POLİTİKA

Yerel seçimler öncesinde iktidar partisi lehine kredi dağıtılıyor

İki ekonomistin son üç yerel seçime yönelik olarak gerçekleştirdiği bir araştırma, kamu bankalarının ticari kredileri dağıtırken iktidar partisinden belediye başkanının olduğu şehirlerde kredi musluklarını açtığını, muhalefetten bir belediye başkanının olduğu kritik şehirlerde ise kredi dağıtımını kıstığını ortaya koydu.

31 Mart yerel seçimleri yaklaşırken hükümetin devlet bankaları aracılığıyla kamu kaynaklarını rakiplerinin dezavantajına olacak şekilde değerlendirdiği eleştirileri getirildi. BBC’nin haberine göre son zamanlarda yayımlanan bir araştırma ise devlet bankalarının önceki yerel seçimlerde iktidar tarafından nasıl kullanıldığını inceliyor. Bu araştırma, düzenlenen son üç yerel seçimde devlet bankalarının kritik seçim bölgelerinde özellikle ticari kredileri iktidarın lehine olacak şekilde dağıttığını öne sürüyor.

KRİTİK SEÇİM BÖLGELERİNDE KREDİLER NASIL DAĞITILIYOR?

İngiltere’nin önde gelen üniversitelerinden London School of Economics’ten (LSE) araştırma görevlisi ve ekonomist Dr. Orkun Saka ile Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası’nın (EBRD) baş ekonomistlerinden Çağatay Bircan’ın “Kredi döngüleri ve ekonomik sonuçları: Politik konumun sonuçları” (Lending cycles and real outcomes: costs of political misalignment) adlı makaleleri Ekim 2018’de yayımladı.
İki ekonomistin bu araştırmasına göre kamu bankaları, yerel seçimler öncesinde rekabetin yüksek olduğu seçim bölgelerinde iktidar partisinden belediye başkanının olduğu şehirlerde kredi musluklarını açarken, tam tersi muhalefetten bir belediye başkanının olduğu kritik şehirlerde kredi musluklarını kısıyor.

Araştırma aynı zamanda bu durumun ve yerel bölgelerdeki ekonomik göstergelerin seçim sonuçları üzerinde etkili olduğunu ortaya koyuyor.
Ekonomistlerin araştırmasında yer alan iki grafikten üsttekinde AKP’nin elindeki belediyelerde kamu bankalarının yerel seçimler öncesinde ve sonrasında ticari kredileri nasıl kullandırdığı gösteriliyor. Alttaki grafikte ise aynı zaman diliminde muhalefet partilerinden birisinin elinde bulunan belediyelerdeki ticari kredi kullandırma oranı gösteriliyor.

2004, 2009 VE 2014 YEREL SEÇİMLERİ ARAŞTIRMA KAPSAMINDA

Araştırma kapsamında 2003 yılından 2017 yılına kadar geçen süre içinde çeyreklik bazda, devlet bankaları ve özel bankaların verdiği tüketici krediler ile ticari krediler incelenmekte.
Böylece 2004, 2009 ve 2014 yıllarında düzenlenen yerel seçimler araştırmanın kapsamında.
Makalede, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun (BDDK) detaylı veri edinilmesini sağlayan veritabanı FinTürk’ten, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’ndan ve yerel seçim sonuçlarından edinilen veriler kullanılmış.
FinTürk’ten edinilen veriler sayesinde şube, kredi türü ve banka türü gibi farklı kırılımlar sayesinde ayrıntılı verilerin edinilebildiği vurgulanıyor.

“TÜKETİCİ KREDİLERİNDE BENZER BİR DÖNGÜ YOK”

Araştırmanın sonuçlarına göre devlet bankaları, rekabetin güçlü olduğu seçim bölgelerinde eğer iktidar partisi AKP’den bir belediye başkanı yönetimdeyse daha fazla ticari kredi sağlıyor. Tam tersine eğer yönetimde bir başka partinin belediye başkanı varsa daha az ticari kredi verildiği görülüyor.
Bu durumun, yerel seçim tarihlerinin içinde bulunduğu çeyrek ya da bir önceki çeyrekte yükseliş gösterdiği belirtiliyor; bunun ‘iktidar partisinin yeniden seçilme olasılığını artırmak için kamu kaynaklarını kendi lehine kullanması stratejisi’ olarak değerlendirilebileceği ifade ediliyor.

“ÖZEL BANKALARDA AYNI DURUM GÖRÜLMÜYOR”

Ekonomistler makalelerinde bu durumun tüketici kredilerinde görülmediğini; sadece ticari kredilerde gözlemlendiğini aktarıyor. Aynı zamanda benzer bir gözlemin özel bankalar için de yapılamadığını vurguluyorlar.
Araştırmaya göre kamu bankalarının yerel seçimler öncesinde verdiği kredi miktarı genel olarak azalış göstermekte; bu miktar yerel seçimlerin ardından yükseliyor.
Kamu bankalarının sağladığı kredi miktarı sadece rekabetin yüksek olduğu seçim bölgelerinde bu genel eğilimden farklı bir şekilde seyrediyor.

