İlki geçtiğimiz yılın Eylül ayında düzenlenen Uluslararası Hypatia Bilim ve İletişim Festivali, astronomiden yapay zekaya, kuantum fiziğinden ekolojiye ve halk sağlığına kadar geniş bir yelpazede etkinliklere sahne olmuştu. Aralarında NASA’dan, CERN’den, Quantum Laboratuvarından gelen araştırmacıların, saygın akademisyenlerin, sanatçıların ve bilim iletişimcilerinin bulunduğu geniş bir katılımcı kitlesi bu etkinlikte bir araya gelmişti. Festivalde 10 ana etkinlik ve 30'dan fazla atölye, forum düzenlenirken atölyelerden 8’i çocuklara özel olarak gerçekleşti. Bu yıl önceki yıla göre daha çeşitli bir program hayata geçirilecek.

Daha Büyük, Daha Uzun ve Daha Uluslararası Bir Buluşma

Bilimi ekranlardan çıkarıp toplumsal hayatın merkezine indirmeyi hedefleyen etkinlik, ilkinden aldığı güç ve deneyimle hayata geçirilecek. 1-5 Temmuz 2026’daki yeni festival programı, katılımcılara yalnızca dinleyici değil, aynı zamanda üretici olabilecekleri interaktif bir platform sunmayı hedefliyor.

[related-posts id="287378" color="bg-dark"][/related-posts]

Program: Paneller, Atölyeler, Film Gösterimleri ve Söyleşiler, Gökyüzü Gözlemleri ve Bilim Sokağı

2.Uluslararası Hypatia Bilim ve İletişim Festivali’nde en az 12 ana başlıkta 50’den fazla etkinlik planlanıyor. Festivalde günde iki defa düzenlenecek ana oturumlar dışında eş zamanlı paneller, söyleşiler, bilimsel atölyeler, film gösterimleri, yarışmalar, gökyüzü gözlemleri ve astrofotoğraf etkinlikleriyle dolu dolu bir program katılımcıları bekliyor. Etkinlik alanında kurulacak olan “bilim kültür ve sanat sokağı”nda bilim iletişim platformları, sivil toplum kuruluşları, bilim merkezleri, yayınevleri, bilim odaklı yayın organları, öğrenci kulüpleri olmak üzere onlarca kurum masalar kurarak çalışmalarını tanıtacak, katılımcılarla buluşacak. Festival programı 1 Haziran 2026’da açıklanacak.

Kadınların Bilimdeki Gücü ve Hurafelere Karşı Ortak Akıl

Uluslararası Hypatia Bilim ve İletişim Festivali, adını aldığı tarihin önemli kadın bilim insanı Hypatia’nın misyonuna uygun olarak kadınların bilimdeki yerini güçlendirmeyi öncelikleri arasına alıyor. Festivalin bu seneki temel çağrısı ise hurafelere karşı bilimsel düşünceyi, engellere karşı kadınların bilimdeki gücünü ve dezenformasyon ile bilgi kirliliğine karşı kolektif aklı savunmak olarak belirlendi.

[related-posts id="278639" color="bg-danger"][/related-posts]

Kuantum'dan İklim Krizine, Medya Okuryazarlığından Uzay Bilimlerine

Katılımcıları bekleyen başlıca konular ve etkinlikler şunlar: Kuantum fiziği, yapay zeka ve uzay bilimlerindeki son gelişmeler; evrim, medya okuryazarlığı ve iklim krizine dair kapsamlı tartışmalar; alanında öncü akademisyenlerin eşliğinde gerçekleştirilecek panellerin yanı sıra çok sayıda uygulamalı atölye; teleskoplarla gece gökyüzü gözlemleri, film gösterimleri ve çeşitli yarışmalar. Festivalde ele alınacak konu başlıkları şunlar:

“Dünyada ve Türkiye’de Bilim İletişimi”, “Bilim ve İletişimde Toplumsal Cinsiyet Eşitliği”, “COP 31 öncesi Ekoloji ve İklim Krizine Bilimsel Yaklaşım”, “Kent Yönetiminde Bilimsel Yaklaşım ve Planlama Ajansları Deneyimleri”, “Evrim Teorisi Özel Oturumu”, “Yerin Altından Uzayın Derinliklerine: Bilim ve Geleceğimiz”, “Yapay Zeka Teknolojileri ve Felsefesi & Bilinçli Toplum / Toplumsal Sorumluluk”, ”Kuantum Özel Oturumu: Kuantum Fiziği ve Toplumsal Etkileri – Bilim, Teknoloji ve İnsanlık”, “Eğitimde Bilimsel Yaklaşım ve Günümüz”.

İran savaşının farklı boyutlarıyla devam ettiği ve savaşın insani, ekonomik, ekolojik ve sosyal yıkımlarının insanlığın gündemine daha çok girdiği bir dönemde savaş ve sonuçları da festival çerçevesine uygun olarak festival gündeminde yer alacak.

Gazetecilik odaklı daha güçlü etkinlikler yapılacak

Gazetecilik ve iletişim başlıkları ikinci festivalde ilkine göre daha güçlü temsil edilecek. Hypatia Festivali'ne paralel olarak Türkiye çapında onlarca yerel medya kuruluşunun katılacağı bir medya buluşması da aynı hafta içinde Seferihisar’da gerçekleştirilecek.

Organizasyon ekibi ve destek ağı genişliyor

Öncülüğünü Hypatia Bilim Platformu'nun ve kurumsal olarak Hypatia Hypatia Bilim Medya ve İletişim Derneği'nin yaptığı festival çalışmalarının ilkine aktif destek veren ve organizasyon komitesinde de yer alan bilim iletişim platformları, sivil toplum kuruluşları, akademik kurumlar, bilim merkezleri, yayınevleri ve çeşitli platformlar bu yıl da festival bileşeni olarak destek verirken, çok sayıda yeni kurum ve platform da sürece katılmaya başladı. dokuz8MEDYA bu yıl da festivalin ana medya sponsoru olacak.

Tüm destekçileri içeren geniş liste Haziran ayı başında açıklanacak. Mayıs ve Haziran ayında festivale yönelik hazırlık toplantıları düzenlenecek. Bu yıl özellikle üniversitelerden ve liselerden festivale etkin katılım sağlanması hedefleniyor.

Akademisyenlerin, öğrencilerin, gazetecilerin, sanatçıların ve aktivistlerin buluşma noktası haline gelen bu kolektif hikâyenin bir parçası olmak isteyenler, etkinlik detaylarına ve ön kayıt formuna www.hypatiabilimfestival.com adresi üzerinden ulaşabiliyor.

Şirketin Pazartesi günü yaptığı açıklamaya göre Ternus, 1 Eylül'de CEO görevini üstlenecek.

2021'den bu yana donanım mühendisliği birimin başında olan Ternus, Apple'da geçirdiği 25 yıl boyunca ürün geliştirme alanında çalıştı.

Bloomberg'e konuşan kaynağa göre, Ternus'un donanım mühendisliği birimi uzun süredir görev yapan yardımcısı Tom Marieb'e devredilecek.

Yeni yönetim kurulu başkanlığı rolüyle birlikte Apple, 65 yaşındaki Cook'un dünya genelinde politika yapıcılarla ilişkileri yürüteceğini açıkladı.

Cook, halihazırda ABD Başkanı Donald Trump ile Apple'ın ilişkilerini de yönetiyor. Cook'un yönetim kurulu başkanlığına geçmesiyle birlikte, bu görevi uzun süredir üstlenen Art Levinson ise baş bağımsız yönetici konumuna geliyor.

