

Gökhan Biçici: Tabii. Orada bir aktör olarak, bir pozisyon tutan bir aktör olarak aslında siyasetin çeşitlenmesine katkıda bulunmuştu o süreç. Onları konuşacağız. Yeniden Refah tekrar bir çıkış yaptı: Erbakan “Erken Seçim” dedi. Belli ki Erken Seçim çok daha fazla dillendirilecek. Araştırmalarda da artık %50'nin üstüne çıkmış toplumun Erken Seçim talebi ki bu önemli bir eşik.

Selim Akmen: Daha patlamadı yoksulluk buna rağmen.

Gökhan Biçici: Dolayısıyla Ekrem İmamoğlu'nun olası yasağından Yeniden Refah'ın erken seçim talebine, yoksulluğun daha da derinleşmesi ve patlamasına kadar Sinan Ateş davası, benzeri davalardaki gelişmeler. Elbette Lübnan'a dönük artık İsrail'in kara harekatının başlayacak olması. İçeride dışarıda bayağı çalkantılı bir dönem bizi bekliyor ve biz de bol bol bunları konuşacağız. Bugünlük bu kadar diyelim.

Selim Akmen: Ekim'den itibaren daha sık ve daha düzenli görüşeceğiz.

Gökhan Biçici: Aynen öyle. Ekim ayının ilk haftasında yine burada birlikte olacağız. Ve yayın dönemimiz de daha aktif bir şekilde başlayacak dokuz8. Dolayısıyla çok yönlü olarak yazılarla, programlarla, gündem özel programlarıyla, alt başlıklarına ayrı ayrı genel çerçeveyi, gündem siyaset ve benzeri programlarda ele almaya devam edeceğiz. Bir sonraki hafta tekrar görüşmek üzere. Hoşçakalın.
 

dokuz8HABER Genel Yayın Yönetmeni Gökhan Biçici'nin sunduğu Emek Dünyası programın bu bölümünde, Emekliler Meclisi Kurucularından Hasan Kaşkır ile emeğin, emeklilerin geleceğini, Emek Meclisi'nin çalışmaları ve talepleri konuşuldu.

Özel sektör zaten doğası gereği sorunlu bir yer. Neden? Çünkü sermaye daha fazla kâr edebilme odaklı çalışır. Dolayısıyla uzun mesailerle çalıştığımız ama her geçen gün ücretlerimizin daha düşük olduğu bir durum var. Diğer özel sektör çalışanlarından farklı olarak bizim de kendimize özgü gündemlerimiz var. Örneğin, eğitim dönemi Eylül’de başlar ve Haziran’da biter. Normalde sözleşmelerimiz bir yıllık olsa da, patronlar yaz aylarında maaş ödemek istemedikleri için bizi Eylül’de işe alıp Haziran’da istifaya zorlarlar. Birçok arkadaşımız bunu imzalamak zorunda kalıyor çünkü iş bulmama tehdidiyle karşı karşıya kalıyorlar.

Mobbing karşısında da istifa dilekçesini imzalamak zorunda kalıyoruz. Yaz aylarında maaş alamıyor, sigorta ödenmiyor ve gelecek yıl iş bulup bulamayacağımız kaygısıyla geçiyor. Meslek hayatlarımız her yıl yeni bir iş aramakla geçiyor ve bu durum, çalıştığımız kurumlarda sesimizi çıkarabildiğimiz, hakkımızı arayabildiğimiz bir yerde olmamamıza neden oluyor. Özelleştirme çok fazla arttı. Eğitim sektöründe birçok kurum var ve vergi kaçakçılığı çok yaygın. Sigortasız veya asgari ücretin altında öğretmen çalıştırmak gibi yasal olmayan uygulamalar yapılıyor.

Öğretmenlik mesleği çok kamusal bir alan ve hayatın her alanına etki eden bir alan. Bu yüzden en bilimsel yaklaşılması gereken alanlardan biri. Türkiye genelinde öğretmenlik mesleği saygın bir meslek olarak görülmekte ama öğretmenler yaşam mücadelesi vermekte zorlanıyor. Eğitim nöbetlerinin ardından toplumsal olarak nasıl bir karşılık aldınız ve yetkililerle görüşmeleriniz nasıl geçti?

Taban maaş temel sorunumuz. 90’lı yıllarda özelleştirme yeni başladığında, özelde çalışan öğretmen kamudaki denktaşından daha az ücret alamazdı. Ancak 2014 yılında bu yasa kaldırıldı ve maaşlarımız iş kanununa göre belirlenmeye başladı. Bu da demek oluyor ki, öğretmenler asgari ücrete çalıştırılabiliyor. Biz, 2014 yılında kaldırılan hakkımızı istiyoruz. Öğretmenler olarak kamudaki meslektaşlarımızdan daha fazla çalışıyoruz ama daha az ücret alıyoruz. Bu eşitsizliğin giderilmesini istiyoruz.