“İŞSİZLİK RAKAMLARI BU DURUMDAN ETKİLENİYOR”

Araştırmanın öne çıkan bir diğer sonucu ise kamu bankalarının iktidar lehine gerçekleştirdiği kredi dağıtımının seçim sonuçlarına da yansıdığı yönünde.
Özellikle imalat sektöründeki istihdam ve işsizlik rakamlarının bu durumdan etkilendiği belirtiliyor.
İktidar yanlısı belediye başkanlarının olduğu bölgelerde dağıtılan krediler sayesinde istihdam artışı yaşandığı ve bunun seçim sonuçlarına yansıdığı aktarılıyor.
Ancak muhalefet yanlısı belediye başkanlarının yönetimde olduğu yerlerde ise istihdamda ve şirket satışlarında azalış olduğu aktarılıyor.

EKONOMİ YEREL SEÇİMLERİ NE KADAR ETKİLİYOR?

Yayımlanan makaleye göre seçmenler, yerel ekonomide görülen dalgalanmaları görevdeki belediye başkanına bağlama eğiliminde.
“Bulgularımız, seçimler öncesinde ticari kredilerin stratejik dağılımıyla siyasetçilerin dolaylı olarak istihdamın yaratılmasını ve yatırımın artırılmasını hedefleyerek kendi belediye başkan adaylarının seçilme şanslarını artırmaya çalıştığını gösteriyor” diyen araştırmada, yerel ekonominin de bu kredi dağılımından etkilendiği belirtiliyor.

“SEÇMENLER İMALAT SEKTÖRÜNDEKİ İSTİHDAM ARTIŞINA DİKKAT EDİYOR”

BBC Türçe’nin sorularını yanıtlayan araştırmanın yazarlarından Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası’nın (EBRD) baş ekonomistlerinden Çağatay Bircan, ekonominin yerel seçimlere etkisini şu şekilde özetliyor:
“Araştırmamızda seçmenlerin Türkiye ekonomisindeki gidişata nasıl cevap verdiğine yönelik olarak iki şey söyleyebiliyoruz. Birincisi yerel istihdamın özellikle de imalat sektörü istihdamının büyük bir önemi var. Seçmenlerin davranışı gayrisafi yurt içi hasıladan (GSYİH) daha çok yerel imalat istihdamına göre değişiyor. İkinci olarak seçmenler yerel seçimlerden hemen bir önceki dönemde ne olduğuna dikkat ediyor. Son iki yılda imalat sektöründe görülen istihdam artışından ziyade, yerel seçimlerden önceki bir yıl içinde görülen imalat sektöründeki istihdam artışı, görevdeki belediye başkanının performansıyla çok daha fazla ilişkilendiriliyor.”

“BANKA KREDİLERİNİN ÜÇTE BİRİ DEVLET BANKALARINDAN”

Türkiye’de mevduat bankası işlevi gören üç devlet bankası var: Ziraat Bankası, Halk Bankası ve Vakıfbank.
Araştırmanın diğer yazarı olan London School of Economics’ten (LSE) araştırma görevlisi ve ekonomist Dr. Orkun Saka, Türkiye’deki banka kredilerinin yaklaşık üçte birinin devlet bankaları tarafından sağlandığını ve bunun gelişmiş ülkelere göre halen yüksek bir oran olduğunu vurguluyor.

SON TWEET’LER

4 minutes ago
Mersin'in Erdemli ilçesinde üzeri kirli çocuğu koltuktan kaldırıp yere oturttuğu iddia edilen şoför, seferden men edildi. https://t.co/5bD7b0J1jP
1 hour ago
İzmir Bayraklı Belediyesi tasarruf önlemleri sayesinde 45 günde 2 milyon TL tasarruf etti. Belediyede fazla kiralık araçlar iade edildi, belediye kurumları kiralık binalar yerinde belediyeye ait binalarda hizmet vermeye başladı. https://t.co/7jvfihdJ8B
11 34
2 hours ago
24 TV Genel Yayın Yönetmeni Murat Çiçek, Giresun'da şüpheli bir biçimde hayatını kaybeden 11 yaşındaki Rabia Naz Vatan’ı tanımadı.
Twitter'da yaptığı paylaşımda, Rabia'nın fotoğrafını profilinde kullananlar için, "Aynı foto 4 farklı hesap. Ekrem İmamoğlu'nun trol ekibi" dedi. https://t.co/QsCD6hnE7R
11 46
3 hours ago
İstanbul seçimleri için farklı görüşte olan çiftin tartışması sosyal medyada ilgi çekti.
via/@YolTV https://t.co/pvwDFo0wVA
13 73
4 hours ago
Japonya’da ‘Kedi Kafe’ ismindeki bir işletmede, bir düzineden fazla kedinin cam kenarına çıkarak pirinç tarlasını süren çiftçiyi izledikleri görüntüler sosyal medyada büyük beğeni aldı. https://t.co/EkVUfqs4Y4