YAPAY ZEKA ENTEGRASYONU VE GÜVENLİK ÖNLEMLERİ

Platformun duyurduğu yenilikler arasında kişisel yapay zeka modelleri öne çıkıyor. Buna göre üreticiler, kendi ses ve görüntülerini kopyalayarak dijital içerik üretim süreçlerinde kullanabilecekler. Ayrıca, Google’ın gelişmiş video üretim aracı Veo 3’ün sisteme entegre edilmesiyle birlikte metin komutları aracılığıyla Shorts videoları oluşturulabilecek. Müzik ve oyun alanında da yeni araçlar sunulacağı, basit metin komutlarıyla oyun tasarlama ve farklı müzik türlerini deneme imkanının sağlanacağı bildirildi.

YouTube, yapay zeka kullanımını teşvik ederken aynı zamanda düşük kaliteli içeriklerle mücadele edeceğini belirtti. İnternet terminolojisinde "slop" olarak adlandırılan, insani değer barındırmayan ve otomatik üretilmiş spam içeriklerin yayılmasını engellemek amacıyla mevcut denetim sistemlerinin güncellendiği ifade edildi. Mohan, "tamamen sentetik" içeriklere karşı savaş açtıklarını kaydetti.

Güvenlik ve şeffaflık önlemleri kapsamında, başka bir şahsın yüzünü veya sesini izinsiz şekilde kullanan yapay zeka videolarının otomatik olarak tespit edileceği açıklandı. Yapay zeka ile oluşturulmuş veya üzerinde oynanmış gerçekçi içeriklerin "sentetik" olarak etiketlenmesinin zorunlu hale getirileceği belirtildi. Ayrıca içerik üreticilerine, kendi dijital kimliklerinin başkaları tarafından kullanılmasını yönetebilecekleri teknik araçların sağlanacağı vurgulandı.

YAPAY ZEKA MİMARİSİ VE OTORİTER EĞİLİMLER

Araştırmanın başyazarı Joel Finkelstein, söz konusu durumun sadece bir "yaranma" (sycophancy) sorunu olmadığını vurguladı. Finkelstein, yapay zeka modellerinin hiyerarşi ve tehdit algısı üzerine inşa edilen mimari yapılarının, bu sistemleri yapısal olarak otoriter düşüncelere daha yatkın hale getirebileceğini ifade etti. Söz konusu araştırmanın, özellikle işe alım süreçleri veya güvenlik gibi alanlarda insanları değerlendiren yapay zeka sistemlerinin, kısa süreli etkileşimlerle yanlı hale gelerek tehlikeli kararlar verebileceğine dair ciddi uyarılar barındırdığı kaydedildi.

Konuyla ilgili OpenAI tarafından yapılan açıklamada, ChatGPT'nin varsayılan olarak nesnel olacak şekilde tasarlandığı ancak bir "üretkenlik aracı" olarak kullanıcı talimatlarını takip etmek üzere yapılandırıldığı belirtildi. OpenAI sözcüsü, bir kullanıcının belirli bir yöne doğru baskı yapması durumunda yanıtların o yöne kaymasının beklenen bir durum olduğunu ifade etti. Şirket ayrıca, sistemlerdeki siyasi yanlılığı asgari düzeye indirmek için sürekli çalışma yürütüldüğünü bildirdi.

Erişim engeli kararı uygulandı

İnternet sansürlerini ve erişim engellerini takip eden EngelliWeb platformunun aktardığı bilgilere göre, söz konusu içeriklere Türkiye'den erişim resmen kapatıldı. Son dönemde artan ve özellikle siyasi arenadaki isimleri hedef alan bu kurgusal görsellerin, yasal düzenlemeler gerekçesiyle engellendiği belirtildi. Alınan karar doğrultusunda, kullanıcılar Türkiye lokasyonundan bu spesifik içeriklere ulaşamayacak. Kararın, dezenformasyonla mücadele ve kişilik haklarının korunması kapsamında atılan bir adım olduğu değerlendiriliyor.

Çin'in bu alandaki atılımı sadece tek bir şirketle sınırlı kalmıyor. Hükümetin sağladığı stratejik destek ve üretim kapasitesindeki artış, ülkeyi küresel robotik yarışında avantajlı bir konuma getiriyor. Analistler, insansı robotların ticarileştirilmesinin erken aşamalarında Çin'in şu anda ABD'nin önünde olduğu konusunda hemfikir. Sektördeki bu hızlı büyüme, Washington hattında da yankı bulurken, teknoloji devleri arasındaki rekabetin önümüzdeki yıllarda daha da kızışacağı öngörülüyor.

Çin üretimde gaza bastı: Rakamlar rekor seviyede

Çin hükümeti, 15. Beş Yıllık Plan kapsamında "vücut bulmuş yapay zeka" teknolojisini stratejik öncelik olarak belirledi. Bu devlet politikasının somut sonuçları üretim rakamlarına da yansıdı. Ocak ve Kasım 2025 dönemini kapsayan veriler, Çin'in endüstriyel robot üretiminin bir önceki yıla göre yüzde 29,2 oranında artarak 673 bin 800 adede ulaştığını gösteriyor. Devletin sağladığı teşvikler ve üretim altyapısının gücü, Çinli firmaların sadece prototip üretmekle kalmayıp, bunları hızla sahaya sürmesine olanak tanıyor.

Elon Musk'ın optimus planı ve ABD'nin hamlesi

Çin'in bu hızlı yükselişi karşısında ABD cephesinde de hareketlilik gözleniyor. Trump yönetiminin, artan rekabet karşısında 2026 yılında bir "ABD robotik kararnamesi" çıkarmayı değerlendirdiği belirtiliyor. Öte yandan elektrikli araç devi Tesla'nın CEO'su Elon Musk, şirketin insansı robot projesi Optimus hakkındaki hedeflerini güncelledi. Musk, 2025 yılı sonuna kadar birkaç bin adet Optimus üretmeyi amaçladıklarını, tam ölçekli seri üretime ise 2026 başında geçmeyi hedeflediklerini duyurdu. Ancak analistler, Çin'in sınır güvenliği gibi gerçek dünya senaryolarında robotları şimdiden kullanmaya başlamasının, ticarileşme yarışında Tesla'nın bir adım önünde olduğunu gösterdiğini vurguluyor.

Ocak: ABD'de "Stargate" projesi ve jeopolitik teknoloji tartışmaları

Yılın ilk ayında ABD Başkanlığına yeniden seçilen Donald Trump, ülkenin yapay zeka altyapısını güçlendirmeyi amaçlayan "Stargate" projesini duyurdu. ABD tarihinin en büyük teknoloji yatırım planlarından biri olarak nitelendirilen proje kapsamında, aralarında OpenAI'ın da bulunduğu Amerikan teknoloji devleri, dört yıl içinde ulusal yapay zeka altyapısı inşa etmek üzere 500 milyar dolara varan yatırım taahhüdünde bulundu.

Aynı dönemde, uluslararası kamuoyunda teknoloji şirketlerinin jeopolitik rolleri tartışmaya açıldı. Batı medyasında yer alan ve Associated Press (AP) tarafından da doğrulanan raporlarda, Microsoft, OpenAI ve Google gibi şirketlerin İsrail ordusuna sağladığı bulut bilişim ve yapay zeka desteğinin 7 Ekim sonrası süreçte yüzde 200 artış gösterdiği belirtildi.

Şubat - Mart: Uzayda "İkiz Galaksi" keşfi

Yılın ilk çeyreğinde gökbilimciler, evrenin oluşumundan yaklaşık 1,8 milyar yıl sonrasına (günümüzden 12 milyar yıl öncesine) tarihlenen dev bir galaksi keşfetti. Yapısal özellikleri ve morfolojisi bakımından Samanyolu Galaksisi ile şaşırtıcı benzerlikler taşıyan bu keşif, bilim dünyasında geniş yankı uyandırdı. Bilim insanları, bu buluşun erken evrendeki galaksilerin sanılandan çok daha hızlı olgunlaştığını kanıtladığını ve galaktik evrim teorilerinin yeniden ele alınmasını gerektirdiğini kaydetti.