Biz, muhatabımız olarak bakanlık ve meclisi görüyoruz. Defalarca Ankara’ya gittik ve taleplerimizi ilettik. Bakanlıkla görüştüğümüzde bize bir düzenleme yapılacağı sözü verildi ama bu söz tutulmadı. 26 Mayıs’ta Ankara’ya doğru yola çıktık ve meclise yürüdük. Yine polis barikatıyla karşılaştık ama barikatı aşarak meclis parkına geldik. Asıl muhatabımız meclis olduğu için burada nöbet tutmaya başladık. 40. günümüzde Eğitim-Sen, Eğitim-İş gibi sendikalar da nöbete katıldı.

Öğretmenlik Meslek Kanunu tartışmaları da bu süreçte gündeme geldi. Bu konudan da bahseder misiniz?

Öğretmenlik Meslek Kanunu’nda taban maaşın da yer almasını talep ettik. Ancak kanunda var olan maddeler, öğretmenleri güvencesizliğe sürükleyen maddeler. Örneğin, öğretmenlik akademisi açılacak ve öğretmenler düşük ücretlerle çalıştırılacak. Biz sendika olarak bu kanunun karşısındayız. Diğer sendikaların da bizimle beraber direnmesi, ÖMK’nin ertelenmesine neden oldu.

Görüşmeleriniz nasıl geçti ve bundan sonrasında ne yapmayı planlıyorsunuz?

Görüşmelerimizde olumlu beyanlar aldık ama bu sözler yazılı değil, sözel beyanlardı. Biz bu söze güvenmek istiyoruz. Bu yüzden eylemlerimiz şimdilik bitti ama taleplerimiz karşılanmazsa talebimizin peşini bırakmayacağımızı buradan söylemiş olalaım.

Çok teşekkür ederiz katılımınız için. Son olarak, üniversite tercih süreci de yeni bitti. Buradan öğrencilere ve öğretmenlik mesleğini hedefleyen gençlere vermek istediğiniz bir mesaj var mı?

Öğrencilere, her ne konuda olursa olsun haklarınızın peşini bırakmayın, mücadele edin, derim. Öğretmenlik mesleğini hedefleyen gençlere de haklarını savunmalarını ve mücadele etmelerini tavsiye ediyorum.

Biz de mücadelemizi yakından takip etmeye devam edeceğiz, başarılar dileriz.

İşte anket sonuçları...

İstanbul kütüğüne kayıtlı olan sayısı ise 2 milyon 152 bin 878 kişi. 

Yani İstanbul'da ikamet eden ancak kütüğü başka illerde kayıtlı olan 12 milyon 904 bin kişi bulunuyor. 

Peki, İstanbul'da en çok nereli var? İşte ilk 20 il...

Özel, yapay zekayı da kullanarak adayları belirlediklerini söyledi. Özel, yönetime karşı parti içi muhalefetin 1 Nisan hesapları yaptığı öne sürüldü. 

CHP'den hem Kurultay hem de çeşitli gerekçelerle de seçim istifaları geldi. Kesinleşen seçim listeleri de YSK'ye teslim edildi. İşte teslime kadar CHP'den istifa eden isimler:
 

Ekrem İmamoğlu’nun İBB adaylığı 2019’da  tartışma yarattı. İmamoğlu, anketleri delen bir mücadele ile seçimi kazandı. İmamoğlu’nun zaferini AKP kabullenemedi. ‘Hiçbir şey olması bile bir şeyler’ oldu denilerek İBB Başkanlığı seçimi iptal edildi. İmamoğlu, ikinci seçimde Yıldırım’a 800 bin fark attı.

İmamoğlu, 2019’a girdiği seçimde başta İYİ Parti’nin desteğini aldı. İmamoğlu, beş yıllık döneminin ardından gireceği İBB seçimlerinde ise tek başına. Karşısında 10’dan fazla rakip ve iktidar gücüne sahip AKP’nin adayına karşı yarışacak. 

Anketler, Ekrem İmamoğlu’nun lehinde gösterse de aksi örnekler de mevcut. İmamoğlu’nun her iki durumda da Murat Kurum ile arasında birer puan farkı olduğu görülüyor. 

Siyaset bilimciler, gazeteciler ve birçok uzman; İmamoğlu’nun seçimi kazanması durumunda Cumhurbaşkanlığının da en önemli talibi olacağını iddia ediyor. Tarihi seçimde İmamoğlu, 14 kişi 13 partiye karşı yarışacak. İşte detay detay İmamoğlu’nun rakipleri