GÜNDEM POLİTİKA

AKP’nin genel seçim ve referandum karnesi

Genel seçimler ve referanduma katılım oranlarının oy oranına etkisi 24 Haziran seçimleri öncesi tartışılmaya devam ediyor. AKP dönemi öncesi ve sonrası elde edilen veriler ise bu tartışmalara açıklık getiriyor. Verilere bakıldığında ise AKP’nin 16 yıllık iktidarı döneminde seçime katılım oranının yükseldikçe oylarının yükselmesinin Haziran 2015 seçimlerinde son bulduğu görülüyor. AKP’nin referandum karnesi ise tam ters bir şekilde seyretti. Katılım oranları yükseldikçe “Evet”lerin oranı düştü.
Türkiye 24 Haziran seçimlerine giderken, AKP’nin 16 yıllık iktidarı döneminde ve 1954-1999 arasında gerçekleşen seçimlere katılım oranını derledik.

AKP iktidarının başladığı 2002 seçimlerinden 2015’e kadar seçimlere katılım oranı yükseldikçe AKP’nin oy oranlarının yükseldiği görüldü. 2002’de katılma oranı yüzde 79.08 iken yüzde 34.4 oy alan AKP’nin sırasıyla 2007’de yüzde 84.16 katılımla yüzde 46.6, 2011’de yüzde 87.16 katılımla yüzde 49.8 oy aldığı görüldü. Haziran 2015’te yüzde 86.43 katılıma karşın oy oranı yüzde 41’e gerileyen AKP, Kasım’da tekrar yapılan seçimlerde yüzde 87.40 katılım oranıyla 49.25’e yükseldi.

REFERANDUMLARDA OY KULLANMA ORANI ARTTIKÇA AKP’NİN OYLARI GERİLEDİ

AKP’nin referandum karnesi ise daha farklı. 2007’den beri AKP’nin her Anayasa değiştirme hamlesi seçimlere katılma oranını yükseltirken AKP’nin oy oranını düşürdü. 2007 Anayasa Referandumuna katılım oranı yüzde 67.4’ken “Evet” yüzde 69.1 oy oranı, 2010 Anayasa Referandumu’nda yüzde 77.3 katılım oranına karşın “Evet”ler yüzde 57.9 düştü. 2017 Anayasa Referandumu’nda yüzde 85.3 katılıma karşın “Evet”ler yüzde 51.4’e kadar geriledi.

AKP ÖNCESİ SEÇİMLERE KATILIM VE OY ORANLARI

1954 Genel Seçimleri

Demokrat Parti, Cumhuriyet Halk Partisi, Cumhuriyetçi Millet Partisi ve diğer partilerin katıldığı seçimde, seçmen sayısı 10.262.063 kişiydi. Seçimlere katılım oranı yüzde 88.63 olarak gerçekleşti. Seçimleri ise yüzde 56.6’lık oy oranı ile Demokrat Parti kazandı.

1957 Genel Seçimleri

Demokrat Parti, Cumhuriyet Halk Partisi, Cumhuriyetçi Millet Partisi, Halkçı Parti ve diğer partilerin katıldığı seçimde, seçmen sayısı 12.078.623 kişiydi. Seçimlere katılım oranı yüzde yüzde 76.58 olarak gerçekleşti. Seçimleri ise yüzde 47.8’lik oranla Demokrat Parti kazandı.

1961 Genel Seçimleri

Cumhuriyet Halk Partisi, Adalet Partisi, Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi, Yeni Türkiye Partisi ve diğer partilerin katıldığı seçimde, seçmen sayısı 12.925.395 kişiydi. Seçimlere katılım oranı yüzde 81.41 olarak gerçekleşti. Seçimleri ise yüzde 36.7 ile Cumhuriyet Halk Partisi kazandı.

1965 Genel Seçimleri

Adalet Partisi, Cumhuriyet Halk Partisi, Millet Partisi, Yeni Türkiye Partisi, Türkiye İşçi Partisi, Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi, bağımsızlar ve diğer partilerin katıldığı seçimde, seçmen sayısı 13.679.753 kişiydi. Seçimlere katılım oranı yüzde 71.26 olarak gerçekleşti. Seçimleri ise yüzde 52.9 ile Adalet Partisi kazandı.

1969 Genel Seçimleri

Adalet Partisi, Cumhuriyet Halk Partisi, Genç Parti, Millet Partisi, Milliyetçi Hareket Partisi, Türkiye İşçi Partisi, Yeni Türkiye Partisi, bağımsızlar ve diğer partilerin katıldığı seçimde, seçmen sayısı 14.788.552 kişiydi. Seçimlere katılım oranı yüzde 64.34 olarak gerçekleşti. Seçimleri ise yüzde 46.6 ile Adalet Partisi kazandı.

1973 Genel Seçimleri

Adalet Partisi, Cumhuriyet Halk Partisi, Genç Parti, Millet Partisi, Milliyetçi Hareket Partisi, Türkiye İşçi Partisi, Yeni Türkiye Partisi, bağımsızlar ve diğer partilerin katıldığı seçimde, seçmen sayısı 16.798.164 kişiydi. Seçimlere katılım oranı yüzde 66.81 olarak gerçekleşti. Seçimleri ise yüzde 46.6 ile Adalet Partisi kazandı.

1977 Genel Seçimleri

Cumhuriyet Halk Partisi, Adalet Partisi, Millî Selamet Partisi, Milliyetçi Hareket Partisi, Cumhuriyetçi Güven Partisi, Demokrat Parti, bağımsızlar ve diğer partilerin katıldığı seçimde, seçmen sayısı 21.207.303 kişiydi. Seçimlere katılım oranı yüzde 72.41 olarak gerçekleşti. Seçimleri ise yüzde 41.4 ile Cumhuriyet Halk Partisi kazandı.