Nisan - Mayıs: Kuantum bilişimin ticarileşmesi

Bahar aylarında kuantum bilişim teknolojileri, teorik ve deneysel aşamayı geçerek ticari çözümlere dönüşmeye başladı. Teknoloji devleri, hem donanım kapasitesinde hem de hata düzeltme algoritmalarında kaydettikleri ilerlemelerle, kuantum bilgisayarları endüstriyel sorunların çözümünde kullanıma sundu.

Temmuz: Yapay zekada "Ajan" dönemi

OpenAI, temmuz ayında yapay zeka teknolojisinde bir kırılma noktası olarak kabul edilen "ajan modelini" duyurdu. Sadece verilen komutları yanıtlayan eski sistemlerin aksine; araştırma yapan, planlayan ve harekete geçen bu yeni model, kullanıcıların takvimini yönetme, otel rezervasyonu yapma ve uçak bileti satın alma gibi işlemleri otonom olarak gerçekleştirme yeteneğiyle tanıtıldı.

Ağustos: Google'ın dönüşü ve "Nano Banana"

Uzun süre pazar payında ChatGPT'nin gerisinde kalan Google, ağustos ayında piyasaya sürdüğü görüntü işleme odaklı yapay zeka modeli "Nano Banana" ile rekabetteki konumunu güçlendirdi. Şirket, bu hamlesiyle üretken yapay zeka alanındaki sessizliğini bozdu.

Eylül: Çin'den ulusal seferberlik ve DeepSeek hamlesi

Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, eylül ayında Pekin’in teknolojik bağımsızlık hedefini güçlendirmek amacıyla yapay zeka gelişimi için "ulusal seferberlik" çağrısında bulundu. Batılı ülkelerin teknoloji kısıtlamalarına karşı yerli inovasyonu hızlandırmayı hedefleyen bu politika sonrasında, Çinli teknoloji şirketi DeepSeek, uluslararası rakiplerine kıyasla daha az çip kullanarak geliştirdiği yüksek performanslı yapay zeka modelini tanıttı.

Ekim: İnsansı robotlar fabrikada

Yılın son çeyreğine girilirken, insansı robotların endüstriyel kullanımı somutlaştı. Tesla, "Optimus" adlı insansı robotunu fabrikalarında üretim bandına entegre ettiğini ve test süreçlerinin başladığını duyurdu. Robotların, karmaşık üretim görevlerini yapay zeka desteğiyle öğrenerek insan işçilerle yan yana çalışmaya başlaması, iş gücü piyasasının geleceğine dair yeni tartışmaları beraberinde getirdi.

Kasım: Pazar dengeleri ve Avustralya'nın sosyal medya yasağı

Küresel piyasalarda teknoloji şirketlerinin hakimiyeti kasım ayında da sürdü. Companies Market Cap verilerine göre Nvidia, dünyanın en değerli şirketi unvanını korurken, ilk 10 şirketin 8'ini teknoloji firmaları oluşturdu. Sıralamada Nvidia'yı Apple, Alphabet (Google), Microsoft, Amazon, Meta, Broadcom ve TSMC izledi.

Sosyal medyanın etkilerine yönelik tartışmalar, Avustralya'da yasal bir zemine oturdu. Avustralya hükümeti, 16 yaş altındaki bireylerin sosyal medya kullanımını yasaklayan yasayı onaylayarak dünyada bir ilke imza attı.

Aralık: Gemini 3, Qwen3 ve TikTok anlaşması

Yılın son ayında yapay zeka rekabeti en üst seviyeye ulaştı. Google, yeni modeli "Gemini 3"ü kullanıma sundu. Aylık aktif kullanıcı sayısını kısa sürede 450 milyondan 650 milyona taşıyan Gemini 3, bağımsız performans testi "Humanity's Last Exam"de rakiplerini geride bıraktı.

ABD-Çin teknoloji savaşının bir diğer cephesi olan TikTok konusunda da aralık ayında somut adımlar atıldı. Çinli ByteDance şirketi, TikTok'un ABD operasyonlarını Amerikalı yatırımcıların kontrolündeki bir yapıya devretmek üzere Oracle, Silver Lake ve MGX ile bağlayıcı anlaşmalar imzaladı.

Çinli e-ticaret devi Alibaba ise yılın son günlerinde, düşük maliyetle eğitilen ve yüksek performans sunan açık kaynaklı yapay zeka modeli "Qwen3"ü piyasaya sürerek yarışa dahil oldu.

ABD-ÇİN TEKNOLOJİ YARIŞI 2025’TE ARTARAK DEVAM ETTİ

Yıl boyunca devam eden teknoloji yarışında enerji ihtiyacı da belirleyici bir faktör oldu. Yapay zeka veri merkezlerinin devasa enerji tüketimi, teknoloji devlerini nükleer enerji ve "yeşil hidrojen" yatırımlarına yöneltti. 2025 yılı, sadece algoritmaların değil, bu algoritmaları çalıştıracak enerji altyapılarının da rekabet sahasına dönüştüğü bir yıl olarak tamamlandı.

Marcus, sinir ağları ile klasik yaklaşımların birleşimi olan "Nöro-sembolik Yapay Zeka"nın yükselişe geçtiğini belirtirken, 2026 yılı için şu 6 kritik tahminde bulundu:

1. Yapay Genel Zeka (AGI) 2026 veya 2027'de Gelmeyecek: Marcus'a göre bu konuda artık pek çok kişi hemfikir. Sadece birkaç ay önce durum farklıyken, İlya Sutskever ve Rich Sutton gibi önemli isimlerin endişelerini dile getirmesiyle sektördeki hava tamamen değişti.

2. İnsansı Robotlar (Optimus ve Figure) Ürün Değil, Sadece Demo Olacak: Elon Musk'ın Optimus'u ve Figure gibi ev robotları, laboratuvar demolarından öteye gidemeyecek. Erken prototipler üzerine yapılan incelemelerin "yıkıcı" derecede kötü olduğunu belirten Marcus, Rodney Brooks'un da sıkça söylediği gibi, bu robotları insanların evlerinde çalıştırmanın çok ama çok zor olacağını öngörüyor.

3. Üretken Yapay Zeka Yarışında Tek Bir Lider Olmayacak: Hiçbir ülke, "Üretken Yapay Zeka" (GenAI) yarışında belirleyici ve kesin bir liderliği ele geçiremeyecek.

4. Yeni Yaklaşımlar Yükselecek: Mevcut modellerin tıkanmasıyla birlikte, "Dünya Modelleri" ve "Nöro-sembolik Yapay Zeka" gibi yeni yaklaşımlar üzerindeki çalışmalar hız kazanacak.

5. 2025 "Zirve Balon" Yılı Olarak Anılacak: Wall Street'in Üretken Yapay Zeka'ya olan güvenini kaybetmeye başladığı an olarak tarihe geçecek. Değerlemeler düşüşe geçmeden önce bir miktar daha artabilir ancak geriye dönüp bakıldığında, Eylül başındaki Oracle çılgınlığı ve sonrasında yaşananlar "sonun başlangıcı" olarak görülecek.

6. Tepkiler Artacak, Trump Mesafe Koyabilir: Üretken Yapay Zeka'ya ve radikal deregülasyona (kuralsızlaştırma) karşı toplumsal tepki büyüyecek. Yapay zeka ilk kez ara seçimlerde bir seçim malzemesi haline gelecek. Oluşan bu tepkiler nedeniyle Donald Trump bile zamanla yapay zeka konusundan uzaklaşabilir.

