Atatürk'ün son yolculuğu (1938'den 1953'e)
<p>Atatürk’ün ölüm haberinin duyurulduğu ilk andan itibaren Dolmabahçe Sarayı’nın çevresine binlerce insan toplanmaya başladı. Anadolu’nun her tarafından, hatta yurt dışından gelenler Dolmabahçe Sarayı’na konulan katafalkın önünden geçerek saygılarını sunmak için bekliyordu. </p> <p>16 Kasım günü, 150 bin kişi Atatürk’ün naaşı önünde eğildi. Kafileler salonun büyük kapısına geldikleri zaman duraklıyor, bazıları mendilleriyle ağızlarını kapatıyorlardı. 17 Kasım günü, saat 20.00’den sonra yüzbinlerce insanın yığılması ile meydana gelen izdihamda 11 kişi yaşamını yitirdi.</p> <p>Gece saat 23.30’da yaklaşık 50 bin kişi sırada bekliyordu. 18 Kasım günü ziyaret sürdü. 19 Kasım’da Atatürk’ün cenaze namazı Prof. Şerafettin Yaltkaya tarafından kıldırıldı. On iki generalin omuzunda Dolmabahçe Sarayı’nın dış kapısına çıkarılan tabut, top arabasına konularak binlerce kişinin gözyaşlarıyla, uçak uğultuları ve top sesleri arasında Sarayburnu’na götürüldü. Cenaze alayı dakikada sadece 25 metre ilerleyebiliyordu. Caddelerin tamamı, yol kenarındaki bütün binalar, direkler, camilerin kubbeleri, hatta minareler insan doluydu.</p>
Atatürk’ün ölüm haberinin duyurulduğu ilk andan itibaren Dolmabahçe Sarayı’nın çevresine binlerce insan toplanmaya başladı. Anadolu’nun her tarafından, hatta yurt dışından gelenler Dolmabahçe Sarayı’na konulan katafalkın önünden geçerek saygılarını sunmak için bekliyordu. 16 Kasım günü, 150 bin kişi Atatürk’ün naaşı önünde eğildi. Kafileler salonun büyük kapısına geldikleri zaman duraklıyor, bazıları mendilleriyle ağızlarını kapatıyorlardı. 17 Kasım günü, saat 20.00’den sonra yüzbinlerce insanın yığılması ile meydana gelen izdihamda 11 kişi yaşamını yitirdi. Gece saat 23.30’da yaklaşık 50 bin kişi sırada bekliyordu. 18 Kasım günü ziyaret sürdü. 19 Kasım’da Atatürk’ün cenaze namazı Prof. Şerafettin Yaltkaya tarafından kıldırıldı. On iki generalin omuzunda Dolmabahçe Sarayı’nın dış kapısına çıkarılan tabut, top arabasına konularak binlerce kişinin gözyaşlarıyla, uçak uğultuları ve top sesleri arasında Sarayburnu’na götürüldü. Cenaze alayı dakikada sadece 25 metre ilerleyebiliyordu. Caddelerin tamamı, yol kenarındaki bütün binalar, direkler, camilerin kubbeleri, hatta minareler insan doluydu.
17 Kasım 1938'de Dolmabahçe'de Atatürk'ün naaşı önünde saygı geçişi yapan kadınlar görülüyor.
17 Kasım 1938 - Atatürk'ün naaşı önünde saygı geçişi yapan kadınlar.
17 Kasım 1938 - Atatürk'ün naaşı önünde saygı geçişi yapan öğrenciler.
17 Kasım 1938
19 Kasım 1938 - Atatürk'ün cenazesi Yavuz Zırhlısı ile İzmit'e götürülürken Türk Hava Kuvvetleri'ne bağlı uçaklar saygı uçuşu yaparken.
20 Kasım 1938 - Atatürk'ün naaşı Ankara İstasyonu'nda özel trenden alınarak Meclis'e götürülmek üzere top arabasına konuldu.
21 Kasım 1938 - Atatürk'ün cenazesi, Etnoğrafya Müzesi'ne nakli sırasında kortej Talat Paşa Bulvarı'ndan geçerken.
21 Kasım 1938 - Cenaze Etnoğrafya Müzesi'ne götürülürken kortej Opera Kavşağı'ndan geçerken.
4 Kasım 1953 - Atatürk'ün naaşı Anıtkabir'e götürülmek üzere Etnoğrafya Müzesi'ndeki geçici kabrinden çıkarıldı. İşlem sırasında (arkada sağdan sola) Ankara Belediye Başkanı Atıf Benderlioğlu, Başbakan Adnan Menderes, TBMM Başkanı Refik Koraltan, Cumhurbaşkanı Genel Sekreteri Nurullah Tolon ve Ankara Valisi Kemal Aygün de hazır bulundu.
10 Kasım 1953 - Atatürk'ün naaşının Anıtkabir'e nakli töreninden; Başbakan Adnan Menderes (sağda), Cumhurbaşkanı Celal Bayar (sağ 2), CHP Genel Başkanı İsmet İnönü (arka sol 2), Meclis Başkanı Refik Koraltan (sol 2), Atatürk'ün kız kardeşi Makbule Atadan (solda), İçişleri Bakanı Mehmet Ethem (arka sağda)
10 Kasım 1953 - Naaş, Anıtkabir'e nakil töreninde Etnoğrafya Müzesi'nden çıkarılırken.
10 Kasım 1953 - Naaşın Etnoğrafya Müzesi'nden Anıtkabir'e nakli töreninde oluşturulan kortej Tandoğan Köprüsü'nden geçerken.
10 Kasım 1953'te Etnoğrafya Müzesi'nden Anıtkabir'e nakli sırasında 136 asteğmenin çektiği top arabası.
136 asteğmenin çektiği top arabası etrafında yer alan 12 general.
10 Kasım 1953- Atatürk'ün kız kardeşi Makbule Atadan.
10 Kasım 1953 - Tabutu taşıyan top araba Anıtkabir alanında.
10 Kasım 1953 - Nakil töreninde oluşturulan kortej Aslanlı yolda ilerlerken.
10 Kasım 1953 - Tabut mozoleye çıkan merdivenlerde hitabet kürsüsünde hazırlanan katafalka konuldu. Cumhurbaşkanı Bayar, konuşma yaparken.
10 Kasım 1953 - Anıtkabir'e nakil töreni sonrası vatandaşlar Anıtkabir'de saygı duruşunda bulunurken.
