Milyonlarca Suriyelinin ölümüne ve yerinden edilmesine yol açan iç savaş bir yandan da Suriye'yi ve kısmen Lübnan'ı "narkotik devlete" dönüştürüyor.

AFP'nin görüştüğü 30'dan fazla diplomat, savcılık yetkilisi, kaçakçı ve uyuşturucu satıcısı, merkezi Suriye'den bütün Ortadoğu'ya yayılan devasa Captagon uyuşturucu hapı ağını ortaya koydu.

Kötüye kullanımı sebebiyle 1980'lerde durdurulan Captagon üretimi yasadışı yollarla devam ediyor. Captagon kullanan kişiler, cesaretin artması sebebiyle kendilerine ve çevrelerine zarar verebiliyor. Kullanım arttıkça bağımlılık ve sağlık sorunları oluşuyor. Ayrıca uyku problemleri doğuyor.

EN BÜYÜK PAZAR SUUDİ ARABİSTAN'DA

Captagon, Körfez ülkelerindeki varlıklı gençler arasında en yaygın uyuşturuculardan biri. Maddenin en büyük pazarı Suudi Arabistan'da birkaç işte birden çalışanlar Captagon'a başvuruyor.

Tek hap fiyatı zengin kesimlerde 25 dolara kadar çıkarken, işçi sınıfı bölgelerinde 1 dolara bile hap satılıyor.

Haplara haftada 40 dolar ödeyen 20 yaşındaki Faysal yeni evlenmiş. Esas işi bittikten sonra artan enerjisiyle şoförlük yaptığını şöyle anlattı:

İki üç gün durmadan çalışabiliyorum, bu sayede kazancım ikiye katlandı ve borçlarımı ödeyebilir hale geldim.

Mısırlı bir inşaat işçisi, hapı ilk defa patronunun daha çok çalışması için haberi olmadan kahvesine atmasıyla içtiğini belirtti:

Zamanla hem ben hem iş arkadaşlarım bağımlı olduk.

Bu uyuşturucunun üretiminin çoğu Suriye'de yapılıyor. Hatta Captagon, ülkenin en büyük ihracat ürünü konumunda. Haplar, Körfez ülkelerine Lübnan devlet hakimiyetinin zayıf olduğu Beka Vadisi üzerinden naklediliyor.

Bu bölgedeki bir kaçakçı AFP'ye, aracılık ettiği uyuşturcu trafiğini Suriyeli, Lübnanlı ve Suudi 50 civarında "baronun" yönettiğini anlattı:

Genelde 4-5 büyük isim ortaklık kurar ve hammadde, nakliye ve rüşvet gibi masraflar için yaklaşık 10 milyon doları aralarında toplar. Maliyet çok düşüktür ve kâr çok yüksektir. 10 partiden sadece biri bile yerine ulaşsa gene de kazançlısınız demektir.

SÖZ SAHİBİ BEDEVİ KONFEDERASYONU

İstihbarat kaynaklarına göre, uyuşturucu pastasından en büyük payı Suriye, Lübnan, Ürdün, Irak ve Suudi Arabistan'a yayılan Bedevi konfederasyonu Beni Halid üyeleri alıyor.

Ortadoğu bölgesinde 2021'de tanesi ortalama 5 dolara satılan 460 milyon Captagon hapı yakalandığı ve uyuşturucuyla mücadele yetkililerin tahminine göre trafiğin yüzde 90'ının yakalanamadığı hesaba katıldığında, uyuşturucu hapın yıllık piyasa hacminin 10 milyar doları geçtiği anlaşılıyor.

Bu miktar, üretimin yüzde 80'inin yapıldığı Suriye'nin yıllık bütçesinin üç katına denk geliyor. Uyuşturucu parası, Suriyeli köylülerden milyonerlere ve milletvekillerine kadar uzayan zincirden geçiyor. Hekesin işaret ettiği isimse Devlet Başkanı Beşar Esad'ın kardeşi ve korkulan 4. Tümen'in komutanı Mahir Esad.

Türkiye bağlantısı

Risk danışmanlık şirketi COAR'da Suriye analizlerinden sorumlu Ian Larson, AFP'ye Şam hükümetinin ekonomi alanında fazla seçeneği olmadığını söyledi:

Suriye bilinçli tercihle Captagon üretiminin dünya çapındaki merkezi oldu. Yine de Captagon sanayisini Beşad Esad'a doğrudan bağlayan kesin delil yoktur ama zaten bulmamıza da gerek yoktur.

Uyuşturucu ticaretine Lübnan'daki Hizbullah militanlarından Suriye iç savaşındaki silahlı gruplara kadar her kesimin bulaştığı iddia ediliyor. Adını vermeyen eski bir Suriye hükümeti danışmanı AFP'ye şu tabloyu çizdi:

"Captagon çatışan bütün tarafları bir araya getirdi; hükümet, muhalefet, Kürtler, DEAŞ..."

Türk ordusunun desteklediği grupların hakimiyetindeki bölgede "çalıştığını" söyleyen bir kaçakçı şöyle konuştu:

Humus ve Şam'da hapları 4. Tümen'in depolarından alan kişilerle çalışıyorum. Benim işim hapları burada dağıtmak veya isyancı gruplarla koordine edip Türkiye'ye göndermek.

Suriye Milli Ordusu içindeki Sultan Murad grubunun komutanlarından Ebu Velid İzze'nin adını veren kaçakçı, daha önce Humus'ta yaşayan İzze'nin 4. Tümen'le iyi ilişkileri olduğunu iddia etti.

Grup, AFP'ye gönderdiği açıklamada uyuşturucu ticaretiyle ilişkili olmadıklarını belirtti.

ABD Jeoloji Araştırmaları Kurumu: İkinci depremin büyüklüğü 7,5, merkez üssü Kahramanmaraş Ekinözü ABD Jeoloji Araştırmaları Kurumu: İkinci depremin büyüklüğü 7,5, merkez üssü Kahramanmaraş Ekinözü

Suriyeli bir savcılık kaynağı AFP'ye, Captagon yapımında kullanılan dietil eter gibi maddelerin çoğunun Türkiye'den geldiğini söyledi.