Marcus, raporunu bir "tahmin üzerine tahmin" ile bitiriyor: Bu yılki öngörülerinin geçen yılkiler kadar nokta atışı olmayabileceğini, çünkü alanın artık "Sürekli Büyük Dil Modelleri" ve "Yapay Genel Zeka kapıda" şeklindeki durgun ve gerçekçi olmayan havadan sıyrıldığını belirtiyor. Sektörün daha akışkan, daha gerçekçi ve yeniliklere daha açık bir hale geldiğini ifade eden Marcus, gerçek ilerlemenin ancak bu şekilde sağlanabileceğini savunuyor.

Listeye göre, "Aramalar" kategorisinde ilk on sırayı Gemini, İstanbul Depremi, Eşref Rüya, Türkiye-İspanya maçı, Squid Game, Ferdi Tayfur, Fenerbahçe-Benfica maçı, Avrupa Ligi, Türkiye-Macaristan maçı ve Fenerbahçe-Feyenoord maçı paylaştı.

TÜRKİYE'DE 2025 YILININ ARAMA TRENDLERİ BELLİ OLDU

Spor tutkusu tüm kategorilere yansıdı

2025 yılı boyunca spor, yalnızca maç sonuçlarıyla değil, sporcular ve yöneticilerle de arama trendlerinin merkezinde yer aldı. Genel aramalarda Türkiye-İspanya, Fenerbahçe-Benfica karşılaşmaları ve Avrupa Ligi müsabakaları yoğun ilgi gördü. “İsimler” kategorisinde ise geçen yıldan bu yana popülerliğini koruyan Osimhen, listenin zirvesinde yer aldı. Sezonun dikkat çeken transferleri Leroy Sane ve Ederson da üst sıralara yerleşirken, Fenerbahçe’nin yeni başkanı Saadettin Saran ve milli basketbolcu Alperen Şengün en çok aranan spor isimleri arasında yer aldı. “Ne zaman?” kategorisinde ise Şampiyonlar Ligi kura çekimi, voleybol finalleri ve basketbol final maçları kullanıcıların en çok merak ettiği başlıklar oldu.

Yerli diziler ve küresel yapımlar bir arada

Dizi ve film aramalarında 2025, yerli yapımlar ile küresel projelerin aynı listede yarıştığı bir yıl oldu. “Diziler” kategorisinin birincisi yerli yapım "Eşref Rüya" olurken, onu dünya genelinde milyonlarca izleyicisi olan "Squid Game" ve "Gassal" takip etti. Sinema kategorisinde ise oyun dünyasından beyaz perdeye uyarlanan "Minecraft", yılın en çok aranan filmi oldu. Yerli yapımlar "Kadıköy Boğası" ve "Uykucu" da ilk üçte yer alarak kullanıcıların ilgisini çekti.

Sosyal medyadan mutfağa uzanan lezzet merakı

2025’te mutfak trendleri de ciddi bir değişim gösterdi. “Tarifler” kategorisinde Spoonful Tarifi zirveye yerleşirken, 100 Kişilik Mercimek Çorbası ve Lokanta Usulü Beyti en çok arananlar arasında yer aldı. Bu yıl ilk kez listeye eklenen “Nasıl Yenir?” kategorisi ise kullanıcıların yeni ve farklı tatlara olan ilgisini ortaya koydu. Kiwano, Demirhindi ve Kinoa gibi ürünlerin nasıl tüketileceği en çok merak edilen konular arasında yer aldı.

Giyim kombinlerinden şehir rehberlerine uzanan aramalar

Kullanıcıların yaşam tarzı ve stil arayışları da 2025 arama trendlerine güçlü biçimde yansıdı. “Ne Giyilir?” kategorisinde Yeşil pantolon üstüne ne giyilir, Mayonun üstüne ne giyilir ve Beyaz pantolon altına ne giyilir gibi kombin aramaları üst sıralarda yer aldı. “Nesi Meşhur?” kategorisinde ise Bolu ve Ağrı gibi şehirlerin öne çıkan özellikleri kullanıcıların en çok merak ettiği konular arasında yer aldı.

Türkiye’de 2025 yılı Google arama trendleri şöyle sıralandı:

Aramalar

1. Gemini

2. İstanbul Depremi

3. Eşref Rüya

4. Türkiye İspanya

5. Squid Game

6. Ferdi Tayfur

7. Fenerbahçe Benfica

8. Avrupa Ligi

9. Türkiye Macaristan

10. Fenerbahçe Feyenoord

İsimler

1. Osimhen

2. Fatih Ürek

3. Sadettin Saran

4. Leroy Sane

5. Talisca

6. Ederson

7. Alperen Şengün

8. Sevil Akdağ

9. Lemina

10. Diego Carlos

Tarifler

1. Spoonful Tarifi

2. 100 Kişilik Mercimek Çorbası Tarifi

3. Lokanta Usulü Beyti Tarifi

4. Mevlana Çorbası Tarifi

5. Soğan Dolması Tarifi

6. Dubai Çikolatası Tarifi

7. Squid Game Şekeri Tarifi

8. Tulumba Tatlısı Tarifi

9. Ev Baklava Tarifi

10. Dalgona Şekeri Tarifi

Kaybettiklerimiz

1. Ferdi Tayfur

2. Volkan Konak

3. Nihal Candan

4. Sırrı Süreyya Önder

5. Şinasi Yurtsever

6. Güllü

7. Ferdi Zeyrek

8. Edip Akbayram

9. Ece Gürel

10. Diogo Jota

Diziler

1. Eşref Rüya

2. Squid Game

3. Gassal

4. Uzak Şehir

5. Kral Kaybederse

6. Bahar

7. Wednesday

8. Leyla

9. Prens

10. Deha

Filmler

1. Minecraft

2. Kadıköy Boğası

3. Uykucu

4. F1

5. Aydede

6. Karantina

7. Sihirli Annem

8. Şampiyonlar

9. Anka Kuşu'nun Dönüşü

10. Dengeler

Ne Zaman?

1. Şampiyonlar Ligi Kura Çekimi Ne Zaman

2. Gassal 2. Sezon Ne Zaman

3. Voleybol Final Maçı Ne Zaman

4. Basketbol Final Maçı Ne Zaman

5. Toki Başvuruları Ne Zaman

6. Aşure Günü Ne Zaman

7. Fenerbahçe Seçim Ne Zaman

8. Bayram İkramiyesi Ne Zaman Ödenecek

9. Galatasaray Fenerbahçe Maçı Ne Zaman

10. Eşref Rüya Ne Zaman

Ne Giyilir?

1. Yeşil Pantolon Üstüne Ne Giyilir

2. Mayonun Üstüne Ne Giyilir

3. Beyaz Pantolon Altına Ne Giyilir

4. Saray Düğününde Ne Giyilir

5. Sonbaharda Ne Giyilir

6. Kır Düğününde Ne Giyilir

7. Pilatese Giderken Ne Giyilir

8. Beyaz Gömlek Altına Ne Giyilir

9. Tiyatroya Giderken Ne Giyilir

10. Rüzgarlı Havada Ne Giyilir

Nesi Meşhur?

1. Bolu'nun Nesi Meşhur

2. Ağrı'nın Nesi Meşhur

3. Merzifon'un Nesi Meşhur

4. Mardin'in Nesi Meşhur

5. Gaziantep'in Nesi Meşhur

6. Antalya'nın Nesi Meşhur

7. Bilecik'in Nesi Meşhur

8. Çanakkale'nin Nesi Meşhur

9. Edirne'nin Nesi Meşhur

10. İstanbul'un Nesi Meşhur

Nasıl Yenir?