1983 Genel Seçimleri

Anavatan Partisi, Halkçı Parti, Milliyetçi Demokrasi Partisi ve diğer partilerin katıldığı seçimde, seçmen sayısı 19.767.366 kişiydi. Seçimlere katılım oranı yüzde 92.23 olarak gerçekleşti. Seçimleri ise yüzde 45.1 ile Anavatan Partisi kazandı.

1987 Genel Seçimleri

Anavatan Partisi, Sosyaldemokrat Halkçı Parti, Doğru Yol Partisi ve diğer partilerin katıldığı seçimde, seçmen sayısı 26.376.926 kişiydi. Seçimlere katılım oranı yüzde 93.28 olarak gerçekleşti. Seçimleri ise yüzde 36.3 ile Anavatan Partisi kazandı.

1991 Genel Seçimleri

Doğru Yol Partisi, Anavatan Partisi, Sosyaldemokrat Halkçı Parti, Refah Partisi, Demokratik Sol Parti ve diğer partilerin katıldığı seçimde, seçmen sayısı 29.979.123 kişiydi. Seçimlere katılım oranı yüzde 83.91 olarak gerçekleşti. Seçimleri ise yüzde 27 ile Doğru Yol Partisi kazandı.

1995 Genel Seçimleri

Refah Partisi, Anavatan Partisi, Doğru Yol Partisi, Demokratik Sol Parti, Cumhuriyet Halk Partisi ve diğer partilerin katıldığı seçimde, seçmen sayısı 34.155.918 kişiydi. Seçimlere katılma oranı yüzde 85.20 olarak gerçekleştirdi. Seçimleri ise yüzde 21.4 ile Refah Partisi kazandı.

1999 Genel Seçimleri

Demokratik Sol Parti, Milliyetçi Hareket Partisi, Fazilet Partisi, Anavatan Partisi, Doğru Yol Partisi, bağımsızlar ve diğer partilerin katıldığı seçimde, seçmen sayısı 37.495.217 kişiydi. Seçimlere katılım oranı yüzde 87.09 olarak gerçekleşti. Seçimleri ise yüzde 22.2 ile Demokratik Sol Parti kazandı.

AKP DÖNEMİ GENEL SEÇİMLER VE REFERANDUMLAR

1999 yılından sonra yapılan 2002 Genel Seçimleri ile AKP’nin günümüze kadar uzanan iktidarı başladı. AKP iktidarı döneminde seçimlere katılan seçmen sayısı ve seçimlere katılım oranı aşağıda incelenmiştir.

2002 Genel Seçimleri

Adalet ve Kalkınma Partisi, Cumhuriyet Halk Partisi, bağımsızlar ve diğer partilerin katıldığı seçimde, seçmen sayısı 41.291.568 kişiydi. Seçimlere katılma oranı yüzde 79.08 olarak gerçekleşti. Seçimleri ise yüzde 34.4 ile AKP kazandı.

2007 Genel Seçimleri

Adalet ve Kalkınma Partisi, Cumhuriyet Halk Partisi, Milliyetçi Hareket Partisi, bağımsızlar ve diğer partilerin katıldığı seçimde, seçmen sayısı 42.571.284 kişiydi. Seçimlere katılma oranı yüzde 84.16 olarak gerçekleşti. Seçimleri ise yüzde 46.6 ile AKP kazandı.

2007 Anayasa Referandumu

21 Ekim 2007’de gerçekleştirilen referanduma katılan seçmen sayısı 42.181.470 kişiydi. Referanduma katılım oranı yüzde 67.4 olarak gerçekleşti. Referandumda ise yüzde 69.1 oy oranı ve 19.285.403 toplam oy ile “Evet” kazandı.

2010 Anayasa Referandumu

12 Eylül 2010 tarihinde gerçekleştirilen referanduma katılan seçmen sayısı 49.417.855 kişiydi. Referanduma katılım oranı yüzde 77.3 olarak gerçekleşti. Referandumda ise yüzde 57.9 oy oranı ve 21.691.446 toplam oy ile “Evet” kazandı.

2011 Genel Seçimleri

Adalet ve Kalkınma Partisi, Cumhuriyet Halk Partisi, Milliyetçi Hareket Partisi, bağımsızlar ve diğer partilerin katıldığı seçimde, seçmen sayısı 50.237.343 kişiydi. Seçimlere katılma oranı yüzde 87.16 olarak gerçekleşti. Seçimleri ise yüzde 49.8 ile AKP kazandı.

Haziran 2015 Genel Seçimleri

Adalet ve Kalkınma Partisi, Cumhuriyet Halk Partisi, Milliyetçi Hareket Partisi, Halkların Demokratik Partisi ve bağımsızların katıldığı seçimde, seçmen sayısı 53.741.838 kişiydi. Seçimlere katılma oranı yüzde 86.43 olarak gerçekleşti. Seçimleri ise yüzde 41 ile AKP kazandı.

Kasım 2015 Genel Seçimleri

Adalet ve Kalkınma Partisi, Cumhuriyet Halk Partisi, Milliyetçi Hareket Partisi, Halkların Demokratik Partisi ve bağımsızların katıldığı seçimde, seçmen sayısı 54.049.940 kişiydi. Seçimlere katılma oranı yüzde 87.40 olarak gerçekleşti. Seçimleri ise yüzde 49.5 ile AKP kazandı.

2017 Anayasa Referandumu

Referanduma katılan seçmen sayısı 58.366.647 kişiydi. Referanduma katılım oranı yüzde 85.3 olarak gerçekleşti. Referandumda ise yüzde 51.4 oy oranı ve 25.157.025 toplam oy ile “Evet” kazandı.