1. Kiwano Nasıl Yenir

2. Demirhindi Nasıl Yenir

3. Kinoa Nasıl Yenir

4. Mango Meyvesi Nasıl Yenir

5. Yaban Mersini Nasıl Yenir

6. Adem Elması Nasıl Yenir

7. Tatlı Patates Nasıl Yenir

8. Arı Poleni Nasıl Yenir

9. Avokado Kahvaltıda Nasıl Yenir

10. Longan Meyvesi Nasıl Yenir

Kuantum Geleceğine Bir Adım Daha Atıldı

Türkiye’de kuantum teknolojileri alanında farkındalık oluşturmayı ve bilgi paylaşımını artırmayı amaçlayan QTürkiye Kuantum Günleri’nin beşincisi, 15–16 Kasım 2025 tarihlerinde İstanbul Teknik Üniversitesi Süleyman Demirel Kültür Merkezi’nde başarıyla gerçekleştirildi. Etkinlik, akademisyenleri, sektör liderlerini, girişimcileri ve kuantum teknolojilerine ilgi duyan geniş bir topluluğu bir araya getirerek iki gün boyunca yoğun bir etkileşim atmosferi sundu. Etkinlik organizasyonunda QTürkiye öğrenci kollarından Kuantum İTÜ, Kuantum Marmara ve Kuantum Çankaya yer aldı.

Qubitrium’un ana sponsorluğu üstlendiği etkinlikte Yapı Kredi Teknoloji, Kuanticy, Appsilon ve NEUROssance diğer sponsorlar arasında yer aldı. Alanın uzmanları, kuantum teknolojileri alanındaki son gelişmeleri ve gelecek öngörülerini katılımcılarla paylaşarak Türkiye’de hızla büyüyen kuantum ekosistemine önemli katkılar sağladı.

Kuantum Teknolojilerinin Önemi ve 2025 Dünya Bilimi ve Teknolojileri Yılı

Kuantum teknolojilerinin bilgi işlem, güvenlik, iletişim ve sağlık gibi pek çok alanda yarattığı dönüşüm etkinlik boyunca sıkça vurgulandı. 2025’in Dünya Kuantum Bilimi ve Teknolojileri Yılı ilan edilmesi, bu teknolojilerin hem bilim hem de endüstri için taşıdığı kritik önemi daha görünür hâle getirdi. Uzmanlar, araştırmacılar, girişimciler ve öğrenciler bu platformda bir araya gelerek Türkiye’de kuantum teknolojilerinin gelişimine yönelik sorunları, fırsatları ve gelecek vizyonlarını doğrudan birbirleriyle paylaşabildi.

Etkinlikte Paneller ve Konuşmalar

Etkinlik süresince kuantum ekosistemine dair çok yönlü tartışmaların yürütüldüğü çeşitli paneller düzenlendi. İlk olarak TÜBİTAK’ın farklı enstitülerinden temsilcilerin katıldığı panelde, Türkiye’nin kuantum bilimi ve teknolojilerindeki mevcut durumu ve uzun vadeli hedefleri ele alınırken, TÜBİTAK enstitülerinde yürütülen araştırma, geliştirme ve altyapı yatırımlarına dair güncel çalışmalar kapsamlı biçimde değerlendirildi.

Kuantum girişimcilerinin yer aldığı “Kuantum Ekosisteminde Startuplar” paneli, Türkiye’de kuantum teknolojileri üzerine çalışan genç şirketlerin yalnızca ürün geliştirme stratejilerini değil, aynı zamanda karşılaştıkları teknik ve finansal engelleri, nitelikli insan kaynağına erişim sorunlarını da görünür kıldı. Tartışmalar, bu girişimlerin hangi alanlarda somut ilerleme sağladığını, hangi noktalarda kurumsal ve akademik desteklere ihtiyaç duyduklarını ve ülkenin kuantum ekosisteminin önümüzdeki yıllarda ne tür yenilik fırsatları barındırdığını ortaya koydu.Kuantum girişimcilerinin yer aldığı “Kuantum Ekosisteminde Startuplar” paneli, Türkiye’de kuantum teknolojileri üzerine çalışan genç şirketlerin ürün geliştirme süreçlerini, ihtiyaçlarını ve ekosistemin yenilik potansiyelini ortaya koydu.

Yapı Kredi Teknoloji, Akbank, KPMG ve Türk Telekom’dan temsilcilerin ağırlandığı “İş Dünyasının Kuantum Ekosisteminde Rölü" panelinde, kuantum teknolojilerinin bankacılık, telekomünikasyon ve danışmanlık gibi sektörlerde yaratacağı etkiler tartışılırken; iş dünyasının ekosistemin şekillenmesindeki stratejik rolü, sektörler arası iş birliklerinin önemi ve kamu ile özel sektörün birlikte geliştirebileceği yol haritaları da gündeme taşındı.

Kuantum eğitiminin ele alındığı “Kuantum Fiziği ve Teknolojilerinin Eğitimi” panelinde üniversiteler ve eğitim girişimleri, Türkiye’de kuantum fiziği ve kuantum teknolojileri eğitiminin nasıl yapılandırılması gerektiğini tartışarak, geleceğin nitelikli insan kaynağını yetiştirmek için atılması gereken adımlara ilişkin öneriler sundular.

“Kuantum Teknolojilerinde Bilim İletişimi"Bilim iletişimi panelinde ise panelistler, kuantum bilgisinin toplumla doğru ve anlaşılır biçimde paylaşılmasının önemini tartışıtılar. Bununla birlikte sahte bilim ve yanlış bilgiyle mücadelede kullanılabilecek yöntemler ele alındı ve kuantum alanında sağlıklı bir toplumsal farkındalığın nasıl oluşturulabileceğine değinildi.

Gençlerin deneyimlerini öne çıkaran “Kuantum Ekosisteminde Gençler Paneli” ise hem lise hem de üniversite seviyesinden öğrencilerin kuantum teknolojileri alanındaki hem akademik hem de sosyal alanlarda yürüttükleri çalışmalarını, motivasyonlarını ve ekosisteme yaptıkları katkıları görünür kıldı. Kuantum teknolojileri gibi teknik bir alanda gençlerin yüksek ilgi ve başarılarını görmek bütün katılımcıları gururlandırdı…

Panellerin yanı sıra etkinlikte konuşmalar da gerçekleştirildi ve katılımcılar, uzmanlardan doğrudan bilgi alma fırsatı buldu.

Sponsor Konuşmaları

Etkinlikte sponsor konuşmaları da büyük ilgi gördü. Qubitrium adına şirket CEO’su Dr. Kadir Durak, kuantum teknolojileri alanında neden yatırım yapılması gerektiğinden ve Qubitrium’un yolculuğundan bahsetti. Yapı Kredi Teknoloji adına konuşan Ege Dinçer ise, D-Wave ile gerçekleştirdikleri, ticari risklerin kuantum hesaplama teknolojisi kullanarak tahmini projelerini aktardı.

QuanT ile Gerçekleştirilen Kuantum Çekilişi

Etkinliğin en dikkat çeken anlarından biri, Türkiye’nin ilk kuantum bilgisayarı QuanT kullanılarak gerçekleştirilen özel çekiliş oldu. Katılımcılar, gerçek bir kuantum işleme dayanan sonuçları deneyimleme fırsatı bularak kuantum hesaplamanın pratik etkilerini doğrudan gözlemlediler. Bu uygulama, hem etkileşimli yönü hem de Türkiye’nin kuantum teknolojilerindeki ilerlemesini somut biçimde göstermesi açısından büyük beğeni topladı.

QTürkiye Hakkında

2019 yılında kurulan QTürkiye, Türkiye’nin ilk kuantum teknolojileri topluluğu olarak akademi, sanayi ve girişimcilik dünyasını bir araya getirerek bilgi paylaşımını artırmayı ve kuantum ekosisteminin gelişimine katkı sunmayı sürdürüyor. QTürkiye Kuantum Günleri’25, topluluğun bu misyonunu pekiştirirken Türkiye’nin kuantum alanındaki ivmesini de görünür kıldı.

Daha fazla bilgi ve etkinlik detayları için QTürkiye’nin web sitesini ve sosyal medya hesaplarını ziyaret edebilirsiniz.

5 Geniş Dönem ve Kritik Yaşlar

Araştırmacılar, beynin nöral bağlarının yaşam boyunca nasıl değiştiğini inceleyerek, bu değişimi 5 geniş döneme ayırdı.

1. Doğumdan 9 Yaşına Kadar: Beynin ilk gelişim süreci. Bu dönemde nöronlar arasındaki bağlantıların çoğu azalırken (budanırken), daha aktif olanlar korunuyor ve güçleniyor.

2. 9-32 Yaş Arası (Ergenlik): Araştırmanın en dikkat çeken bulgusu bu dönem oldu. 9 yaşında başlayan ve 32 yaşına kadar süren bu evre, beynin iletişim ağlarının en verimli hale geldiği "ergenlik dönemi" olarak tanımlandı.

3. 32-66 Yaş Arası: 32 yaşından sonra beyin yapısı, önceki çalkantılı dönemlere kıyasla daha istikrarlı ve durağan bir yapıya geçiyor.

4. 66-83 Yaş Arası (Erken Yaşlanma): Bu kırılma noktasıyla birlikte beyindeki bağlantı verimliliğinde yaşa bağlı sağlık sorunları etkisini göstermeye başlıyor.

5. 83 Yaş ve Sonrası (Geç Yaşlanma): Beyaz madde yapısındaki bozulmaların ve yaşlılık etkilerinin en yoğun görüldüğü dönem.

"20'lilerin Ergen Gibi Davrandığı Anlamına Gelmez"

Araştırmanın başyazarı Alexa Mousley, 32 yaşına kadar süren "ergenlik" tanımının yanlış anlaşılmaması gerektiği konusunda uyardı. Mousley, "Bu, 20'li yaşların sonundaki kişilerin davranışsal olarak ergen gibi davrandığı anlamına gelmiyor. Değişen şey beynin gelişim yönü ve nöral ağların optimizasyonu" değerlendirmesinde bulundu.

Hypatia Bilim Platformu'nun 2.Uluslararası Hypatia Bilim ve İletişim Festivali hazırlıkları kapsamında başlattığı "Hypatia Bilim Buluşmaları"nın ilki 22 Kasım Cumartesi günü İzmir Seferihisar Çağan Irmak Kültür Merkezi'nde hayata geçirildi. Astrofizikçi ve ODTÜ öğretim görevlisi Dr.Umut Yıldız'ın katılımcıları "Evrende Yaşam Arayışı" başlığıyla uzayın ve tarihin derinliklerinde bir yolculuğa çıkardığı konferans Seferihisar Belediyesi iş birliğiyle düzenlendi. Yediden yetmişe Seferihisarlı bilim severlerin ilgiyle takip ettiği ve sorularıyla interaktif bir karakter kazandırdığı programın açılışını Seferihisar Belediyesi İletişim Koordinatörü Derya Divrikli ve Hypatia Bilim Platformu kurucusu Nurcan Seven yaptı.

Derya Divrikli: Seferihisar Belediyesi bilim merkezlerinden, etkinliklere kadar yoğun bir çalışma süreci içinde olacak

Seferihisar Belediyesi adına katılımcıları selamlayan Derya Divrikli, "Geçen yazın sonunda bir bilim iletişim festivali olmuştu, Seferihisar Belediyesi olarak destekçisi olmuştuk. Bu festival Temmuz'da yeniden gerçekleşecek ve biz de bu alanda gençlerimize yönelik bilim merkezlerinden, etkinlik faaliyetlerine kadar yoğun bir çalışma süreci içinde olacağız" dedi.

Hypatia Bilim İletişim Platformu kurucusu Nurcan Seven de sözlerine "Biz de kısmen Seferihisarlı olmaya başladık" diyerek başladı ve hem Hypatia Bilim'in, hem de Uluslararası Hypatia Bilim ve İletişim Festivali'nin hikayesini anlattı.

Seven, Hypatia Bilim'in 2018'de başlayan yolculuğu ve festival fikrinin doğuşunu anlattı

Nurcan Seven şöyle devam etti

"2018'den bu yana kurduğumuz Hypatia bilim dijital alanda bilim iletişimi ve bilim haberciliği faaliyetleri sürdürüyordu ancak toplumsal alanda bilimin, bilim insanının, bilimsel ve teknoloji gelişmelerin 7'den 70'e toplumun geniş kesimleriyle buluşmasının ülkemizini geleceği açısından, geleceğe yönelik demokratik karar mekanizmalarına sağlıklı şekillenmesi açısından da çok önemli bir yerde duruyor. Bu ihtiyaçdan yola çıkan Hypatia Bilim olarak "Dijitalden sosyal hayata nasıl uzanabiliriz?", "Bilimsel ve teknolojik gelişmeleri toplumla nasıl konuşabiliriz ve bunun geleceğe dair projeksiyonunu nasıl yapabiliriz?" diye düşünürken Hypatia bilim ve iletişim festivali doğdu.

Festivalin ilkini 3-7 Eylül 2025 tarihleri arasında İzmir Seferihisar'da gerçekleştirdik, belki katılmışsınızdır, belki duymuşsunuzdur. Biz ikincisini yeniden 1-5 Temmuz'da yine Seferihisar'da yapmaya karar verdik ve daha büyük yaşama geçecek bu festivalin hazırlıklarını her yere yaymak için 'Hypatia Bilim Buluşmaları' serisini başlatmış bulunuyoruz. 1 Temmuz 2026'ya kadar hem Ege bölgesinde, hem de tüm Türkiye'de 'Hypatia Bilim Buluşmaları' gerçekleştireceğiz ve bunlar festivale hazırlık buluşmaları olacak."

Dr. Umut Yıldız'dan bilim iletişimi vurgusu

Nurcan Seven'in ardından sahneye çıkan Dr.Umut Yıldız da sunuma geçmeden önce Türkiye'de ve dünyada bilim iletişiminin önemini vurguladı. Bilim iletişiminin çok fazla fark edilmese de hayatımızın içinde olduğunu ifade eden Yıldız, insanlığa katkı yapabilmek için yapılan bilimsel çalışmaların yayınlandıktan sonra çok dar bir çevrenin dikkatine sunulduğunu söyledi ve bilim iletişiminin bu açıdan çok önemli olduğunun altını çizdi. Yıldız, bilimin toplumla buluşması, bilim insanlarının yaptıkları çalışmaları geniş kesimlere aktarabilmesi için bilim iletişiminin taşıdığı önemi örnekleriyle anlattı.

Evrenin doğuşunun hikayesi ve yaşam arayışı

Daha sonra sunuma geçen Yıldız, konuşmasına "Yaşam Nedir?" ve "Zeka Nedir?" sorularının yanıtını arayarak başladı. Evrenin doğuşundan bugüne yaşadığı süreci katılımcıları da içine çeken ilgi çekici bir sunumla anlatan Umut Yıldız'ın iki saate yakın kesintisiz devam eden sunumunun ardından katılımcılarla toplu fotoğraf çekimi yapıldı. Etkinliği Seferihisar Belediye Başkan Yardımcısı Gökhan Pehlivan da takip etti.

Seferihisar, 1-5 Temmuz 2026'da ikincisi düzenlenecek olan Uluslararası Hypatia Bilim ve İletişim Festivali'nin de ev sahipliğini yapacak.

Erbaş’ın iddiaları, bilimsel camianın reddettiği iki ana yanılgıya dayanıyor: Telegoni ve mikroşimerizmin yanlış yorumlanması.

İddia 1: Telegoni ve Çocuklara Gen Aktarımı

Erbaş, "Üçüncü erkekten olan çocuk birinci babadan genleri taşıyor" ve "20 erkekle beraber olmuşsanız, 21’inci erkekten olan çocuğunuz o 20 erkeğin karışımı olabilir" iddialarını telegoni kavramı üzerine kurdu.

Bilimsel Gerçek:

• Telegoni Nedir? Antik Yunan'dan kalma bu teori, dişi canlının önceki eşinin sonraki yavruların özelliklerini etkileyebileceğini iddia eder. Modern genetik, bu kavramı "itibarsızlaştırılmış bir mit" olarak tanımlar.

• Meyve Sinekleri Örneği: Erbaş’ın dayanak gösterdiği meyve sineklerindeki fiziksel etki, spermin DNA’sının yumurtaya katılmasıyla ilgili değildir. Dr. Hakan Bozdemir’e göre bu, seminal sıvıdaki besleyici moleküllerin yumurtanın gelişimine geçici olarak etki etmesiyle açıklanır ve insan üremesiyle benzerlik taşımaz.

• Genetik Kural: Modern genetik (Mendelyen kalıtım) kurallarına göre, bir çocuğun genetik yapısı sadece o döllenme anında birleşen yumurta ve sperm tarafından belirlenir. Anne veya biyolojik baba haricinde üçüncü bir şahsın DNA’sının bebeğe karışması bilimsel olarak temelsizdir.

İddia 2: Cinsel İlişkiyle Y Kromozomu Kalıcı Olarak Beyne Kadar Ulaşır

Erbaş, kadın otopsilerinde Y kromozomuna rastlanmasını, gebelik ve düşük dışındaki tek seçenek olan "geçmiş cinsel beraberliklere" bağladı ve spermin kalbe ve beyne kadar gidebildiğini öne sürdü.

Bilimsel Gerçek:

• Mikroşimerizm: Kadınlarda Y kromozomu taşıyan hücrelerin bulunması doğrudur ve buna mikroşimerizm denir. Ancak bilimsel olarak bunun en yaygın ve kalıcı kaynağı, erkek fetüs taşıyan geçmiş gebeliklerdir (canlı doğum veya fark edilmemiş düşükler dahil).

• Spermin Hayatta Kalması: Mikrobiyoloji Eğitmeni Dr. Hakan Bozdemir’e göre, vajinaya ulaşan sperm hücreleri kadın vücudu tarafından yabancı olarak algılanır ve bağışıklık sistemi tarafından hızla parçalanır. Spermin kan dolaşımına girip beyin ya da kalp gibi uzak organlara ulaşması beklenen veya kanıtlanmış bir durum değildir.

• Uzman Görüşü: Konuyla ilgili araştırma yürüten Dr. William Chan da, "Cinsel ilişkinin mikroşimerizmaya yol açtığını söylemek yanlış ve yanıltıcı" diyerek, bu fikrin sadece teorik bir varsayım olduğunu belirtmiştir.

Sonuç olarak, Prof. Dr. Oytun Erbaş’ın iddiaları, bilimsel bağlamından koparılmış, sınırlı deneyleri yanlış yorumlamış ve toplumsal cinsiyet algısını etkilemeye yönelik spekülatif söylemlerdir.

ÇALIŞMANIN DETAYLARI

Nippon Telegraph and Telephone şirketinin İletişim Bilimleri Laboratuvarı'nda çalışan araştırmacı Horikawa Tomoyasu liderliğindeki ekip, 22-37 yaş aralığındaki 6 Japon gönüllü üzerinde çalışma yürüttü. Katılımcılara nesneler, doğa manzaraları, insan hareketleri ve günlük aktiviteleri içeren 2 bin 180 video izletildi.

Araştırmacılar, katılımcılar bu videoları izlerken fonksiyonel manyetik rezonans görüntüleme (fMRI) cihazıyla beyin aktivitelerini kaydetti. Videolara ilişkin metinler önce büyük dil modelleri tarafından sayısal dizilere dönüştürüldü, ardından yapay zeka modelleri bu sayısal diziler ile beyin aktivitelerini eşleştirecek şekilde eğitildi.

TEKNİĞİN POTANSİYEL KULLANIM ALANLARI

Horikawa, geliştirdikleri tekniğin beyindeki dil merkezlerinden bağımsız çalıştığını vurgulayarak, "Bu yöntem, nörodejeneratif hastalıklar nedeniyle konuşma yetisini kaybeden kişilerin iletişim kurmasına yardımcı olabilir" açıklamasını yaptı.

Yöntemin, beynin görsel bilgiyi nasıl işlediğini çözümleyerek nesneleri, mekanları, eylemleri, olayları ve aralarındaki ilişkileri betimleyen ayrıntılı metinler üretebildiği belirtildi.

Çalışma, bilim dergisi "Science Advances"ta yayımlandı.

ARI LABİRENTİNDE ZAMANLAMA TESTİ

Araştırmacılar, arıların farklı sürelerdeki ışık sinyallerini ödüllerle ilişkilendirip ilişkilendiremeyeceğini test etmek için özel bir düzenek hazırladı. Deneyde, arılar kısa süreli (nokta) veya uzun süreli (çizgi) yanıp sönen iki farklı daireden birini seçmek zorunda kaldı. Kısa ışık sinyali şekerli su ödülüyle, uzun ışık sinyali ise arıların kaçındığı acı bir sıvıyla eşleştirildi.

SİNYAL KONUMU DEĞİL SÜRESİ ÖNEMLİ

Araştırmacılar, arıların sinyalin konumuna değil, süresine tepki verdiğinden emin olmak için labirentteki sinyal konumlarını sürekli değiştirdi. Buna rağmen arıların tutarlı bir şekilde şeker ödülüyle ilişkilendirilmiş olan doğru ışık sinyaline yöneldiği gözlemlendi. Ödüllerin kaldırıldığı kontrol deneylerinde de arıların aynı sinyallere benzer şekilde tepki vermeye devam etmesi, seçimlerinin koku gibi başka ipuçlarına dayanmadığını kanıtladı.

DOĞAL ORTAMLARINDA BULUNMAYAN BİR BECERİ

Araştırma ekibinden Alex Davidson, bulguların önemini şu sözlerle değerlendirdi: "Arıların doğal ortamlarında bu tür yanıp sönen görsel uyaranlarla karşılaşmamaları, böyle bir ayrım yapabilmelerini daha da ilginç kılıyor. Görsel uyaranların süresini takip edebilmeleri, muhtemelen çevredeki hareketleri izlemek veya iletişim kurmak gibi farklı amaçlar için evrimleşen zaman algısı kapasitelerinin bir uzantısıdır."

Bu çalışma, böcek bilişsel yetenekleri hakkındaki anlayışımızı genişleterek, arıların sanılandan daha karmaşık görsel işleme ve zamanlama becerilerine sahip olduğunu gösteriyor.

Watson'ın uzun yıllar yöneticiliğini yaptığı Cold Spring Harbor Laboratuvarı'nın internet sitesinde yer alan açıklamada, ABD'li bilim insanının bir süredir enfeksiyon tedavisi gördüğü hastaneden bu hafta başında huzurevine nakledildiği ve burada yaşamını yitirdiği belirtildi.

MODERN BİYOLOJİDE ÇIĞIR AÇAN KEŞİF

Watson, İngiliz bilim insanı Francis Crick ile 1953 yılında DNA'nın çift sarmal yapısını keşfetmişti. Bu buluş, modern moleküler biyolojinin temelini oluşturarak genetik, tıp ve biyoteknoloji alanlarında devrim niteliğinde gelişmelere öncülük etti.

Watson, bu çığır açan çalışması nedeniyle 1962 yılında Crick ve X-ışını kırınım çalışmalarıyla keşfe katkıda bulunan Maurice Wilkins ile birlikte Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü'ne layık görülmüştü.

Yeni Kontrol Özellikleri

Ebeveynlere sunulan başlıca kontrol yetkileri şunlardır:

Kullanım Kısıtlaması: Çocuk ve gençlerin ChatGPT'yi kullanabileceği saatlerin belirlenmesi.

Özellik Kapatma: Yapay zekanın sesli modu veya görsel üretim özelliğinin devre dışı bırakılması.

Hafıza Kontrolü: Uygulamanın hafıza (memory) özelliğinin kullanımının denetlenmesi.

Ruh Sağlığı ve Güvenlik Önlemleri

OpenAI, genç hesaplara otomatik olarak cinsellik, şiddet içeren veya aşırı güzellik idealleri gibi zararlı içeriklere karşı ek korumalar uygulayacağını bildirdi.

Şirket ayrıca, gençlerin ruh sağlığını korumaya yönelik yeni bir bildirim sistemi geliştirdi. Bu sistem, olası "kendine zarar verme durumlarını" tespit etmesi halinde ebeveynleri e-posta, SMS ve uygulama bildirimi yoluyla uyaracak.

Bu ebeveyn ayarlarının etkinleştirilmesi, yalnızca gençlerin onayıyla mümkün olacak ve gençler istedikleri zaman bağlantıyı kesme hakkına sahip olacak. OpenAI, gelecekte 18 yaş altı kullanıcıları otomatik olarak tanıyacak bir yaş tahmin sistemi üzerinde çalıştığını da duyurdu.

Açılan Dava Süreci

Bu güvenlik adımları, şirketin ciddi bir hukuki süreçle karşı karşıya kalmasının ardından geldi. ABD'de Nisan ayında yaşamını yitiren 16 yaşındaki Adam Raine'in ailesi, çocuklarına intihar yöntemleri konusunda tavsiyeler verdiği ve intihar notu taslağı yazmayı teklif ettiği gerekçesiyle Ağustos ayında OpenAI ve Üst Yöneticisi (CEO) Sam Altman’a dava açmıştı.

Yeni sistemle kullanıcılar, platformlarda reklam görmeden gezinmek için ücret ödeyecek.

Web kullanıcıları için aylık abonelik ücreti 2,99 sterlin (yaklaşık 166 TL),

Mobil uygulama kullanıcıları için ise 3,99 sterlin olarak belirlendi.

Meta, bu adımıyla kullanıcıların reklam temelli değil, tercihe dayalı bir deneyim yaşamasını hedeflediğini açıkladı.

Meta, “Bu, Birleşik Krallık'ta yaşayan kişilere, kişiselleştirilmiş reklamlarla Facebook ve Instagram'ı ücretsiz olarak kullanmaya devam etme veya reklamları görmemek için abonelik satın alma seçeneği sunacak” dedi.

Meta, hizmetin önümüzdeki haftalarda kullanıma sunulacağını belirtti. Aboneliği kabul etmeyen kullanıcılar, kişisel verilerine dayalı reklamları görmeye devam edecek.

Abonelik hizmeti, Meta'nın AB'de sunduğu bir hizmete benziyor. Bu hizmet, bloğun yürütme organı olan Avrupa Komisyonu tarafından büyük teknoloji şirketlerini denetlemek için tasarlanan dijital pazarlar yasasını ihlal ettiği gerekçesiyle değerlendirilmişti.

Komisyon, Meta'ya bu yıl 200 milyon euro para cezası verdi ve şirketin, hedefli reklamlar yapmak için cinsiyet, yaş ve konum gibi daha az ayrıntılı kişisel verileri kullanan sitelerinin ücretsiz bir sürümünü piyasaya sürmesi gerektiğini belirtti.

İngiltere'nin veri denetim kurumu olan Bilgi Komisyonu Ofisi, (ICO) bu adımı memnuniyetle karşıladığını söyledi.

ICO sözcüsü, “Bu, Meta'nın Facebook ve Instagram hizmetlerini kullanmak için standart şartlar ve koşulların bir parçası olarak kullanıcıları reklamlarla hedeflemekten uzaklaşmasını sağlıyor. Bunun Birleşik Krallık yasalarına uygun olmadığını açıkça belirtmiştik” dedi.

Şirketten yapılan açıklamada, ABD'li şirketin Google Cloud gibi yapay zeka hizmetlerine yönelik artan talebi karşılamak için Londra yakınlarında bir veri merkezi kuracağı bildirildi.

Açıklamada, Google'ın İngiltere'ye toplamda 5 milyar sterlinlik yatırımının gelecek 2 yıl boyunca altyapı ve bilimsel araştırmalar için kullanılacağı kaydedildi.

Bu arada, söz konusu yatırımın, ülkede yıllık 8 bin 250 istihdam oluşturması bekleniyor.

Ayrıca, Google, İngiltere'de şebeke istikrarına ve enerji geçişine katkıda bulunmayı amaçlayan bir anlaşmayı Shell ile yaptığını duyurdu.

Trump'ın bugün İngiltere'yi ziyaret etmesi ve ziyareti sırasında 10 milyar doların üzerinde ekonomik anlaşmalar yapılması bekleniyor.

Sadece 6 duraklık küçük bir alanda sefer yapan sürücüsüz elektrikli otobüsün 12 kişilik kapasiteye sahip olduğu bildirildi.

Normal şartlarda saatte 40 kilometre hıza kadar çıkabilen aracın deneme seferlerinde en fazla saatte 15 kilometre hızla gideceği, pil şarjının 8-10 saat ile sınırlı olduğu bilgisi paylaşıldı.

Açıklama yapan CTAG Elektronik ve Akıllı Mobilite Bölümü Direktörü Francisco Sanchez, "Toplu yolcu ulaşımı için geliştirdiğimiz ve pilot deneme sürüşüne başladığımız bir araç. Bu sadece 1-5 kilometrelik kısa mesafeler için kullanılabilecek bir araç." dedi.

Madrid dışında İspanya'nın kuzeyindeki Vigo Üniversitesinde de kısa zamanda deneme sürüşlerine başlayacaklarını aktaran Sanchez, "Bu araçlar, toplu ulaşım sorunlarına çözüm sunuyor ve çok kısa sürede piyasada rekabete açık duruma gelecek. Şu anda zaten dünyanın farklı yerlerde bir çok kentte, bu araçların deneme seferleri yapılıyor." açıklamasında bulundu.

Mevcut durumda tüm kentlerde aktif olan 12 metrelik büyük halk otobüslerinin yerine geçecek bir araç olmadığını kaydeden Sanchez, büyük araçların giremediği, şehir merkezlerinde, park alanlarında, üniversitelerde, sanayi sitelerinde bu tip araçların kullanılabileceğini kaydetti.

İspanya'daki mevcut yönetmelik gereği toplu ulaşım araçları sürücüsüz bırakılamadığından, deneme seferine başlayan araçta da bir "gözetimci" yer aldı.

Yetkililer, aracın güvenli olduğunu vurgulasa da yayaya, yoldan geçen bisiklet ve motosiklet başta olmak üzere araçlara karşı oldukça hassas olan aracın, pilot denemelerde sık sık gözetimci tarafından otomatikten çıkarılıp fiziksel kullanıma geçmek zorunda kaldığı görüldü.

Madrid özerk yönetim hükümeti, 2026'dan itibaren bu tip sürücüsüz elektrikli araçları aktif olarak kullanmayı planlıyor.